ภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงในเด็ก: เรื่องที่คุณพ่อคุณแม่ควรรู้ก่อนจะสายเกินไป

ลูกดูตัวอ่อนปวกเปียกผิดปกติ สัญญาณเตือนที่พ่อแม่ห้ามมองข้าม

หลายครั้งที่หมอตรวจเด็กเล็ก แล้วคุณพ่อคุณแม่มักจะพูดว่าลูกดูเป็นเด็กเลี้ยงง่าย ไม่ค่อยดิ้น หรือตัวนิ่มผิดปกติ ซึ่งบางทีอาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่ลักษณะนิสัยของเด็ก แต่เป็นสัญญาณเริ่มต้นของ ภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงในเด็ก ที่หากเราสังเกตเห็นได้เร็ว ก็จะช่วยให้การดูแลรักษาและวางแผนคุณภาพชีวิตของลูกเป็นไปได้ดีขึ้นมาก

กล้ามเนื้ออ่อนแรงเกิดจากอะไร ทำไมลูกถึงไม่มีแรง

ภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงในเด็กไม่ใช่โรคเดียว แต่เป็นกลุ่มอาการที่เกิดได้จากหลายสาเหตุหลักๆ โดยระบบที่ควบคุมกล้ามเนื้อจะประกอบด้วย สมอง ไขสันหลัง เส้นประสาท และตัวกล้ามเนื้อเอง หากจุดใดจุดหนึ่งมีปัญหา ลูกจะแสดงอาการอ่อนแรงออกมา โดยสาเหตุที่พบบ่อยได้แก่:

• ความผิดปกติทางพันธุกรรม ซึ่งเป็นสาเหตุส่วนใหญ่ของโรคกล้ามเนื้อเสื่อมหรือโรคไขสันหลังฝ่อ
• ภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อบางชนิดที่ส่งผลกระทบต่อระบบประสาท
• ปัญหาเรื่องสารสื่อประสาททำงานผิดปกติ หรือตัวกล้ามเนื้อมีภาวะเมตาบอลิซึมผิดปกติ

สังเกตอาการลูกอย่างไร ให้รู้ว่านี่คือภาวะผิดปกติ

เด็กแต่ละช่วงวัยจะมีพัฒนาการที่แตกต่างกัน แต่สัญญาณที่หมออยากให้คุณพ่อคุณแม่ระวังไว้เสมอ คือ:

• ทารกแรกเกิด: ดูตัวอ่อนปวกเปียกเหมือนตุ๊กตาผ้า ไม่ค่อยขยับแขนขา หัวตกเวลาจับนั่ง หรือดูดนมลำบาก
• เด็กวัยหัดเดิน: ล้มบ่อย เดินขาลาก ขึ้นบันไดลำบาก หรือลุกจากท่านั่งด้วยตัวเองได้ยาก
• วัยเรียน: เริ่มวิ่งตามเพื่อนไม่ทัน หกล้มง่ายกว่าเดิม หรือมีอาการเหนื่อยล้าผิดปกติหลังทำกิจกรรมเพียงเล็กน้อย

ตรวจวินิจฉัยกันอย่างไร ถึงจะรู้สาเหตุที่แน่ชัด

เมื่อคุณพ่อคุณแม่พามาพบหมอเพื่อประเมินภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงในเด็ก เราจะเริ่มจากการซักประวัติอย่างละเอียดว่ามีใครในครอบครัวเคยเป็นโรคนี้ไหม พัฒนาการของน้องเป็นอย่างไรบ้าง จากนั้นจะทำการตรวจร่างกายเพื่อดูการตอบสนองของกล้ามเนื้อ ถ้าจำเป็น หมออาจจะส่งตรวจเพิ่มเติม เช่น การตรวจเลือดเพื่อดูค่าเอนไซม์กล้ามเนื้อ การตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ หรือแม้แต่การตรวจยีนเพื่อหาสาเหตุทางพันธุกรรม

วิธีรักษาและการดูแลเด็กที่มีกล้ามเนื้ออ่อนแรง

หัวใจสำคัญของการรักษาในปัจจุบัน คือการทำกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่อง เพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อคงความแข็งแรงและป้องกันข้อติดแข็ง นอกจากนี้ยังต้องอาศัยทีมแพทย์สหสาขาวิชาชีพ ทั้งกุมารแพทย์โรคระบบประสาท นักกายภาพบำบัด และนักโภชนาการ เพื่อดูแลให้เด็กได้รับสารอาหารที่เหมาะสมและมีการใช้อุปกรณ์ช่วยเดินหรือเฝือกอ่อนหากจำเป็น

คำแนะนำจากหมอถึงพ่อแม่ เมื่อลูกถูกวินิจฉัยว่ากล้ามเนื้ออ่อนแรง

การได้รับคำวินิจฉัยว่าลูกมีภาวะนี้เป็นเรื่องที่หนักใจสำหรับทุกคนในครอบครัว แต่หมออยากบอกว่าการรู้เร็วคือโอกาสที่ดีที่สุด ปัจจุบันมีเทคโนโลยีทางการแพทย์และการดูแลแบบประคับประคองที่ก้าวหน้าขึ้นมากที่จะช่วยให้เด็กๆ ใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติที่สุด สิ่งที่สำคัญที่สุดคือความรักและความเข้าใจของคนในครอบครัว และการมีวินัยในการทำกายภาพบำบัดตามที่หมอแนะนำอย่างเคร่งครัด