ภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกิน: ปัญหาน่ารำคาญที่รักษาให้ดีขึ้นได้

ทำไมจู่ๆ ถึงรู้สึกปวดฉี่บ่อยจนเสียบุคลิก

หลายคนมักมาปรึกษาหมอด้วยความกังวลว่าทำไมช่วงนี้ถึงปวดปัสสาวะบ่อยผิดปกติ ทั้งที่ไม่ได้ดื่มน้ำเยอะ และบางครั้งความรู้สึกอยากเข้าห้องน้ำก็มาแบบกระทันหันจนแทบวิ่งไปไม่ทัน อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนของภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกิน หรือ Overactive Bladder (OAB) ซึ่งไม่ใช่เรื่องไกลตัวและพบได้บ่อยในคนทุกวัย โดยเฉพาะเมื่อเราอายุมากขึ้น

ภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกิน คืออะไรกันแน่

ปกติแล้วกระเพาะปัสสาวะของเราจะทำหน้าที่เก็บกักน้ำปัสสาวะจนเต็ม แล้วค่อยส่งสัญญาณบอกสมองว่าได้เวลาไปเข้าห้องน้ำ แต่ในคนที่มีภาวะกระเพาะปัสสาวะไวเกิน กล้ามเนื้อผนังกระเพาะปัสสาวะจะเกิดการบีบตัวผิดจังหวะ หรือส่งสัญญาณเตือนสมองไวเกินไป ทั้งที่น้ำปัสสาวะในกระเพาะยังมีไม่มาก ทำให้เกิดความรู้สึกปวดปัสสาวะอย่างรุนแรงและควบคุมไม่ได้ในบางครั้ง

สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าเรากำลังเจอปัญหานี้อยู่

หากมีอาการเหล่านี้ร่วมกัน หมอแนะนำว่าไม่ควรนิ่งนอนใจ:

• ต้องรีบเข้าห้องน้ำทันทีเมื่อรู้สึกปวด และกลั้นแทบไม่ได้
• ปัสสาวะบ่อยมากกว่า 8 ครั้งต่อวัน
• ต้องลุกขึ้นมาปัสสาวะตอนกลางคืนมากกว่า 2 ครั้งขึ้นไป
• มีอาการปัสสาวะเล็ดราดออกมาโดยไม่ตั้งใจเมื่อรู้สึกปวดกะทันหัน

ปรับพฤติกรรมอย่างไรให้กระเพาะปัสสาวะสงบลง

การปรับเปลี่ยนกิจวัตรประจำวันเป็นก้าวแรกของการรักษาที่ได้ผลดี:

• ฝึกบริหารกระเพาะปัสสาวะ: พยายามฝึกกลั้นปัสสาวะให้นานขึ้นทีละนิด เพื่อให้กระเพาะปัสสาวะค่อยๆ ปรับตัวรับปริมาณน้ำได้มากขึ้น
• ขมิบกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน: การทำท่าบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน หรือที่เรียกว่า Kegel exercise ช่วยให้กล้ามเนื้อที่ควบคุมการปิดเปิดปัสสาวะแข็งแรงขึ้น
• ลดเครื่องดื่มกระตุ้น: งดหรือจำกัด ชา กาแฟ แอลกอฮอล์ และน้ำอัดลม เพราะคาเฟอีนและสารในเครื่องดื่มเหล่านี้เป็นตัวกระตุ้นให้กระเพาะปัสสาวะบีบตัวแรงขึ้น

เมื่อไหร่ที่การปรับพฤติกรรมไม่เพียงพอ

หากลองปรับชีวิตประจำวันแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น แพทย์อาจต้องพิจารณาทางเลือกอื่นเพิ่มเติม เช่น การใช้ยาเพื่อคลายกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะ หรือในบางรายที่มีอาการรุนแรงมากอาจต้องใช้การฉีดสารบางชนิดเข้าไปยังผนังกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งทั้งหมดนี้ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินความเหมาะสมของแต่ละบุคคล

อย่าปล่อยให้ปัญหาเรื่องฉี่ขัดขวางความสุขในชีวิต

หลายคนมองว่าเป็นเรื่องปกติของวัยหรือความเสื่อมตามสภาพร่างกายจนละเลยที่จะรักษา จริงๆ แล้วปัญหานี้มีทางออกและทำให้คุณภาพชีวิตกลับมาดีขึ้นได้มาก ไม่ต้องกังวลเรื่องการหาห้องน้ำตลอดเวลา หรือไม่ต้องตื่นมาเข้าห้องน้ำบ่อยๆ ในตอนกลางคืนจนเสียสุขภาพการนอน หากเริ่มมีอาการแนะนำให้เข้ามาปรึกษาเพื่อตรวจเช็กให้แน่ใจว่าไม่ได้มีโรคอื่นแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะหรือนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ