การใส่ท่อซิลิโคนคา: เรื่องที่คนไข้ต้องรู้ก่อนและหลังการรักษา

หลายคนอาจจะเคยได้ยินคำว่า การใส่ท่อซิลิโคนคา กันมาบ้างเวลาที่แพทย์พูดถึงแผนการรักษาโรคทางเดินปัสสาวะ หรือปัญหาเรื่องการระบายของเหลวในร่างกาย ซึ่งในฐานะแพทย์แล้ว หมอเข้าใจดีว่าคนไข้ส่วนใหญ่มักจะรู้สึกกังวล กลัวเจ็บ หรือรู้สึกแปลกๆ ที่จะต้องมีเจ้าสิ่งนี้ติดตัวไว้ในร่างกายระยะหนึ่ง วันนี้หมอเลยอยากชวนมาทำความเข้าใจกันแบบสบายๆ ว่าการรักษานี้คืออะไร ทำไมถึงต้องทำ และเราจะดูแลตัวเองอย่างไรให้ใช้ชีวิตประจำวันได้ราบรื่นที่สุดครับ

การใส่ท่อซิลิโคนคา คืออะไรและทำไมคุณหมอถึงแนะนำ?

พูดง่ายๆ เลย การใส่ท่อซิลิโคนคา ก็คือการใส่ท่อระบายขนาดเล็กที่ทำจากซิลิโคนนิ่มๆ เข้าไปในอวัยวะหรือท่อทางเดินต่างๆ ของร่างกาย เพื่อช่วยให้ของเหลว เช่น ปัสสาวะ หรือน้ำเหลือง ไหลผ่านออกไปได้สะดวก ไม่ให้อุดตัน วัสดุที่เป็นซิลิโคนนี้ถูกเลือกใช้เพราะมีความเข้ากันได้ดีกับเนื้อเยื่อในร่างกาย ลดโอกาสการแพ้หรือระคายเคืองได้ดีกว่ายางพาราแบบเดิมๆ ทำให้คนไข้รู้สึกสบายตัวมากกว่าเวลาที่ต้องใส่ท่อไว้นานๆ

ช่วงวันแรกๆ หลังใส่ท่อซิลิโคนคา: ต้องปรับตัวอย่างไรบ้าง?

ช่วง 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรกหลังจากเพิ่งใส่ท่อซิลิโคนคาใหม่ๆ เป็นเรื่องปกติมากที่คนไข้จะรู้สึกเหมือนมีอะไรค้างอยู่ หรือรู้สึกอยากถ่ายตลอดเวลา หมออยากให้ทำใจสบายๆ อาการเหล่านี้เกิดจากการที่ร่างกายกำลังปรับตัวกับสิ่งแปลกปลอมครับ สิ่งที่พอจะช่วยบรรเทาได้คือการดื่มน้ำสะอาดมากๆ เพื่อให้ระบบไหลเวียนดีขึ้น และพยายามขยับตัวเบาๆ ตามที่แพทย์แนะนำ หลีกเลี่ยงการนั่งทับตัวท่อหรือทำให้ท่อหักพับ

วิธีดูแลความสะอาดและป้องกันการติดเชื้อขณะมีท่อคาไว้

เรื่องนี้สำคัญที่สุดเลยครับ เพราะการมีท่อคาไว้ในร่างกายอาจเพิ่มความเสี่ยงเรื่องการติดเชื้อแบคทีเรียได้ง่าย การดูแลความสะอาดจึงต้องพิถีพิถันเป็นพิเศษ

• ล้างมือให้สะอาดทุกครั้ง: ก่อนและหลังสัมผัสบริเวณรอบๆ ท่อทุกครั้ง
• ทำความสะอาดภายนอกเบาๆ: ใช้น้ำเปล่าและสบู่อ่อนๆ ล้างบริเวณจุดที่ท่อโผล่ออกมา ไม่ควรดึง หมุน หรือขยับท่อเล่นเด็ดขาด
• ดูแลถุงรองรับของเหลว: หากเป็นการใส่ท่อซิลิโคนคาเพื่อระบายปัสสาวะ ต้องระวังไม่ให้ถุงรองรับอยู่สูงกว่าระดับเอว เพื่อป้องกันไม่ให้ของเหลวไหลย้อนกลับเข้าไปในร่างกาย

ข้อสังเกตอาการผิดปกติที่ต้องรีบมาพบแพทย์ด่วน

แม้ว่าร่างกายจะเริ่มชินแล้ว แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้เกิดขึ้นเมื่อไหร่ อย่ารอจนถึงวันนัดเดิมนะครับ ให้รีบมาโรงพยาบาลทันที

• มีไข้หนั่นสั่นเทา หรือรู้สึกหนาวๆ ร้อนๆ
• ของเหลวที่ระบายออกมาเปลี่ยนเป็นสีขุ่นเข้ม มีเลือดปนมาก หรือมีกลิ่นเหม็นรุนแรง
• รู้สึกปวดเกร็งช่องท้อง หรือปวดหน่วงบริเวณที่ใส่ท่ออย่างรุนแรง
• ท่อหลุด เลื่อน หรือของเหลวหยุดไหลออกมาระหว่างวันโดยไม่มีสาเหตุ

การใช้ชีวิตประจำวันและการออกกำลังกายเมื่อต้องใส่ท่อซิลิโคนคา

หลายคนกังวลว่าจะใช้ชีวิตลำบากจนไม่อยากไปไหน ความจริงคือเรายังสามารถทำกิจวัตรประจำวันเบาๆ ได้ตามปกติครับ เพียงแต่ต้องงดการออกกำลังกายหนักๆ การยกของหนัก หรือกิจกรรมที่มีการกระแทกบริเวณลำตัวหรือช่วงล่าง เพราะอาจทำให้ท่อเคลื่อนหลุดได้ สำหรับการอาบน้ำ แนะนำให้อาบแบบฝักบัวและระวังไม่ให้บริเวณจุดต่อเปียกชื้นจนเกินไป หากใส่ท่อซิลิโคนคาชนิดที่ต้องต่อกับถุงเก็บปัสสาวะ ก็สามารถซ่อนถุงไว้ใต้เสื้อผ้าหรือใช้กระเป๋าคาดเอวอำพรางเวลาออกไปข้างนอกได้ครับ