ตาเคืองเหมือนมีอะไรตำ: รับมืออย่างไรเมื่อเศษฝุ่นหรือขนตาเข้าตา

อาการระคายเคืองตาจากเศษฝุ่นหรือขนตา เกิดจากอะไร

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยอาการตาแดง น้ำตาไหลพราก และรู้สึกเหมือนมีเม็ดทรายหรือเศษอะไรบางอย่างตำอยู่ในตาตลอดเวลา ซึ่งส่วนใหญ่สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดหนีไม่พ้นเศษฝุ่นละออง เมล็ดทราย หรือแม้แต่ขนตาของตัวเราเองที่หลุดร่วงลงมา เมื่อสิ่งแปลกปลอมเหล่านี้สัมผัสกับกระจกตาหรือเยื่อบุตาขาว ร่างกายจะตอบสนองทันทีด้วยการผลิตน้ำตาออกมาเพื่อพยายามชะล้างสิ่งนั้นออกไป พร้อมทั้งเกิดการอักเสบจนรู้สึกระคายเคืองอย่างรุนแรง

วิธีจัดการเบื้องต้นเมื่อรู้สึกว่ามีอะไรเข้าตา

เมื่อรู้สึกว่ามีเศษฝุ่นเข้าตา สิ่งแรกที่หมออยากแนะนำคืออย่าขยี้ตาเด็ดขาด เพราะการขยี้จะทำให้เศษฝุ่นหรือขนตาที่อาจจะมีความคมไปบาดกระจกตาจนเกิดเป็นรอยถลอก ซึ่งจะยิ่งทำให้ปวดตาและเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อตามมาได้

ขั้นตอนการจัดการที่ถูกต้องมีดังนี้

• ล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสใกล้บริเวณดวงตา
• ลืมตาในน้ำสะอาด หรือใช้น้ำยาล้างตาที่สะอาดไหลผ่านดวงตาเพื่อชะล้างสิ่งแปลกปลอม
• ลองกระพริบตาถี่ๆ เพื่อให้น้ำตาธรรมชาติช่วยพาเศษฝุ่นออกมา
• หากมองเห็นขนตาหรือเศษฝุ่นชัดเจน ให้ใช้คอตตอนบัดชุบน้ำสะอาดแตะเบาๆ เพื่อให้เศษฝุ่นติดออกมา แต่ห้ามแหย่เข้าไปในลูกตาโดยตรง

สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาดเพื่อป้องกันดวงตาอักเสบ

หมอเห็นหลายคนพยายามใช้ไม้จิ้มฟันหรือของมีคมเขี่ยออก ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่ง การใช้ของแข็งใกล้ลูกตาอาจพลาดไปโดนกระจกตาจนเป็นแผลลึก หรือทำให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนที่รุนแรงจนถึงขั้นกระจกตาอักเสบเป็นหนอง และส่งผลต่อการมองเห็นในระยะยาวได้

อาการแบบไหนที่เตือนว่าต้องรีบมาพบหมอทันที

หากลองล้างตาแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือมีสัญญาณเตือนดังต่อไปนี้ แนะนำให้มาพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจดูอย่างละเอียดด้วยกล้องขยาย:

• รู้สึกปวดตามากจนลืมตาไม่ขึ้น
• ตาพร่ามัวลง หรือมองเห็นไม่ชัดเจนเหมือนเดิม
• มีอาการตาแดงก่ำอย่างรุนแรง หรือมีขี้ตาเป็นหนอง
• มีอาการแพ้แสงสู้แสงไม่ได้
• รู้สึกว่ายังมีอะไรค้างอยู่ข้างในแม้จะล้างตาหลายรอบแล้ว

การตรวจโดยแพทย์จะช่วยให้มั่นใจได้ว่าไม่มีเศษฝุ่นชิ้นเล็กๆ ฝังลึกอยู่ในกระจกตา และหากพบแผลที่เกิดจากเศษฝุ่น หมอจะได้ให้ยาหยอดตาฆ่าเชื้อหรือยาบรรเทาอาการอักเสบเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น