โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อฮิบ: ภัยเงียบในเด็กเล็กที่พ่อแม่ต้องรู้ทัน

ลูกน้อยซึมลง ไข้ขึ้นสูง: สัญญาณเตือนภัยที่หมออยากให้สังเกต

ทุกครั้งที่ตรวจคนไข้ตัวเล็กๆ ที่มาด้วยอาการไข้สูง ร้องกวนผิดปกติ หรือดูซึมลงจนน่าตกใจ ความกังวลใจของคนเป็นพ่อแม่คือสิ่งที่หมอสัมผัสได้เสมอ โรคติดเชื้อบางชนิดมาไวและรุนแรงมาก หนึ่งในนั้นคือโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อแบคทีเรียตัวร้ายที่ชื่อว่า ฮิบ (Hib) ซึ่งมักเล่นงานเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบที่ระบบภูมิคุ้มกันยังพัฒนา โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อชนิดนี้ไม่ใช่แค่ไข้หวัดธรรมดา แต่ลุกลามและอันตรายถึงชีวิตได้หากรักษาไม่ทันเวลา

เชื้อฮิบหน้าตาเป็นอย่างไร และทำไมถึงอันตรายกับสมองลูกน้อย?

เชื้อฮิบ หรือ Haemophilus influenzae type b เป็นแบคทีเรียที่อาศัยอยู่บริเวณลำคอและจมูกของคนเราได้โดยไม่แสดงอาการ มันแพร่กระจายผ่านละอองฝอยจากการไอหรือจาม เมื่อไหร่ก็ตามที่ร่างกายเด็กอ่อนแอ แบคทีเรียตัวนี้จะหลุดรอดเข้าสู่กระแสเลือด ลามไปจนถึงเยื่อหุ้มสมองและไขสันหลัง ทำให้เกิดการอักเสบรุนแรง ความน่ากลัวของ โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อ ฮิบคือ เชื้อโรคไม่ได้ทำลายแค่เยื่อหุ้มสมอง แต่ยังทิ้งร่องรอยความเสียหายไว้ เช่น ภาวะสมองบวม ความพิการทางสมอง หรือปัญหาการได้ยินในระยะยาว

อาการแบบไหนที่ฟ้องว่าลูกอาจกำลังเผชิญกับโรคร้ายนี้?

อาการเริ่มต้นของเด็กที่เป็น โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อ มักแยกไม่ออกจากการติดเชื้อทั่วไป เช่น มีไข้สูง ปวดหัว อาเจียน แต่จะมีจุดสังเกตสำคัญที่หมออยากให้คุณพ่อแม่ระวังให้ดี ได้แก่:

• คอแข็ง ก้มคอไม่ลง: นี่คือสัญญาณคลาสสิกที่แพทย์ใช้ตรวจวินิจฉัย
• ซึมลงอย่างเห็นได้ชัด: ปลุกตยาก ร้องกวนแบบไม่มีสาเหตุ หรือไม่ยอมดูดนม
• กระหม่อมบุ๋มหรือโป่งตึง: ในเด็กทารกจะสังเกตเห็นบริเวณกระหม่อมผิดปกติ
• มีผื่นจ้ำเลือดขึ้นตามตัว: หากเชื้อเข้าสู่กระแสเลือดร่วมด้วย

วิธีป้องกันที่ดีที่สุด: เกราะคุ้ม

ข่าวดีคือเรามีวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูงมาก นั่นคือวัคซีนป้องกันเชื้อฮิบ ซึ่งปัจจุบันถูกบรรจุอยู่ในโปรแกรมวัคซีนพื้นฐานของเด็กไทยแล้ว การพาบุตรหลานไปรับวัคซีนตามกำหนดจึงเป็นเกราะป้องกันชั้นดีที่ช่วยลดความเสี่ยงจากการป่วยหนักและการเสียชีวิตจาก โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อ ได้อย่างมหาศาล หากพบว่าลูกมีไข้สูงร่วมกับอาการซึมหรือคอแข็ง อย่ารอช้าเด็ดขาด รีบพามาพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทันที เพราะเวลาทุกนาทีมีความหมายต่อชีวิตของเด็กๆ มากที่สุด