ลูกถ่ายมีเลือดปน ใช่ติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็กหรือเปล่า? จากใจหมอที่อยากให้พ่อแม่คลายกังวล

ช่วงนี้มีคุณพ่อคุณแม่หลายท่านอุ้มลูกน้อยมาปรึกษาที่คลินิกด้วยความตกใจและกังวลใจเป็นอย่างมาก หลังจากสังเกตเห็นว่าลูกถ่ายอุจจาระแล้วมีเลือดสดๆ ติดมาด้วย หรือบางครั้งเห็นเนื้อเยื่อสีแดงๆ ยื่นออกมาทางทวารหนักเวลาเบ่งถ่าย หลายคนกังวลไปไกลถึงโรคร้ายแรง วันนี้หมอเลยอยากชวนมาทำความรู้จักกับ ติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็ก โรคที่อาจฟังดูน่ากลัวแต่จริงๆ แล้วพบได้บ่อยและมักจะไม่ใช่มะเร็งอย่างที่หลายคนกังวลครับ

ลูกถ่ายมีเลือดสดๆ แบบนี้เกิดจากอะไร ทำไมถึงมีติ่งเนื้อในท้องเด็กได้?

เวลาที่เราพูดถึง ติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็ก ส่วนใหญ่แล้วไม่ได้หมายถึงเนื้อร้ายเหมือนในผู้ใหญ่นะครับ แต่ในเด็กส่วนใหญ่จะเป็นติ่งเนื้อชนิดที่เรียกว่า Juvenile Polyp ซึ่งเป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นตั้งแต่วัยเด็ก โดยมักจะพบในช่วงอายุประมาณ 2 ถึง 6 ขวบ ติ่งเนื้อชนิดนี้มีลักษณะหน้าตาคล้ายเห็ด มีก้านยื่นออกมาจากผนังลำไส้ใหญ่ และผิวของมันเปราะบางมาก เวลาที่ก้อนอุจจาระก้อนใหญ่หรือแข็งหน่อยเคลื่อนตัวผ่าน เจ้าติ่งเนื้อตัวนี้ก็จะเสียดสีจนเกิดแผลและมีเลือดสดๆ ปนออกมากับอุจจาระ ทำให้พ่อแม่ตกใจเวลาเห็นเลือดแดงแป้ดติดอยู่ในโถส้วมหรือผ้าอ้อม

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าลูกอาจกำลังมีติ่งเนื้อซ่อนอยู่ข้างใน?

อาการเด่นชัดที่สุดและแทบจะเป็นสัญญาณเดียวที่ทำให้เราเจอเจ้าติ่งเนื้อนี้ก็คือ การถ่ายอุจจาระมีเลือดสดปน โดยที่เลือดมักจะเคลือบอยู่ด้านนอกของก้อนอุจจาระ หรือหยดลงมาหลังถ่ายเสร็จ เด็กส่วนใหญ่จะไม่ค่อยมีอาการปวดท้องรุนแรงเหมือนโรคติดเชื้อในทางเดินอาหาร และไม่มีไข้ น้ำหนักตัวก็ยังคงเพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ปกติ ยกเว้นในกรณีที่ติ่งเนื้อมีขนาดใหญ่มากๆ หรือมีหลายอัน อาจทำให้เด็กบางคนมีอาการเบ่งถ่ายอุจจาระบ่อย หรือบางครั้งถ้าติ่งเนื้อนั้นหลุดออกมาและมีก้านยาวพอ ก็อาจจะยื่นออกมาให้เห็นที่ปากทวารหนักเวลาเด็กเบ่ง ซึ่งในจุดนี้แหละครับที่ทำให้คุณพ่อคุณแม่รีบพามาหาหมอเพราะตกใจกับสิ่งที่เห็น

เมื่อไหร่ที่หมอต้องส่องกล้องตรวจ และพ่อต้องเตรียมตัวอย่างไรบ้าง?

เมื่อคุณพ่อคุณแม่พาลูกมาพบหมอด้วยอาการถ่ายมีเลือดปน สิ่งแรกที่หมอจะทำคือการซักประวัติและตรวจร่างกายเบื้องต้น รวมถึงการใช้นิ้วตรวจทางทวารหนักเบาๆ เพื่อดูว่ามีติ่งเนื้ออยู่บริเวณส่วนปลายหรือไม่ แต่ถ้าตรวจไม่พบและยังมีเลือดออกซ้ำๆ หมอก็นิยมแนะนำให้ทำการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) ครับ ฟังดูอาจจะน่ากลัวสำหรับเด็กๆ แต่จริงๆ แล้วการส่องกล้องในปัจจุบันทำภายใต้การดมยาสลบโดยวิสัญญีแพทย์เฉพาะทาง ลูกจะไม่รู้สึกเจ็บหรือทรมานเลยระหว่างทำ และข้อดีที่สำคัญมากๆ คือ ถ้าหมอส่องกล้องแล้วเจอติ่งเนื้อ หมอสามารถตัดออกได้ทันทีในคราวเดียวกัน พร้อมกับส่งตรวจชิ้นเนื้อเพื่อความสบายใจว่าเป็นเนื้อธรรมดาแน่นอน

วิธีดูแลลูกรักหลังการรักษาและการป้องกันความกังวลใจของครอบครัว

ข่าวดีก็คือ เมื่อตัด ติ่งเนื้อในลำไส้ของเด็ก ออกไปแล้ว โอกาสที่โรคนี้จะหายขาดนั้นสูงมากครับ เด็กๆ จะกลับมาร่าเริง ขับถ่ายปกติ และไม่มีเลือดปนอีก สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ควรใส่ใจต่อหลังจากนี้คือเรื่องของอาหารการกิน พยายามดูแลให้ลูกได้รับประทานอาหารที่มีกากใยสูง เช่น ผัก ผลไม้ และดื่มน้ำสะอาดมากๆ ในปริมาณที่เหมาะสม เพื่อป้องกันไม่ให้ลูกท้องผูก เพราะอาการท้องผูกและการเบ่งถ่ายแรงๆ คือตัวกระตุ้นหลักที่ทำให้เยื่อบุลำไส้เกิดการระคายเคือง หากลูกขับถ่ายนิ่มและคล่องตัว ความเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาซ้ำก็จะลดลงไปได้เยอะเลยครับ