ภาวะปัสสาวะขุ่นหรือมีกลิ่นฉุน เตือนภัยเงียบอะไรในร่างกายหรือเปล่า?

เวลาเข้าห้องน้ำแล้วสังเกตเห็นว่าปัสสาวะของตัวเองไม่ใสเหมือนเคย แถมบางทียังมีกลิ่นฉุนแปลกๆ หลายคนอาจจะนึกสงสัยว่าเมื่อวานกินอะไรเข้าไปหรือเปล่า หรือช่วงนี้ดื่มน้ำน้อยไปไหม ในฐานะแพทย์ที่ตรวจคนไข้ด้วยอาการนี้อยู่บ่อยๆ ต้องบอกว่าอาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายที่ไม่อยากให้มองข้าม เพราะบางครั้งมันอาจเป็นแค่เรื่องเล็กอย่างภาวะขาดน้ำ แต่ในบางรายก็อาจซ่อนโรคติดเชื้อที่ต้องได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง

ดื่มน้ำน้อยเกินไปหรือเปล่า? เช็คความเข้มข้นของปัสสาวะกันก่อน

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดและไม่อันตรายคือการที่ร่างกายขาดน้ำ ในวันที่เราเสียเหงื่อมากหรือดื่มน้ำเปล่าน้อย ไตจะทำหน้าที่ดูดน้ำกลับเข้าร่างกายไว้ ทำให้ปัสสาวะมีความเข้มข้นสูง สีจึงเข้มขึ้น ขุ่นขึ้น และมีกลิ่นแอมโมเนียหรือกลิ่นฉุนที่ชัดเจนขึ้น ซึ่งวิธีแก้ก็ง่ายมาก แค่ลองดื่มน้ำสะอาดให้มากขึ้นในช่วงระหว่างวัน แล้วสังเกตดูว่าภายในหนึ่งหรือสองวันอาการดีขึ้นไหม ถ้ากลับมาใสปกติก็สบายใจได้

สัญญาณเตือนจากกระเพาะปัสสาวะอักเสบและโรคติดเชื้อ

ถ้าดื่มน้ำเยอะแล้วอาการขุ่นหรือกลิ่นฉุนยังไม่หาย แถมยังมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะบ่อยแต่ทีละนิด รู้สึกหน่วงๆ ที่ท้องน้อย หรือมีไข้ต่ำๆ อาการเหล่านี้มักเป็นสัญญาณของโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ หรือที่เรารู้จักกันว่ากระเพาะปัสสาวะอักเสบ เชื้อแบคทีเรียที่เล็ดลอดเข้าไปมักทำให้เกิดหนองและตะกอนในปัสสาวะ ส่งผลให้ปัสสาวะขุ่นและมีกลิ่นผิดปกติอย่างเห็นได้ชัด

อาหารและยาบางชนิดที่แอบเปลี่ยนสีและกลิ่นปัสสาวะ

บางครั้งภาวะปัสสาวะขุ่นหรือมีกลิ่นฉุนก็ไม่ได้มาจากความเจ็บป่วยเสมอไป อาหารบางประเภทอย่างเช่น หน่อไม้ฝรั่ง กระเทียม หัวหอม หรืออาหารที่มีกลิ่นแรง ก็สามารถขับกลิ่นออกมาทางปัสสาวะได้ นอกจากนี้วิตามินบีรวม อาหารเสริมบางชนิด หรือยาปฏิชีวนะบางตัว ก็มีส่วนทำให้สี กลิ่น หรือความใสของปัสสาวะเปลี่ยนแปลงไปชั่วคราวได้เช่นกัน ซึ่งมักจะหายไปเองหลังจากยาหรืออาหารนั้นๆ ถูกขับออกจากร่างกายจนหมด

เช็คลิสต์อาการแบบไหนที่ควรไปหาหมอตรวจให้แน่ใจ

แม้ว่าบางครั้งอาการนี้จะหายไปได้เอง แต่ก็มีบางสถานการณ์ที่ปล่อยไว้ไม่ได้และควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจปัสสาวะอย่างละเอียด ได้แก่:

• มีอาการปวดหลังส่วนล่างหรือปวดบั้นเอวร่วมด้วย ซึ่งอาจบ่งบอกถึงการติดเชื้อที่กรวยไต
• มีไข้สูง หนาวสั่น หรือคลื่นไส้อาเจียน
• พบเลือดปนมากับปัสสาวะ ปัสสาวะเป็นสีแดงหรือสีน้ำตาลเข้ม
• อาการขุ่นและมีกลิ่นฉุนเป็นติดต่อกันหลายวันโดยไม่ดีขึ้นแม้วันนี้จะดื่มน้ำมากแล้วก็ตาม

ดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้เกิดปัญหากวนใจเรื่องห้องน้ำ

การป้องกันไม่ให้เกิดภาวะปัสสาวะขุ่นหรือมีกลิ่นฉุนเริ่มได้ง่ายๆ จากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพออย่างน้อยวันละ 8 แก้ว ไม่กลั้นปัสสาวะเป็นเวลานานจนเกินไป รักษาความสะอาดบริเวณจุดซ่อนเร้นอย่างเหมาะสม และสำหรับคุณผู้หญิงควรเช็ดทำความสะอาดจากด้านหน้าไปด้านหลังทุกครั้งเพื่อป้องกันไม่ให้แบคทีเรียจากลำไส้เข้าสู่ทางเดินปัสสาวะ หากร่างกายส่งสัญญาณเตือนอะไรแปลกๆ การใส่ใจและรีบสังเกตตัวเองแต่เนิ่นๆ ย่อมดีที่สุดเสมอ