ความสำคัญของการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่และโรคติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ

ทำไมช่วงนี้หมอถึงย้ำนักย้ำหนาว่าต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่

คนไข้หลายคนชอบถามหมอว่า ทำไมต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี ในเมื่อปีที่แล้วก็เพิ่งฉีดไป คำตอบสั้นๆ คือเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่มีการกลายพันธุ์เปลี่ยนหน้าตาไปเรื่อยๆ ตามฤดูกาล เหมือนเราต้องอัปเดตซอฟต์แวร์ร่างกายให้ทันต่อเหตุการณ์ ยิ่งถ้าเรามีโรคประจำตัวหรือภูมิคุ้มกันร่างกายไม่แข็งแรง การติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ไม่ใช่แค่เป็นไข้ไม่กี่วัน แต่อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงอย่างปอดอักเสบหรือหัวใจอักเสบได้ ซึ่งอันตรายมากกว่าที่คิด

ทำไมต้องการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ช่วยชีวิตเราได้อย่างไร

การฉีดวัคซีนไม่ได้การันตีว่าเราจะไม่เป็นหวัดเลย 100% แต่หัวใจสำคัญคือการลดความรุนแรงของโรค หากวันหนึ่งเราได้รับเชื้อ ร่างกายที่มีภูมิคุ้มกันจากการฉีดวัคซีนจะตอบโต้เชื้อได้เร็วขึ้น ทำให้เราไม่ต้องนอนซมอยู่โรงพยาบาล ลดความเสี่ยงจากการเข้าห้องไอซียู และช่วยลดโอกาสในการแพร่เชื้อไปสู่คนในครอบครัว โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยงอย่างผู้สูงอายุหรือเด็กเล็กที่อยู่ที่บ้าน

โรคติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจที่วัคซีนช่วยดักทางไว้ได้

นอกจากไข้หวัดใหญ่แล้ว ระบบทางเดินหายใจของเรายังต้องเผชิญกับภัยเงียบอื่นอีก เช่น เชื้อไอพีดี (IPD) หรือเชื้อนิวโมคอคคัส ที่มักเป็นตัวการทำให้เกิดปอดบวมรุนแรงและหูติดเชื้อ การฉีดวัคซีนนิวโมคอคคัสร่วมด้วยจึงเหมือนเป็นการสร้างเกราะป้องกันสองชั้น ยิ่งในผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไปหรือผู้ป่วยโรคเรื้อรัง การได้รับวัคซีนเหล่านี้ถือเป็นการลงทุนกับสุขภาพที่คุ้มค่าที่สุดอย่างหนึ่ง

ใครบ้างที่ควรจัดคิวมาฉีดวัคซีนโดยด่วน

• กลุ่มผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป
• เด็กเล็กตั้งแต่ช่วงอายุ 6 เดือนจนถึง 5 ปี
• ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ หรือโรคปอด
• หญิงตั้งครรภ์ที่วางแผนจะคลอดบุตร
• บุคลากรทางการแพทย์หรือผู้ที่ต้องดูแลใกล้ชิดกับผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง

ช่วง 24-48 ชั่วโมงแรกหลังฉีดวัคซีน: สังเกตอาการอย่างไร

หลังฉีดวัคซีนเสร็จ คนไข้มักจะมีอาการปวดตึงบริเวณต้นแขนหรือรู้สึกเพลียเล็กน้อย ซึ่งเป็นปฏิกิริยาปกติที่ร่างกายกำลังสร้างภูมิคุ้มกัน ไม่ใช่ตัวโรคไข้หวัดใหญ่แต่อย่างใด หากมีไข้ต่ำๆ สามารถกินยาพาราเซตามอลเพื่อบรรเทาอาการได้ แต่ถ้ามีอาการผิดปกติ เช่น ผื่นคันตามตัว หรือหน้าบวม ให้รีบกลับมาพบหมอเพื่อประเมินอาการแพ้วัคซีนทันที

อาการแบบไหนหลังฉีดวัคซีน ที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

แม้ผลข้างเคียงรุนแรงจะเกิดขึ้นได้น้อยมาก แต่ถ้าสังเกตพบอาการเหล่านี้ห้ามชะล่าใจ เช่น หายใจลำบาก หายใจไม่อิ่ม หัวใจเต้นผิดปกติ หรือมีอาการบวมที่ใบหน้าและลำคออย่างรวดเร็ว หากเกิดเหตุการณ์เหล่านี้ ขอให้รีบไปห้องฉุกเฉินใกล้บ้านทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของอาการแพ้วัคซีนชนิดรุนแรงที่ต้องได้รับยาฉีดแก้แพ้โดยด่วน