เตือนผู้สูงอายุที่มีไขมันพอกตับ: ระวังภัยเงียบเรื่องโรคหัวใจและหลอดเลือดที่ซ่อนอยู่

เวลาที่ตรวจสุขภาพแล้วเจอโรคไขมันพอกตับ หลายคนมักจะคิดว่าเป็นเรื่องไกลตัว หรือคิดว่าเป็นแค่เรื่องของคนอ้วนกินของมันแล้วตับทำงานหนักเท่านั้น แต่พออายุมากขึ้น ความน่ากลัวของโรคนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่ที่ตับอีกต่อไป โดยเฉพาะในวัยเก๋าที่มีโรคไขมันพอกตับร่วมด้วย มักจะมีเงาตามตัวที่น่ากลัวกว่านั้นซ่อนอยู่ นั่นก็คือความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดที่เพิ่มสูงขึ้นแบบเงียบๆ โดยที่เจ้าตัวไม่รู้ตัวเลย

ไขมันพอกตับในวัยสูงอายุ ไม่ใช่แค่เรื่องตับอักเสบธรรมดา

เวลาตรวจเจอไขมันพอกตับ หมอมักจะเจอภาวะดื้ออินซูลินและภาวะอ้วนลงพุงมาเป็นแพ็กคู่เสมอ ในผู้สูงอายุ ร่างกายมีการเผาผลาญที่เปลี่ยนไป ไขมันไม่ได้ไปสะสมแค่ที่ตับเท่านั้น แต่มันยังเริ่มเข้าไปเกาะตามผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดเริ่มแข็งตัวและมีความยืดหยุ่นลดลง กลายเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาใหญ่ที่เกี่ยวกับระบบไหลเวียนโลหิต

ทำไมไขมันพอกตับถึงลามไป ความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด ได้

ตับเปรียบเสมือนโรงงานเคมีใหญ่ของร่างกาย เมื่อตับมีไขมันสะสมและเกิดการอักเสบเรื้อรัง ตับจะหลั่งสารเคมีที่กระตุ้นการอักเสบทั่วร่างกายออกมาตลอดเวลา สารอพวกนี้แหละครับที่วิ่งไปกระตุ้นให้หลอดเลือดทั่วร่างเกิดการอักเสบ สะสมคราบไขมัน หินปูน จนหลอดเลือดตีบแคบลง เลือดไปเลี้ยงหัวใจและสมองได้ไม่สะดวก ความดันโลหิตก็เริ่มสูงขึ้น หัวใจก็ต้องทำงานหนักขึ้นตามไปด้วย

สัญญาณเตือนภัยใกล้ตัวที่ผู้สูงอายุและลูกหลานต้องสังเกต

โรคนี้ในระยะแรกมักไม่มีอาการแสดงอะไรที่ชัดเจน จนกว่าหลอดเลือดจะตีบตันไปมากแล้ว แต่ถ้าผู้สูงอายุที่บ้านมีไขมันพอกตับร่วมกับอาการเหล่านี้ ต้องเริ่มระวังเป็นพิเศษ:

• เหนื่อยง่ายผิดปกติเวลาเดินขึ้นบันไดหรือทำกิจวัตรประจำวัน
• รู้สึกแน่นหน้าอก จุกบริเวณลิ้นปี่เหมือนมีอะไรมาทับ
• เวียนหัว หน้ามืด คล้ายจะเป็นลมบ่อยๆ
• ความดันโลหิตเริ่มคุมได้ยากขึ้นกว่าเดิม

ปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอย่างไร เพื่อลดความเสี่ยงหัวใจวายและหลอดเลือดสมอง

ข่าวดีคือ แม้เราจะอายุมากแล้ว แต่หลอดเลือดและตับก็ยังสามารถฟื้นฟูได้ถ้าดูแลถูกวิธี การลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้ป่วยไขมันพอกตับผู้สูงอายุ ไม่ใช่การอดอาหารจนผอมโซ แต่เป็นการปรับสมดุลใหม่ทีละน้อย

เลือกกินอาหารที่ตับและหัวใจรัก

เน้นโปรตีนดีจากปลา ไข่ขาว ผักใบเขียว และผลไม้รสไม่หวานจัด ลดแป้งขัดขาว น้ำตาล และไขมันอิ่มตัวจากของทอดของมัน อาหารรสจัด เค็มจัดก็ต้องเพลาๆ ลงเพื่อช่วยคุมความดันโลหิตด้วย

ขยับร่างกายเท่าที่ไหว ดีกว่านอนเฉยๆ

สำหรับผู้สูงอายุ การออกกำลังกายไม่ต้องหักโหม แค่เดินแกว่งแขนเบาๆ วันละยี่สิบถึงสามสิบนาที ขยับตัวบ่อยๆ ระหว่างวัน ก็ช่วยกระตุ้นการเผาผลาญไขมันในตับและลดความแข็งตัวของหลอดเลือดได้ดีมากๆ แล้วครับ

ตรวจเช็กสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดอย่างสม่ำเสมอ

นอกจากการเจาะเลือดดูค่าตับและอัลตราซาวด์ตับแล้ว ผู้สูงอายุที่มีไขมันพอกตับควรตรวจเช็กระดับไขมันในเลือด น้ำตาลสะสม และตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจหรือความหนืดของหลอดเลือดเป็นประจำ เพื่อให้รู้เท่าทันโรคและป้องกันก่อนที่จะสายเกินแก้