อาการหูอักเสบติดเชื้อ: ปวดจี๊ด หูอื้อ แบบนี้แปลว่าอะไร และต้องดูแลตัวเองอย่างไรดี

ช่วงที่ปวดหูแปลบๆ นอนไม่หลับ: อาการเตือนภัยจากหูชั้นกลางอักเสบ

หลายคนที่มาปรึกษาที่คลินิกมักจะมาด้วยอาการปวดหูข้างเดียวแบบตุบๆ บางคนรู้สึกเหมือนมีน้ำอยู่ในหู หรือได้ยินเสียงอื้ออึงไม่ชัดเจน อาพวกนี้มักจะเริ่มต้นด้วยอาการหวัด คัดจมูก หรือภูมิแพ้กำเริบ แล้วจู่ๆ ก็ลามมาปวดหูเอาตอนกลางคืน ซึ่งสร้างความทรมานให้อย่างมากจนนอนไม่หลับเลยทีเดียว

หูอักเสบติดเชื้อเกิดขึ้นได้อย่างไร ทำไมจู่ๆ ถึงปวดขึ้นมาได้

ในร่างกายของเราจะมีท่อเล็กๆ ที่เรียกว่าท่อยูสเตเชียน (Eustachian tube) ทำหน้าที่ปรับความดันและระบายของเหลวจากหูชั้นกลางลงสู่คอหอย เวลาที่เราเป็นหวัด เป็นไซนัส หรือภูมิแพ้ เจ้าท่อนี้จะบวมและตัน ทำให้ของเหลวระบายออกไม่ได้ เกิดการคั่งค้างกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัส จนเกิดการติดเชื้อและอักเสบตามมา แรงดันที่สะสมอยู่ข้างในนี่เองที่เป็นตัวการทำให้เรารู้สึกปวดจี๊ดขึ้นมา

แยกให้ออก หูชั้นนอกกับหูชั้นกลางอักเสบต่างกันอย่างไร

เวลาคนไข้บอกว่าปวดหู หมอต้องตรวจดูให้แน่ใจก่อนว่าเป็นส่วนไหน เพราะวิธีรักษากต่างกันพอสมควร

• หูชั้นนอกอักเสบ: มักเกิดจากการแคะหูลึกเกินไป หรือมีน้ำเข้าหูแล้วชื้น ทำให้ช่องหูติดเชื้อ เวลาขยับใบหูหรือดึงติ่งหูจะเจ็บจี๊ดทันที
• หูชั้นกลางอักเสบ: มักตามหลังอาการหวัด จะรู้สึกปวดลึกๆ ข้างในหู มีไข้ หูอื้อ และบางทีอาจมีหนองไหลออกมาหากแก้วหูทะลุ

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการปวดหูที่บ้าน

ถ้ายังไม่สะดวกมาพบแพทย์ทันที มีแนวทางบรรเทาอาการเบื้องต้นที่พอจะช่วยได้

• กินยาแก้ปวดลดไข้: สามารถใช้ยาพาราเซตามอลเพื่อบรรเทาอาการปวดและลดไข้เบื้องต้นตามน้ำหนักตัว
• ประคบอุ่นข้างหู: ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นบิดหมาดประคบบริเวณกกหูและข้างแก้ม จะช่วยลดอาการเกร็งและบรรเทาความเจ็บปวดลงได้
• หลีกเลี่ยงการแคะหรือปั่นหู: งดการใช้นำยาล้างหูหรือก้านสำลีแหย่เข้าไปลึกๆ เด็ดขาด เพราะอาจทำให้เยื่อบุช่องหูยิ่งอักเสบกว่าเดิม

สัญญาณอันตรายแบบไหนที่ต้องรีบมาพบแพทย์หู คอ จมูกทันที

หูอักเสบติดเชื้อบางกรณีปล่อยไว้ไม่ได้ หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรมาโรงพยาบาลหรือคลินิกโดยเร็ว

• มีหนองหรือเลือดไหลออกมาจากรูหูชัดเจน
• มีอาการเวียนหัว บ้านหมุน เดินเซ หรือหน้าเบี้ยวครึ่งซีก
• ปวดรุนแรงมากจนนอนไม่ได้ หรือมีไข้สูงร่วมด้วย
• การได้ยินลดลงอย่างฉับพลัน หรือหูตึงไปเลย

วิธีรักษาของแพทย์เมื่อตรวจพบการติดเชื้อ

เมื่อมาพบแพทย์แล้ว เราจะใช้เครื่องมือส่องตรวจแก้วหูเพื่อดูความรุนแรง หากเป็นการติดเชื้อจากแบคทีเรีย แพทย์จะพิจารณาจ่ายยาปฏิชีวนะมารับประทานให้ครบโดน พร้อมทั้งยาหยอดหูหรือยาลดบวมเพื่อเคลียร์ช่องทางระบายในจมูก สิ่งสำคัญคือต้องกินยาให้หมดตามที่แพทย์สั่งแม้ว่าอาการจะดีขึ้นแล้วก็ตาม เพื่อป้องกันเชื้อดื้อยาและไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำอีก