เวลาเข้าห้องน้ำแล้วเจอ อุจจาระสีขาวหรือสีดินน้ำมันจาก ภาวะท่อน้ำดีอุดตันหรือตับอักเสบ เรื่องนี้อันตรายกว่าที่คิด

หลายคนเวลาเข้าห้องน้ำทำธุระส่วนตัวเสร็จ อาจจะไม่เคยสังเกตสีของของเสียที่ขับถ่ายออกมาเลยด้วยซ้ำ แต่ความจริงแล้ว สีของอุจจาระนี่แหละคือกระจกบานใหญ่ที่คอยส่องสุขภาพภายในร่างกายของเรา โดยเฉพาะเรื่องของตับและถุงน้ำดี ปกติแล้วอุจจาระของเราจะมีสีน้ำตาลซึ่งเกิดจากการที่น้ำดีถูกขับออกมาผสมกับอาหาร แต่ถ้าวันไหนคุณบังเอิญสังเกตเห็นว่า สีมันเปลี่ยนไปกลายเป็นสีซีดขาว หรือเหมือนสีของดินน้ำมัน นั่นแปลว่ากำลังมีสัญญาณเตือนบางอย่างจากระบบภายในส่งเสียงร้องให้คุณรีบหันมาสนใจแล้ว

ทำไมอุจจาระถึงกลายเป็นสีขาวเหมือนดินน้ำมัน?

เวลาที่เรากินอาหารเข้าไป ตับจะมีหน้าที่ผลิตน้ำดีแล้วเก็บไว้ที่ถุงน้ำดี เพื่อปล่อยออกมาช่วยย่อยไขมันในลำไส้ เจ้าตัวน้ำดีนี่แหละคือพระเอกที่คอยเปลี่ยนอุจจาระให้กลายเป็นสีน้ำตาลตามธรรมชาติ ดังนั้น เมื่อไหร่ก็ตามที่ระบบนี้มีปัญหา น้ำดีไม่สามารถไหลลงมาสู่ลำไส้ได้ตามปกติ ของเสียที่ขับออกมาจึงไร้สีของน้ำดีมาผสม ทำให้กลายเป็นสีขาวซีดหรือสีดินน้ำมันอย่างที่เราเห็น ซึ่งโดยส่วนใหญ่แล้วต้นตอของเรื่องนี้มักจะมาจากสองสาเหตุหลักๆ ด้วยกัน

ท่อน้ำดีอุดตัน ตัวการสำคัญที่ทำให้น้ำดีไหลลงมาไม่ได้

สาเหตุแรกคือเรื่องของท่อน้ำดีมีสิ่งกีดขวาง เปรียบเสมือนท่อระบายน้ำที่ถูกอุดตัน สิ่งกีดขวางนี้อาจเกิดได้จากหลายอย่าง เช่น นิ่วในถุงน้ำดีที่หลุดลงมาติดอยู่ในท่อน้ำดี เนื้องอก หรือแม้กระทั่งพังผืดต่างๆ ที่ทำให้ท่อมันตีบแคบลง เมื่อน้ำดีเดินทางผ่านไม่ได้ มันก็ย้อนกลับไปสะสมอยู่ในตับ ส่งผลให้เกิดอาการตัวเหลืองตาเหลืองตามมา และแน่นอนว่าอุจจาระของคุณก็จะกลายเป็นสีขาวเพราะขาดน้ำดีไปหล่อเลี้ยงนั่นเอง

ตับอักเสบและโรคตับเรื้อรังที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง

อีกหนึ่งสาเหตุที่พบได้บ่อยไม่แพ้กันคือเรื่องของเนื้อตับเอง ไม่ว่าจะเป็นโรคตับอักเสบจากไวรัส การดื่มแอลกอฮอล์สะสมเป็นเวลานาน หรือภาวะไขมันพอกตับขั้นรุนแรง เมื่อเซลล์ตับถูกทำลาย การทำงานในการสร้างและหลั่งน้ำดีก็จะรวนไปหมด ทำให้กระบวนการขับสารสีต่างๆ ผิดเพี้ยนไป นอกจากอุจจาระจะสีซีดแล้ว บางคนอาจจะมีอาการปวดแน่นชายโครงขวา อ่อนเพลียเบื่ออาหารร่วมด้วย ซึ่งถือเป็นสัญญาณเตือนว่าตับกำลังทำงานหนักเกินไปแล้ว

อาการแบบไหนที่เตือนว่าคุณต้องรีบไปหาหมอทันที?

ถ้าแค่ถ่ายเป็นสีขาวครั้งเดียวแล้วหายไปอาจจะพอสังเกตอาการต่อได้ แต่ถ้าลักษณะนี้ติดต่อกันหลายวัน แถมยังมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น ตาเหลือง ผิวเหลือง ปัสสาวะมีสีเข้มจัดเหมือนชาเขียวเข้ม หรือมีอาการปวดท้องรุนแรงบริเวณลิ้นปี่และชายโครงขวา แบบนี้ชะล่าใจไม่ได้เด็ดขาด ต้องรีบไปโรงพยาบาลเพื่อให้แพทย์ตรวจเลือดและอัลตราซาวนด์ช่องท้องดูการทำงานของตับและท่อน้ำดีอย่างละเอียด

วิธีดูแลตับและทางเดินน้ำดีให้ห่างไกลจากภาวะนี้

การป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาท่อน้ำดีอุดตันหรือตับอักเสบเริ่มต้นได้ง่ายๆ จากการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ลดอาหารที่มีไขมันสูงและคอเลสเตอรอลจัดๆ เพราะเป็นตัวการสร้างนิ่วในถุงน้ำดี หมั่นออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อควบคุมน้ำหนัก หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณที่มากเกินไป และที่สำคัญคือควรตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อเช็กค่าการทำงานของตับอยู่เสมอ เพราะโรคทางเดินน้ำดีและตับหลายชนิดมักจะไม่แสดงอาการในระยะแรก จนกว่ามันจะเริ่มส่งสัญญาณเตือนผ่านความผิดปกติที่เราสังเกตเห็นได้นี่แหละ