ลูกมีเลือดปนในอุจจาระ: เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็กที่พ่อแม่ต้องไม่มองข้าม

เวลาที่คุณพ่อคุณแม่เปลี่ยนผ้าอ้อมให้ลูกน้อย หรือตอนที่น้องเข้าห้องน้ำแล้วพบว่ามีเลือดสดๆ ติดมากับอุจจาระ ความตกใจและกังวลใจมักจะพุ่งขึ้นมาทันที หลายคนอาจนึกถึงโรคริดสีดวงทวารเหมือนในผู้ใหญ่ แต่ในเด็กเล็กโดยเฉพาะช่วงวัย 2 ถึง 6 ปี สาเหตุที่พบบ่อยและทำให้ตกใจกลัวกันมากคือเรื่องของติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็กครับ

ในฐานะหมอที่ตรวจเด็กๆ มานาน พอได้ยินพ่อแม่เล่าอาการนี้ สิ่งแรกที่อยากบอกคือ ตั้งสติให้ดี อาการนี้ส่วนใหญ่ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด และไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งลำไส้เหมือนในผู้ใหญ่แน่นอนครับ วันนี้ผมเลยอยากชวนมาทำความรู้จักกับเจ้าติ่งเนื้อตัวนี้กันแบบเข้าใจง่ายๆ ว่ามันเกิดขึ้นได้อย่างไร และเราต้องดูแลลูกอย่างไรดี

ลูกถ่ายมีเลือดปนแบบนี้... ติ่งเนื้อในลำไส้คืออะไรกันแน่?

เจ้าติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็ก หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Juvenile Polyp หน้าตาของมันจะเหมือนกับติ่งเนื้อชิ้นเล็กๆ หน้าตากลมๆ คล้ายลูกเชอร์รี่ที่มีก้านยื่นออกมาจากเยื่อบุผนังลำไส้ใหญ่ครับ ส่วนใหญ่แล้วติ่งเนื้อชนิดนี้ในเด็กจะเป็นชนิดที่ไม่ใช่มะเร็ง หรือที่เรียกว่า Benign Polyp ซึ่งมักจะเกิดขึ้นในช่วงวัยเด็กเล็ก และสามารถหลุดออกมาพร้อมกับอุจจาระได้เองเมื่อเด็กโตขึ้น

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าลูกอาจจะมีติ่งเนื้อในลำไส้?

อาการหลักๆ ที่ทำให้พ่อแม่พามาพบหมอแทบทุกรายเลยก็คือ

• มีเลือดสดๆ ติดมากับอุจจาระ: มักจะเป็นเลือดสีแดงสดเคลือบอยู่ด้านนอกของก้อนอุจจาระ หรือบางทีก็หยดลงมาหลังจากเบ่งถ่ายเสร็จ แต่น้องมักจะไม่ค่อยมีอาการเจ็บปวดก้นเหมือนเวลาเป็นแผลปริที่ขอบทวารหนัก
• คลำเจอบางอย่างโผล่ออกจากก้น: ในบางเคสที่ติ่งเนื้อมีก้านค่อนข้างยาว เวลาเด็กเบ่งอจจาระ ติ่งเนื้อตัวนี้อาจจะหลุดยื่นออกมานอกรูทวารหนักชั่วคราว แล้วหดกลับไปเองได้ ซึ่งมักทำให้เด็กและพ่อตกใจมาก
• มีภาวะซีดหรือโลหิตจาง: ถ้าเด็กเสียเลือดทีละน้อยแต่เป็นเรื้อรังติดต่อกันนานๆ อาจจะเริ่มมีอาการเหนื่อยง่าย เพลีย หรือผิวซีดลงได้ครับ

ทำไมเด็กถึงมีติ่งเนื้อขึ้นมาได้?

หลายคนชอบถามผมว่า ลูกกินอะไรผิดสำแดงหรือเปล่าถึงมีติ่งเนื้อ? ความจริงแล้วสาเหตุการเกิดติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็กส่วนใหญ่ยังไม่ทราบแน่ชัดครับ มันไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ หรือการกินอาหารไม่สะอาด แต่มันมักเกิดจากการเจริญเติบโตที่ผิดปกติเล็กน้อยของเนื้อเยื่อในลำไส้ช่วงระหว่างวัยเด็ก ซึ่งต่างจากผู้ใหญ่ที่มีติ่งเนื้อจากกรรมพันธุ์หรือพฤติกรรมการกิน

หมอวินิจฉัยและรักษาอย่างไรเมื่อเจอติ่งเนื้อ?

เมื่อลูกมีอาการเข้าข่าย หมอจะต้องทำการตรวจอย่างละเอียดเพื่อความแน่ใจ วิธีการหลักๆ มีดังนี้ครับ

• การตรวจคลำทางทวารหนัก: หากติ่งเนื้ออยู่ต่ำ ใกล้กับรูทวาร หมออาจใช้นิ้วตรวจคลำเบื้องต้น
• การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่: เป็นวิธีมาตรฐานที่แม่นยำที่สุด เด็กจะได้รับยานอนหลับอ่อนๆ เพื่อไม่ให้เจ็บและไม่กลัว จากนั้นหมอจะใช้กล้องเส้นเล็กๆ ส่องเข้าไปดู หากพบติ่งเนื้อ หมอสามารถตัดออกได้ทันทีในขั้นตอนเดียวกันโดยที่น้องไม่รู้สึกเจ็บเลย

การดูแลลูกรักหลังการรักษาและการป้องกันเบื้องต้น

ข่าวดีคือ เมื่อตัดติ่งเนื้อออกไปแล้ว โอกาสที่มันจะกลับมาเป็นซ้ำตรงจุดเดิมนั้นน้อยมากๆ ครับ สิ่งที่พ่อแม่ควรช่วยดูแลต่อที่บ้านมีดังนี้

• ฝึกให้ลูกขับถ่ายเป็นเวลา และป้องกันไม่ให้ท้องผูก
• ส่งเสริมให้ลูกกินผัก ผลไม้ และดื่มน้ำมากๆ เพื่อให้อุจจาระนิ่ม ไม่ต้องออกแรงเบ่งมากเกินไป
• สังเกตอุจจาระของลูกสม่ำเสมอ หากมีเลือดปนอีกควรพามาพบหมอเพื่อตรวจซ้ำ

ท้ายที่สุดนี้ อยากฝากคุณพ่อคุณแม่ว่า หากพบเลือดปนในอุจจาระของลูก อย่าเพิ่งตกใจจนทำอะไรไม่ถูกนะครับ รีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง เพราะการรู้เร็ว รักษาเร็ว จะช่วยคลายความกังวล และทำให้ลูกกลับมาร่าเริงสดใสได้เหมือนเดิมครับ