เตือนผู้สูงอายุที่มีไขมันพอกตับ: ระวังภัยเงียบเรื่องโรคหัวใจและหลอดเลือด

ช่วงนี้ตรวจสุขภาพประจำปีทีไร ผลเลือดมักจะทักเรื่องไขมันในเลือดสูง หรือไม่ก็หมออัลตราซาวด์แล้วบอกว่ามีภาวะไขมันพอกตับ ผู้สูงอายุหลายคนมักคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาของวัย กินยาลดไขมันแล้วก็น่าจะจบ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ตับที่มีไขมันสะสมอยู่ไม่ได้ส่งผลแค่เรื่องตับอักเสบอย่างเดียว แต่มันกำลังส่งสัญญาณเตือนภัยครั้งใหญ่เกี่ยวกับความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดที่ซ่อนอยู่

ไขมันพอกตับกับหัวใจ เกี่ยวโยงกันอย่างไร?

เวลาที่เราพูดถึงตับอักเสบจากไขมัน หลายคนนึกภาพไม่ออกว่ามันจะไปเกี่ยวอะไรกับหัวใจ แต่ในทางการแพทย์ ตับเปรียบเสมือนโรงงานเคมีใหญ่ของร่างกาย เมื่อตับเริ่มทำงานผิดปกติจากไขมันส่วนเกิน โรงงานแห่งนี้จะเริ่มปล่อยสารอักเสบและไขมันชนิดไม่ดีเข้าสู่กระแสเลือดอย่างต่อเนื่อง

สารอักเสบเหล่านี้จะค่อยๆ ไปเกาะตามผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดทั่วร่างกายเริ่มตีบตันและมีความยืดหยุ่นลดลง ซึ่งรวมถึงหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจและสมองด้วย นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมผู้สูงอายุที่มีไขมันพอกตับ ถึงมีความเสี่ยงสูงขึ้นหลายเท่าที่จะเผชิญกับโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือโรคหลอดเลือดสมอง

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่ผู้สูงอายุและลูกหลานต้องสังเกต

ความน่ากลัวของโรคนี้คือมันแทบไม่มีอาการแสดงอะไรเลยในระยะแรก กว่าจะรู้ตัว หลอดเลือดก็อาจจะตีบไปมากแล้ว ดังนั้นการสังเกตความผิดปกติเล็กๆ น้อยๆ จึงเป็นเรื่องสำคัญมาก

• เหนื่อยง่ายผิดปกติเวลาเดินขึ้นบันไดหรือทำกิจกรรมเบาๆ
• แน่นหน้าอก จุกบริเวณลิ้นปี่คล้ายโรคกระเพาะแต่เป็นๆ หายๆ
• เวียนหัว หน้ามืด หรือทรงตัวไม่ค่อยดี
• ขาบวม หรือมีอาการบวมตามข้อเท้าโดยไม่ทราบสาเหตุ

ภัยคุกคามในวัยเก๋า: ทำไมผู้สูงอายุถึงเสี่ยงมากกว่าวัยอื่น?

เมื่ออายุมากขึ้น ระบบเผาผลาญของร่างกายจะทำงานช้าลง มวลกล้ามเนื้อลดลง และไขมันสะสมได้ง่ายขึ้น ประกอบกับโรคประจำตัวอื่นๆ ที่มักมาเป็นแพ็กคู่ เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือไขมันในเลือดสูง ยิ่งทำให้ตับทำงานหนักและเกิดภาวะดื้ออินซูลิน

ภาวะดื้ออินซูลินนี่เองที่เป็นตัวเร่งให้ไขมันพอกตับมีความรุนแรงขึ้น พร้อมๆ กับการกระตุ้นให้เกิดการอักเสบในหลอดเลือดหัวใจอย่างรวดเร็ว ทำให้ความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดพุ่งสูงขึ้นแบบก้าวกระโดดในกลุ่มผู้สูงวัย

ปรับพฤติกรรมอย่างไรเพื่อดูแลตับและปกป้องหัวใจไปพร้อมกัน?

ข่าวดีคือเราสามารถชะลอและลดความเสี่ยงเหล่านี้ได้ด้วยการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตประจำวัน โดยไม่ต้องพึ่งยาเคมีราคาแพงเสมอไป

เลือกกินอาหารที่ตับและหัวใจรัก

เน้นอาหารประเภทปลา ผักใบเขียว ธัญพืชไม่ขัดสี และผลไม้รสไม่หวานจัด ลดการกินของทอด ของมัน อาหารแปรรูป และหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง เพราะน้ำตาลฟรุกโตสคือตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดไขมันพอกตับโดยตรง

ขยับร่างกายให้สม่ำเสมอตามกำลังวัย

การออกกำลังกายเบาๆ เช่น การเดินเร็ว แกว่งแขน หรือโยคะผู้สูงอายุ ช่วยเผาผลาญไขมันสะสมในตับได้เป็นอย่างดี และยังช่วยให้หลอดเลือดหัวใจมีความยืดหยุ่นสูบฉีดเลือดได้ดีขึ้นด้วย

ตรวจสุขภาพและเช็กการทำงานของหัวใจเป็นประจำ

สำหรับผู้สูงอายุที่มีไขมันพอกตับ ควรตรวจติดตามค่าการทำงานของตับระดับไขมันในเลือด และควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดอย่างละเอียด เช่น การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ หรือการตรวจหาคราบหินปูนในหลอดเลือดหัวใจ เพื่อความปลอดภัยในระยะยาว