ทำไมปีนี้คุณถึงไม่ควรพลาดการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่และโรคทางเดินหายใจ

ไข้หวัดใหญ่ไม่ใช่แค่หวัดธรรมดาที่นอนพักแล้วหาย

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าไข้หวัดใหญ่ก็คือหวัดทั่วไปที่กินยาแล้วพักผ่อนไม่กี่วันก็หาย แต่ในฐานะหมอ ผมอยากบอกว่าเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่มีความรุนแรงและก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้มากกว่าที่คิด โดยเฉพาะในกลุ่มเด็ก ผู้สูงอายุ หรือคนที่มีโรคประจำตัว หากติดเชื้อขึ้นมาอาจลุกลามจนถึงขั้นปอดอักเสบ หัวใจทำงานหนัก หรือทำให้โรคประจำตัวเดิมที่มีอยู่แย่ลงจนต้องนอนโรงพยาบาลได้เลย

ทำไมต้องการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ในยุคที่เชื้อโรคกลายพันธุ์

วัคซีนไม่ใช่เกราะวิเศษที่กันได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่มันคือการซ้อมใหญ่ให้ร่างกายรู้จักหน้าตาของเชื้อไวรัสก่อนที่จะเจอของจริง ความสำคัญของการฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่จึงอยู่ที่การลดความเสี่ยงจากการป่วยหนัก หากวันหนึ่งคุณได้รับเชื้อ ร่างกายที่มีภูมิคุ้มกันจะกำจัดมันได้รวดเร็วขึ้น ทำให้อาการไม่รุนแรง ไม่ต้องไปถึงขั้นเข้าห้องฉุกเฉิน และที่สำคัญคือช่วยลดการแพร่เชื้อต่อไปยังคนในครอบครัวที่เราห่วงใยด้วย

เชื้อไวรัสตัวร้ายตัวอื่นๆ ที่เราควรเฝ้าระวัง

นอกจากไข้หวัดใหญ่แล้ว ระบบทางเดินหายใจของเรายังเผชิญกับเชื้อไวรัสตัวอื่นๆ ตลอดเวลา เช่น RSV ที่มักระบาดหนักในเด็กเล็ก หรือเชื้อก่อโรคปอดอักเสบจากแบคทีเรียที่มักแฝงตัวมาหลังจากเราป่วยเป็นหวัดแล้ว การฉีดวัคซีนเสริมภูมิคุ้มกันในส่วนที่จำเป็น จะช่วยลดโอกาสที่เชื้อเหล่านี้จะเข้ามาซ้ำเติมปอดของเราในช่วงที่ร่างกายอ่อนแอ

ใครบ้างที่หมอแนะนำให้รีบไปฉีดวัคซีน

แม้ว่าวัคซีนจะแนะนำสำหรับคนทุกวัย แต่กลุ่มเหล่านี้ถือว่าเป็นกลุ่มที่ต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษ

• ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป เพราะภูมิคุ้มกันตามธรรมชาติเริ่มลดลง
• เด็กเล็กตั้งแต่อายุ 6 เดือนถึง 5 ปี
• คนที่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง เช่น หอบหืด เบาหวาน หรือโรคหัวใจ
• หญิงตั้งครรภ์ เพราะการติดเชื้อในช่วงนี้อาจส่งผลกระทบต่อทารกในครรภ์
• บุคลากรด่านหน้าหรือคนที่ต้องทำงานใกล้ชิดผู้คนจำนวนมาก

คำถามยอดฮิต: ฉีดวัคซีนไปแล้วทำไมยังมีโอกาสป่วย

หลายคนบ่นว่าฉีดแล้วก็ยังเป็นหวัดอยู่ดี ต้องทำความเข้าใจก่อนว่าไวรัสไข้หวัดใหญ่มีหลายสายพันธุ์และมักมีการเปลี่ยนแปลงตัวเองอยู่ตลอด วัคซีนที่ฉีดแต่ละปีคือการคัดเลือกสายพันธุ์ที่คาดว่าจะระบาดหนักที่สุดมาผลิต ดังนั้นการที่ฉีดแล้วยังป่วยอยู่นั้น มักเกิดจากสาเหตุสองประการคือ คุณได้รับเชื้อหวัดชนิดอื่นที่ไม่ใช่ไข้หวัดใหญ่ หรือคุณได้รับเชื้อไข้หวัดใหญ่ในระยะเวลาที่สั้นเกินไปหลังจากฉีดวัคซีนจนภูมิคุ้มกันยังสร้างขึ้นมาได้ไม่เต็มที่ แต่ยืนยันได้ว่าอาการที่เกิดขึ้นจะเบากว่าคนที่ไม่ได้รับวัคซีนอย่างแน่นอน

เตรียมตัวอย่างไรก่อนมาพบหมอเพื่อรับวัคซีน

ก่อนมาฉีดวัคซีนขอให้คุณพักผ่อนให้เพียงพอและร่างกายต้องไม่มีไข้ หากกำลังป่วยหนักหรือมีไข้สูง แนะนำให้รอจนกว่าอาการจะหายดีก่อนสักหนึ่งสัปดาห์ ส่วนใครที่มีประวัติแพ้วัคซีนหรือแพ้ส่วนประกอบในวัคซีนอย่างรุนแรงมาก่อน ควรแจ้งหมอหรือพยาบาลทุกครั้งก่อนเริ่มกระบวนการฉีด เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของคุณเอง