เตือนภัยใกล้ตัว: เมื่อพยาธิตัวจี๊ดไชขึ้นตาหรือสมอง อันตรายที่ไม่ควรมองข้าม

ทำความรู้จักเจ้าพยาธิตัวจี๊ดตัวร้าย

หลายคนอาจเคยได้ยินชื่อพยาธิตัวจี๊ดผ่านหูกันมาบ้าง แต่น้อยคนนักที่จะรู้ว่ามันแฝงตัวอยู่ในอาหารที่เรารับประทานกันบ่อยๆ โดยเฉพาะของสดหรือเมนูปรุงไม่สุก พยาธิตัวจี๊ดที่ปนเปื้อนมากับเนื้อสัตว์ เช่น ปลา กบ หรือสัตว์เลื้อยคลาน เมื่อเรากินเข้าไป ตัวอ่อนของพยาธิจะไชทะลุผนังกระเพาะอาหารหรือลำไส้ เข้าสู่กระแสเลือดและเดินทางไปทั่วร่างกาย ซึ่งจุดที่น่ากลัวที่สุดคือการที่มันไปโผล่ที่ตาหรือสมอง

สัญญาณเตือนเมื่อพยาธิตัวจี๊ดเดินทางไปถึงดวงตา

อาการติดเชื้อพยาธิตัวจี๊ดขึ้นตา มักจะเกิดขึ้นหลังจากได้รับเชื้อผ่านการกินอาหารไม่สุก ผู้ป่วยมักจะมีอาการดังนี้

• มีก้อนนูนหรือรอยบวมที่เคลื่อนที่ไปมาได้ใต้ผิวหนังรอบดวงตา
• ตาแดง ปวดตาอย่างรุนแรง หรือมองเห็นภาพมัวลงกะทันหัน
• เห็นตัวพยาธิขยับอยู่ภายในลูกตาหรือใต้เยื่อบุตา ซึ่งถือเป็นภาวะที่ต้องรีบมาพบจักษุแพทย์ทันทีเพื่อป้องกันการสูญเสียการมองเห็น

ความน่ากลัวของการติดเชื้อในระบบประสาทและสมอง

เมื่อพยาธิตัวจี๊ดไชเข้าไปในระบบประสาทส่วนกลางหรือสมอง อาการจะมีความรุนแรงและซับซ้อนขึ้นมาก เพราะพยาธิจะสร้างความเสียหายต่อเนื้อเยื่อสมองโดยตรง โดยจะมีอาการนำที่สังเกตได้คือ

• อาการปวดศีรษะรุนแรงอย่างต่อเนื่องแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
• มีอาการคอแข็ง หรืออาเจียนพุ่ง
• ระดับความรู้สึกตัวลดลง หรือเกิดอาการชักโดยไม่ทราบสาเหตุ
• มีอาการอ่อนแรงของแขนขา หรืออัมพาตบางส่วนเนื่องจากพยาธิไชทำลายเส้นประสาท

วิธีป้องกันตัวเองให้ห่างไกลจากพยาธิตัวจี๊ด

หัวใจสำคัญที่สุดคือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน เพราะเราป้องกันการติดเชื้อได้ด้วยตัวเองง่ายๆ ดังนี้

• เลิกกินเนื้อสัตว์ดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบทุกชนิด โดยเฉพาะเมนูลาบดิบ ก้อย หรือปลาดิบจากแหล่งน้ำธรรมชาติ
• ปรุงอาหารให้สุกด้วยความร้อนสูงอย่างทั่วถึง เพราะความร้อนจะทำลายตัวอ่อนของพยาธิได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ล้างผักสดให้สะอาดทุกครั้งก่อนนำมารับประทานเพื่อลดความเสี่ยงจากการปนเปื้อนของไข่พยาธิ

เมื่อสงสัยว่าติดเชื้อต้องทำอย่างไร

หากมีประวัติกินอาหารสุกๆ ดิบๆ แล้วเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น มีตุ่มบวมที่เคลื่อนที่ได้ หรือปวดศีรษะรุนแรงร่วมกับอาการทางระบบประสาท อย่าปล่อยทิ้งไว้จนอาการลุกลาม การรีบมาตรวจวินิจฉัยกับแพทย์จะช่วยให้ได้รับการรักษาด้วยยาเฉพาะทางก่อนที่ตัวพยาธิจะทำลายอวัยวะสำคัญจนเกิดความเสียหายถาวร