ภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์: เรื่องใกล้ตัวที่แม่ท้องต้องรู้และรับมืออย่างถูกวิธี

ทำไมแม่ท้องถึงตรวจเจอเบาหวาน ทั้งที่ไม่เคยเป็นมาก่อน

หลายคนตกใจเมื่อทราบผลจากคุณหมอว่ามี ภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่เคยมีประวัติระดับน้ำตาลในเลือดสูงมาก่อน ความจริงแล้วร่างกายคนท้องมีการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมนหลายอย่างเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการสร้างทารก ฮอร์โมนจากรกบางชนิดมีฤทธิ์ต้านการทำงานของอินซูลินในร่างกายแม่ ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นกว่าปกติ หากตับอ่อนของคุณแม่ปรับตัวผลิตอินซูลินได้ไม่เพียงพอ ก็จะกลายเป็นภาวะเบาหวานที่เกิดขึ้นในช่วงตั้งครรภ์โดยเฉพาะ

สังเกตอาการเตือนที่ร่างกายพยายามบอกเรา

ภาวะนี้มักไม่มีอาการชัดเจนจนกว่าระดับน้ำตาลจะสูงมากจริงๆ คุณแม่อาจรู้สึกได้ถึงความผิดปกติเล็กๆ น้อยๆ เช่น

• หิวน้ำบ่อย คอแห้งบ่อยกว่าปกติ
• ปัสสาวะบ่อยครั้ง โดยเฉพาะในเวลากลางคืน
• รู้สึกอ่อนเพลียมากกว่าที่ควรจะเป็น
• น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นเร็วกว่าเกณฑ์ที่ควรจะเป็น

อันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับลูกน้อยหากคุมน้ำตาลไม่ได้

เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดของคุณแม่สูงเกินเกณฑ์ น้ำตาลเหล่านี้สามารถผ่านรกไปถึงลูกได้ ทำให้ลูกได้รับน้ำตาลในปริมาณที่มากเกินไป ส่งผลให้ลูกน้อยมีการเจริญเติบโตที่ผิดปกติ เช่น

• ทารกตัวโตเกินเกณฑ์ ซึ่งอาจเป็นอุปสรรคต่อการคลอดธรรมชาติ
• ระดับน้ำตาลในเลือดของลูกตกทันทีหลังคลอด
• ลูกมีความเสี่ยงต่อภาวะตัวเหลืองหรือปัญหาเรื่องระบบทางเดินหายใจ

วิธีคุมระดับน้ำตาลให้อยู่หมัดด้วยไลฟ์สไตล์แบบแม่ท้อง

การจัดการกับเบาหวานขณะตั้งครรภ์ส่วนใหญ่เริ่มต้นที่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ซึ่งได้ผลดีมากหากได้รับความร่วมมืออย่างต่อเนื่อง

ปรับการกินให้ได้ประโยชน์สูงสุด

ไม่จำเป็นต้องอด แต่ต้องเลือกให้เป็น เน้นผักใบเขียว ธัญพืชไม่ขัดสี และโปรตีนไขมันต่ำ พยายามแบ่งมื้ออาหารเป็นมื้อเล็กๆ 3 มื้อหลักและมื้อว่าง 2-3 มื้อ เพื่อไม่ให้ระดับน้ำตาลพุ่งสูงเกินไปหลังกินอิ่ม และที่สำคัญที่สุดคือการเลี่ยงขนมหวาน น้ำหวาน และผลไม้ที่มีน้ำตาลสูง

ขยับร่างกายเบาๆ หลังมื้ออาหาร

การเดินเล่นเบาๆ สัก 15-20 นาทีหลังมื้ออาหาร ช่วยให้กล้ามเนื้อดึงน้ำตาลไปใช้เป็นพลังงานได้ดีขึ้น ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงได้อย่างเป็นธรรมชาติ โดยไม่ต้องพึ่งยา

เมื่อไหร่ที่ต้องเริ่มใช้ยาฉีดอินซูลิน

หากคุณแม่พยายามคุมอาหารและออกกำลังกายอย่างเต็มที่แล้ว แต่ระดับน้ำตาลยังไม่ลดลงถึงเกณฑ์ที่ปลอดภัย คุณหมออาจพิจารณาให้ใช้ยา หรือการฉีดอินซูลินเสริม ซึ่งเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดต่อทั้งตัวคุณแม่และลูกน้อย เพราะอินซูลินไม่ผ่านรกไปส่งผลกระทบต่อลูกเหมือนยาเบาหวานแบบกินบางชนิด การฉีดอินซูลินไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด และมักจะเป็นเพียงช่วงเวลาชั่วคราวเท่านั้น

การดูแลหลังคลอดที่ห้ามมองข้าม

หลังคลอดแล้ว ระดับน้ำตาลมักจะกลับมาเป็นปกติได้เอง แต่คุณแม่ที่มีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ถือเป็นกลุ่มเสี่ยงที่จะกลับมาเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ได้ในอนาคต ดังนั้นต้องไม่ลืมกลับมาตรวจติดตามผลน้ำตาลตามนัดของคุณหมอหลังคลอด 6-12 สัปดาห์ และตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้มั่นใจว่าร่างกายกลับมาทำงานได้อย่างเป็นปกติในระยะยาว