เหนื่อยล้าจากการไถหน้าจอ? มาลองใช้แนวทางการดีท็อกซ์สมองจากสื่อดิจิทัลกัน

ทำไมสมองถึงรู้สึกเหมือนแบตเตอรี่เสื่อมหลังจากอยู่กับหน้าจอนานๆ

หลายคนมักบ่นกับหมอว่าช่วงนี้รู้สึกสมองล้า คิดงานไม่ออก เหมือนมีความคิดฟุ้งซ่านตลอดเวลา ทั้งที่แทบไม่ได้ทำอะไรหนักหนา นอกจากไถหน้าจอสมาร์ทโฟนไปเรื่อยเปื่อย อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนว่าสมองกำลังโอเวอร์โหลดจากข้อมูลมหาศาลที่หลั่งไหลเข้ามาผ่านสื่อดิจิทัล ซึ่งเปรียบเสมือนการเปิดรับกระแสไฟฟ้าแรงสูงตลอดเวลาจนระบบประสาทส่วนกลางทำงานหนักเกินไป

สัญญาณเตือนว่าสมองต้องการพักด่วน

สมองคนเราไม่ได้ออกแบบมาให้จดจ่ออยู่กับการรับข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็วตลอดทั้งวัน หากเริ่มมีอาการต่อไปนี้ นั่นคือเวลาที่คุณต้องหยุดพัก:

• สมาธิสั้นลง จดจ่อกับงานตรงหน้าไม่ได้นาน
• มีอาการนอนหลับยาก หรือหลับไม่สนิทหลังจากเล่นมือถือก่อนนอน
• หงุดหงิดง่ายขึ้นเมื่อไม่ได้จับหน้าจอ
• รู้สึกเหมือนมีความคิดตีกันในหัวตลอดเวลาแต่ไม่มีสมาธิจัดการงานให้สำเร็จ

วิธีดีท็อกซ์สมองจากสื่อดิจิทัลแบบทำตามได้จริง

การดีท็อกซ์ไม่ได้หมายความว่าต้องตัดขาดจากโลกดิจิทัลถาวร แต่คือการจัดระเบียบใหม่เพื่อให้สมองได้หยุดพักและซ่อมแซมตัวเอง หมอแนะนำให้เริ่มจากขั้นตอนง่ายๆ ดังนี้

เริ่มจากการกำหนดช่วงเวลาปลอดหน้าจอให้ชัดเจน

ไม่ต้องถึงขนาดปิดเครื่องถาวร ให้ลองกำหนดกฎทอง เช่น งดใช้สื่อดิจิทัลหนึ่งชั่วโมงก่อนนอน หรือเลือกช่วงเวลาวันหยุดหนึ่งวันให้เป็นวันปลอดหน้าจอ เพื่อให้สารสื่อประสาทในสมองได้กลับเข้าสู่ภาวะสมดุล

จัดการการแจ้งเตือนกวนใจ

แอปพลิเคชันต่างๆ ถูกออกแบบมาให้ดึงดูดความสนใจเราตลอดเวลา หมอแนะนำให้เข้าไปตั้งค่าปิดการแจ้งเตือนที่ไม่จำเป็นทั้งหมด เหลือไว้แค่เรื่องที่สำคัญจริงๆ เท่านั้น เพื่อลดแรงกระตุ้นให้เราต้องหยิบมือถือขึ้นมาเช็กอยู่ตลอดเวลา

เปลี่ยนกิจกรรมยามว่างให้เป็นแบบออฟไลน์

เมื่อรู้สึกอยากพัก ให้เปลี่ยนจากหน้าจอไปหากิจกรรมที่ใช้ประสาทสัมผัสอื่นแทน เช่น การอ่านหนังสือที่เป็นเล่ม การออกไปเดินรับลมในสวน หรือการเขียนบันทึกด้วยมือ กิจกรรมเหล่านี้ช่วยให้สมองส่วนหน้าได้พักจากการรับภาพและเสียงที่รวดเร็ว

ปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์เพื่อสุขภาพสมองในระยะยาว

การดีท็อกซ์สมองไม่ใช่การทำเพียงครั้งเดียวแล้วจบไป แต่เป็นการสร้างสุขนิสัยใหม่ หมอเน้นย้ำเสมอว่าสิ่งที่สำคัญที่สุดคือความสม่ำเสมอ หากเราสามารถฝึกให้สมองได้เว้นระยะจากการรับข้อมูลบ้าง สมองจะกลับมามีประสิทธิภาพและลดความตึงเครียดลงได้อย่างเห็นผลชัดเจน