ลูกถ่ายมีเลือดปน ใช่ติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็กหรือเปล่า? สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องรู้

ช่วงเวลาที่คุณพ่อคุณแม่เห็นเลือดปนมากับอุจจาระของลูกน้อย ไม่ว่าจะเป็นหยดแดงๆ บนกระดาษทิชชู หรือมีเลือดเคลือบมากับก้อนอึ หัวใจของคนเป็นพ่อเป็นแม่คงหล่นไปอยู่ที่ตาตุ่มด้วยความตกใจและกังวลสารพัด อาการนี้ทำให้หลายคนนึกถึงโรคอันตรายต่างๆ นานา แต่ในเด็กเล็กที่มีอายุระหว่างสองถึงห้าปี สาเหตุอันดับต้นๆ ที่หมอมักจะเจอและอยากให้ทำความเข้าใจกันก่อนคือเรื่องของ ติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็ก ซึ่งฟังดูน่ากลัวแต่จริงๆ แล้วส่วนใหญ่เป็นชนิดที่ไม่ใช่มะเร็งและรักษาให้หายขาดได้ไม่ยากเลย

ติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็ก คืออะไร และหน้าตาเป็นอย่างไร?

เวลาที่เราพูดถึงติ่งเนื้อในลำไส้ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Juvenile Polyp หน้าตาของมันจะเหมือนกับติ่งเนื้อชิ้นเล็กๆ ที่งอกยื่นออกมาจากเยื่อบุผนังลำไส้ใหญ่ คล้ายกับเห็ดดอกจิ๋วที่มีก้านยื่นออกมา ติ่งเนื้อชนิดนี้ในเด็กมักจะเป็นชนิดที่เรียกว่าฮาร์มาโตมา (Hamartoma) ซึ่งไม่ใช่เนื้อร้ายหรือมะเร็งอย่างที่หลายคนกังวล โดยทั่วไปมักจะพบได้บ่อยในช่วงอายุประมาณสามถึงห้าปี และสามารถเกิดขึ้นได้เดี่ยวๆ หรือมีแค่ชิ้นเดียวเป็นส่วนใหญ่

สัญญาณเตือนภัยแบบไหน ที่ฟ้องว่าลูกอาจจะมีติ่งเนื้อในลำไส้?

อาการเด่นชัดที่สุดจนทำให้พ่อคุณแม่ต้องพามาหาหมอก็คือ การพบเลือดสดๆ ปนมากับอุจจาระของลูก โดยที่เด็กมักจะไม่มีอาการปวดท้องรุนแรง ท้องเสีย หรือไข้ร่วมด้วย ลักษณะเลือดที่ออกมักจะเป็นเลือดสีแดงสดเคลือบอยู่บนผิวของก้อนอุจจาระ หรืออาจจะมีเลือดหยดตามหลังตอนเบ่งถ่ายเสร็จใหม่ๆ บางครั้งถ้าติ่งเนื้อมีขนาดใหญ่และอยู่ต่ำใกล้ทวารหนัก ก็อาจจะสังเกตเห็นติ่งเนื้อสีแดงชิ้นเล็กๆ ยื่นออกมาทางทวารหนักเวลาที่เด็กเบ่งถ่ายอุจจาระ ซึ่งพอดึงตัวเด็กขึ้นหรือเด็กหยุดเบ่ง ติ่งเนื้อนี้ก็อาจจะหดกลับเข้าไปเองได้

เมื่อไหร่ที่หมอจะแนะนำให้ส่องกล้องตรวจลำไส้?

เมื่อคุณพ่อคุณแม่พาลูกมาพบหมอด้วยอาการถ่ายเป็นเลือด เราจะเริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกายเบื้องต้นก่อน เช่น การตรวจคลำหน้าท้อง หรือการใช้นิ้วตรวจบริเวณทวารหนักอย่างนุ่มนวล หากสงสัยว่าจะมีติ่งเนื้อซ่อนอยู่ด้านใน วิธีการวินิจฉัยที่แม่นยำที่สุดคือการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) ซึ่งคุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องกังวลจนเกินไป เพราะการส่องกล้องในเด็กจะทำในห้องผ่าตัดโดยวิสัญญีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เด็กจะหลับไปตลอดการตรวจ ทำให้ไม่เจ็บปวด และหมอสามารถตัดติ่งเนื้อนั้นออกได้ทันทีในคราวเดียวกันเพื่อนำไปตรวจทางพยาธิวิทยาต่อ

การรักษาและการดูแลหลังตัดติ่งเนื้อออกแล้ว

ข่าวดีก็คือ เมื่อคุณหมอส่องกล้องและตัดติ่งเนื้อออกไปแล้ว อาการถ่ายเป็นเลือดของเด็กก็จะหายเป็นปลิดทิ้ง ตัวติ่งเนื้อเองก็มักจะไม่กลับมาเป็นซ้ำอีกในตำแหน่งเดิม ยกเว้นแต่ในกรณีที่เด็กมีติ่งเนื้อหลายชิ้นซึ่งพบได้น้อยมาก หลังจากการรักษา เด็กๆ สามารถกลับมารับประทานอาหารและใช้ชีวิตได้ตามปกติอย่างรวดเร็ว โดยที่คุณหมอจะนัดติดตามอาการเป็นระยะเพื่อให้มั่นใจว่าระบบขับถ่ายของลูกกลับมาทำงานได้อย่างราบรื่นและไม่มีเลือดออกซ้ำอีก

คำแนะนำสำหรับคุณพ่อคุณแม่ในการสังเกตอาการลูกน้อย

แม้ว่า ติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็ก จะไม่ใช่โรคที่อันตรายร้ายแรง แต่การสังเกตความผิดปกติในการขับถ่ายของลูกเป็นสิ่งสำคัญมาก หากสังเกตเห็นเลือดปนในอุจจาระ ไม่ควรนิ่งนอนใจหรือคิดว่าเป็นแค่แผลจากอาการท้องผูกธรรมดา ควรพามาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยให้แน่ชัด เพราะอาการถ่ายเป็นเลือดในเด็กอาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้เช่นกัน การรู้ตัวเร็วและได้รับการตรวจรักษาที่ถูกต้อง จะช่วยคลายความกังวลใจให้คุณพ่อคุณแม่และช่วยให้ลูกน้อยกลับมามีสุขภาพลำไส้ที่แข็งแรงสดใสได้เหมือนเดิม