เจาะลึกเรื่องก้อนเนื้อหรือกัมมาที่เกิดจากการอักเสบ: ก้อนแบบไหนที่ควรระวัง

ก้อนแปลกปลอมที่ผิวหนังหรือเนื้อเยื่อ: ทำไมร่างกายถึงสร้างขึ้นมา?

หลายคนมักตกใจเมื่อคลำเจอก้อนอะไรบางอย่างใต้ผิวหนัง หรือรู้สึกเหมือนมีตุ่มแข็งๆ เกิดขึ้นในเนื้อเยื่อของร่างกาย ซึ่งเรามักเรียกกันว่า การเกิดกัมมาหรือก้อนเนื้อจากกา (Gummatous lesion) โดยทั่วไปแล้ว ก้อนเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะมะเร็งเสมอไป แต่บ่อยครั้งมันคือวิธีที่ร่างกายพยายามต่อสู้กับการอักเสบเรื้อรังที่เกิดขึ้นภายในจนกลายเป็นก้อนขึ้นมา

กลไกการอักเสบที่ซ่อนอยู่: ทำไมเนื้อเยื่อถึงรวมตัวกันเป็นก้อน?

เมื่อเนื้อเยื่อในร่างกายเกิดการบาดเจ็บหรือได้รับเชื้อโรคบางชนิด ระบบภูมิคุ้มกันจะส่งเม็ดเลือดขาวเข้าไปจัดการ แต่หากเชื้อโรคนั้นกำจัดออกได้ยาก หรือการอักเสบนั้นไม่ยอมจบสิ้น ร่างกายจะทำการล้อมกรอบบริเวณนั้นไว้ด้วยเซลล์ต่างๆ จนกลายเป็นก้อนแข็งหรือก้อนหนองอักเสบ ซึ่งทางการแพทย์เรามองว่านี่เป็นปฏิกิริยาการอักเสบแบบจำเพาะเจาะจงที่ร่างกายพยายามปกป้องตัวเองจากเชื้อที่ทำลายเนื้อเยื่อ

ประเภทของการอักเสบเรื้อรังที่ทำให้เกิดก้อนบวม

ก้อนเนื้อจากการอักเสบมักเกิดจากหลายสาเหตุ โดยหลักๆ มักพบในกรณีต่อไปนี้:

• การติดเชื้อแบคทีเรียเรื้อรังบางประเภท ที่ทำให้เนื้อเยื่อเกิดการตายหรือเป็นฝี
• โรคกลุ่มภูมิคุ้มกันทำลายตัวเอง ที่กระตุ้นให้เนื้อเยื่อสร้างก้อนอักเสบขึ้นมาเองโดยไม่มีเชื้อโรค
• การสะสมของสิ่งแปลกปลอมที่ร่างกายพยายามกำจัดออกแต่ไม่สำเร็จ ทำให้เกิดการรวมตัวของเซลล์อักเสบ

สัญญาณเตือน: ก้อนแบบไหนที่เรียกว่าอันตรายและควรมาพบแพทย์

เราไม่ควรนิ่งนอนใจหากก้อนเหล่านั้นมีลักษณะดังต่อไปนี้:

• ก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็วผิดปกติ
• มีอาการเจ็บ ปวด หรือมีของเหลวไหลออกมาจากก้อน
• บริเวณก้อนมีสีผิวเปลี่ยนไป หรือมีลักษณะแข็งตึงเหมือนหิน
• มีไข้ร่วมด้วย หรือต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้เคียงบวมโต

ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยก้อนเนื้ออักเสบ

เมื่อท่านเข้ามาพบแพทย์ เราจะเริ่มจากการซักประวัติการเจ็บป่วยอย่างละเอียด ตรวจร่างกายเพื่อประเมินลักษณะก้อนว่ามีความยืดหยุ่นหรือแข็งเพียงใด หากจำเป็น แพทย์จะทำการเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อ (Biopsy) หรือเจาะดูดของเหลวภายในก้อนไปตรวจทางห้องปฏิบัติการ เพื่อแยกแยะว่าก้อนนี้เกิดจากการอักเสบติดเชื้อ หรือเป็นความผิดปกติอื่นที่ร้ายแรงกว่านั้น

วิธีรักษา: รักษาสาเหตุคือหัวใจสำคัญ

หัวใจของการรักษาการเกิดกัมมาหรือก้อนเนื้อจากการอักเสบ คือการจัดการที่ต้นเหตุ หากก้อนเกิดจากการติดเชื้อ แพทย์จะให้ยาปฏิชีวนะที่ตรงกับเชื้อชนิดนั้น หากเกิดจากกระบวนการภูมิคุ้มกันผิดปกติ ก็จะมีการใช้ยาเพื่อลดการอักเสบและการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันที่มากเกินไป ส่วนกรณีที่ก้อนมีขนาดใหญ่มากจนรบกวนการใช้ชีวิต แพทย์อาจพิจารณาการผ่าตัดเอาออกควบคู่ไปกับการรักษาด้วยยาครับ