โรคมือ เท้า ปาก: สิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้เมื่อลูกรักเริ่มมีตุ่มใสและไข้ขึ้นสูง

ลูกมีไข้และตุ่มใสขึ้นตามตัว: สัญญาณเตือนของโรคมือ เท้า ปาก

ช่วงที่ลูกน้อยเริ่มมีไข้ต่ำๆ อ่อนเพลีย งอแงผิดปกติ และบ่นเจ็บปากจนไม่ยอมกินข้าว หลายบ้านมักคิดว่าเป็นไข้หวัดธรรมดา แต่พอเริ่มเห็นตุ่มน้ำใสๆ ขึ้นตามฝ่ามือ ฝ่าเท้า และในช่องปาก คุณพ่อคุณแม่หลายคนก็เริ่มใจคอไม่ดี เพราะนี่คืออาการคลาสสิกของโรคมือ เท้า ปาก ที่มักระบาดในเด็กเล็กช่วงเปลี่ยนฤดู

โรคมือ เท้า ปาก เกิดจากอะไรและติดต่อกันได้อย่างไร

โรคนี้เกิดจากการติดเชื้อไวรัสในกลุ่มเอนเทอโรไวรัส (Enteroviruses) ซึ่งพบได้บ่อยในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี เชื้อตัวนี้แพร่กระจายได้ง่ายมากผ่านทางสาร secretions ต่างๆ ของร่างกาย เช่น น้ำลาย น้ำมูก น้ำจากตุ่มใส หรืออุจจาระของผู้ติดเชื้อ ผ่านการไอ จาม หรือการใช้สิ่งของร่วมกันในโรงเรียนอนุบาลและศูนย์เด็กเล็ก

อาการแบบไหนที่ใช่: สังเกตพัฒนาการของโรคในแต่ละวัน

เชื้อไวรัสนี้จะมีระยะฟักตัวประมาณ 3 ถึง 6 วัน หลังจากนั้นเด็กๆ จะเริ่มแสดงอาการออกมาเป็นระยะๆ ดังนี้

• ช่วงเริ่มแรก: มีไข้สูง 38 ถึง 39 องศาเซลเซียส เจ็บคอ เบื่ออาหาร และซึมลง
• ช่วงที่มีแผลในปาก: อีก 1-2 วันต่อมา จะเริ่มมีจุดแดงเล็กๆ ในปาก กระพุ้งแก้ม และลิ้น ซึ่งจะกลายเป็นแผลพุพอง ทำให้เด็กเจ็บเวลาเคี้ยวหรือกลืนน้ำลาย
• ช่วงที่มีผื่นขึ้น: จะพบตุ่มน้ำใสขนาดเล็กที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า และบางครั้งอาจพบบริเวณก้นหรือหัวเข่า โดยตุ่มเหล่านี้มักไม่คันและจะยุบหายไปได้เองภายใน 7 ถึง 10 วัน

วิธีดูแลรักษาลูกรักเมื่อป่วยเป็นโรคมือ เท้า ปาก

เนื่องจากโรคมือ เท้า ปาก เป็นการติดเชื้อไวรัส จึงยังไม่มีSpecific antiviral drug หรือยาฆ่าเชื้อไวรัสโดยตรง การรักษาจึงเป็นการรักษาตามอาการเพื่อให้เด็กสบายตัวขึ้นและป้องกันภาวะขาดน้ำ

การกินยาเพื่อบรรเทาอาการไข้และเจ็บแผล

คุณหมอมักจะจ่ายยาลดไข้แก้ปวดพาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวของเด็ก เพื่อช่วยลดไข้และบรรเทาอาการเจ็บคอจากแผลในปาก หลีกเลี่ยงการใช้แอสไพรินในเด็กเพราะอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้

การเลือกอาหารและเครื่องดื่มที่เหมาะกับเด็กเจ็บคอ

เพราะเด็กจะเจ็บแผลในปากมากจนไม่อยากกลืนอะไร การบังคับให้กินอาหารปกติจึงเป็นเรื่องยาก อาหารที่เหมาะสมในช่วงนี้ควรเป็นอาหารอ่อนนุ่ม เย็นๆ และย่อยง่าย เช่น โจ๊กอุ่นๆ นมเย็น โยเกิร์ต หรือไอศกรีม เพื่อช่วยลดความเจ็บปวดขณะกลืนและให้พลังงานแก่ร่างกาย

สัญญาณอันตรายแบบไหนที่ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลด่วน

โดยส่วนใหญ่โรคนี้สามารถหายได้เองหากได้รับการดูแลที่ดี แต่มีเด็กส่วนน้อยที่อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงทางสมองหรือระบบทางเดินหายใจ คุณพ่อคุณแม่ควรสังเกตอาการเหล่านี้อย่างใกล้ชิด

• ไข้สูงต่อเนื่องหลายวันไม่ยอมลด
• ซึมมาก นอนหลับปลุกไม่ค่อยตื่น หรืออาเจียนพุ่ง
• มีอาการสะดุ้งผวา ตัวสั่น หรือเดินเซ
• หายใจหอบเหนื่อย หายใจเร็วกว่าปกติ
• ปฏิเสธน้ำและอาหารจนมีภาวะขาดน้ำ ปัสสาวะน้อยลง

การป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อไวรัส

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างสุขอนามัยที่ดี หมั่นล้างมือให้เด็กๆ ด้วยสบู่และน้ำสะอาดบ่อยๆ โดยเฉพาะหลังเข้าห้องน้ำและก่อนรับประทานอาหาร ทำความสะอาดของเล่นและพื้นผิวสัมผัสด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อเป็นประจำ หากพบว่าเด็กติดเชื้อควรให้หยุดเรียนและแยกตัวจากเด็กคนอื่นอย่างน้อย 1 สัปดาห์ เพื่อตัดวงจรการแพร่ระบาด