อาการปัสสาวะแสบขัดและสัญญาณเตือนของโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง

ทำไมจู่ๆ ถึงรู้สึกแสบขัดเวลาปัสสาวะ

หลายคนมักจะเคยผ่านประสบการณ์ที่น่าอึดอัดใจ เวลาที่ปวดปัสสาวะบ่อยผิดปกติ แต่พอเข้าห้องน้ำไปกลับออกมาได้เพียงหยดเล็กน้อย แถมยังตามมาด้วยอาการแสบขัดบริเวณปลายท่อปัสสาวะ อาการเหล่านี้มักจะเป็นสัญญาณเตือนแรกๆ ของการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่าง ซึ่งเกิดจากการที่มีเชื้อโรคเข้าไปสะสมและแบ่งตัวภายในกระเพาะปัสสาวะหรือท่อปัสสาวะ จนทำให้เกิดการอักเสบตามมา

สาเหตุที่ทำให้เชื้อโรคเล็ดลอดเข้าไปสร้างปัญหา

โดยปกติร่างกายเรามีกลไกป้องกันเชื้อโรคอยู่แล้ว แต่ในบางสภาวะเชื้อแบคทีเรียที่ปนเปื้อนบริเวณรอบทวารหนักหรืออวัยวะเพศภายนอกสามารถเล็ดลอดเข้าไปในท่อปัสสาวะได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่มีพฤติกรรมบางอย่างที่เผลอทำไปโดยไม่รู้ตัว

• การกลั้นปัสสาวะเป็นเวลานานจนทำให้เชื้อโรคที่ค้างอยู่ในกระเพาะปัสสาวะมีเวลาแบ่งตัวมากขึ้น
• การทำความสะอาดอวัยวะเพศที่ไม่ถูกสุขลักษณะ โดยเฉพาะในผู้หญิงที่ควรเช็ดจากด้านหน้าไปด้านหลังเพื่อป้องกันการนำเชื้อจากทวารหนักเข้ามาใกล้ท่อปัสสาวะ
• ภาวะร่างกายอ่อนแอหรือความเครียดสะสมที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานได้ไม่เต็มที่

สังเกตอาการอย่างไรว่าเข้าข่ายติดเชื้อแล้ว

หากมีอาการเหล่านี้ร่วมกัน แนะนำว่าไม่ควรปล่อยทิ้งไว้จนเรื้อรัง

• ปัสสาวะกะปริดกะปรอย รู้สึกปวดหน่วงตลอดเวลาแม้เพิ่งเข้าห้องน้ำไปไม่นาน
• อาการแสบร้อนหรือขัดขณะปัสสาวะ โดยเฉพาะช่วงจังหวะสุดท้าย
• ปัสสาวะมีสีขุ่น หรือในบางรายอาจเห็นปนเลือดออกมาเล็กน้อย
• มีกลิ่นปัสสาวะที่ผิดปกติไปจากเดิม

วิธีรักษาและการดูแลตัวเองเบื้องต้น

หัวใจสำคัญของการจัดการกับการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะส่วนล่างคือการใช้ยาปฏิชีวนะตามคำสั่งแพทย์อย่างครบถ้วนตามระยะเวลาที่กำหนด แม้อาการจะเริ่มดีขึ้นตั้งแต่วันแรกๆ แล้วก็ตาม แต่การหยุดยาเองก่อนกำหนดจะทำให้เชื้อดื้อยาและกลับมาเป็นซ้ำได้บ่อยขึ้น นอกจากนี้การดื่มน้ำสะอาดในปริมาณที่เพียงพอตลอดทั้งวัน จะช่วยชะล้างแบคทีเรียออกจากระบบทางเดินปัสสาวะได้ดีที่สุด

เมื่อไหร่ที่อาการเริ่มน่ากังวลจนต้องรีบพบแพทย์

หากการติดเชื้อเริ่มลามขึ้นไปยังระบบทางเดินปัสสาวะส่วนบนหรือไต จะไม่ใช่แค่เรื่องของอาการแสบขัดแล้ว แต่จะมีสัญญาณที่รุนแรงกว่า เช่น มีไข้สูง หนาวสั่น ปวดหลังหรือปวดเอวอย่างรุนแรง และมีอาการคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบไปพบแพทย์โดยด่วน เพราะอาจนำไปสู่ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดหรือไตอักเสบเฉียบพลันได้

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

การป้องกันทำได้ง่ายหากเริ่มจากจุดเล็กๆ เช่น การไม่กลั้นปัสสาวะจนเกินความจำเป็น การดื่มน้ำให้ได้วันละ 8-10 แก้ว และการรักษาความสะอาดด้วยวิธีที่เหมาะสม หากคนไข้ท่านใดมีประวัติเป็นโรคนี้บ่อยครั้ง อาจต้องมีการตรวจวิเคราะห์ปัสสาวะหรือตรวจอัลตราซาวด์เพิ่มเติมเพื่อหาสาเหตุแฝงอื่นๆ เช่น นิ่วในกระเพาะปัสสาวะหรือความผิดปกติทางกายภาพอื่นๆ