เจ็บจี๊ดที่เข่าแต่ไม่ใช่ปวดข้อ: เมื่อเส้นประสาทถูกกดทับจนกวนใจ

อาการปวดจากเส้นประสาทถูกกดทับบริเวณข้อเข่าคืออะไร ทำไมถึงปวดได้ขนาดนี้

เวลาคนไข้เดินเข้ามาบ่นว่าปวดเข่า หมอส่วนใหญ่มักจะนึกถึงเรื่องข้อเสื่อมหรือกล้ามเนื้ออักเสบก่อนเป็นอันดับแรก แต่บ่อยครั้งที่ตรวจดูแล้วข้อเข่าไม่ได้มีปัญหาอะไรเลย อาการปวดกลับมีลักษณะแปลกๆ เหมือนโดนเข็มทิ่ม เหมือนไฟช็อต หรือมีอาการชาแผ่ซ่านลงไปถึงหน้าแข้ง นี่คือสัญญาณเตือนว่าตัวการอาจไม่ใช่กระดูก แต่เป็นเส้นประสาทที่ถูกเบียดหรือกดทับอยู่แถวๆ รอบข้อเข่าของเรานั่นเอง

เช็กอาการกันหน่อย แบบไหนที่เรียกว่าเข้าข่ายเส้นประสาทถูกกดทับ

อาการปวดจากเส้นประสาทถูกกดทับบริเวณข้อเข่า มักจะมีลักษณะเฉพาะตัวที่ต่างจากการปวดกล้ามเนื้อทั่วไป หากใครมีอาการเหล่านี้ ให้ลองสังเกตดูว่าใช่เส้นประสาทหรือไม่:

• ปวดแปลบเหมือนไฟช็อตหรือโดนเข็มแทงเป็นระยะๆ
• มีอาการชา หรือรู้สึกยิบๆ เหมือนมดไต่ บริเวณรอบเข่าหรือลามไปถึงหน้าแข้ง
• ปวดมากในตอนกลางคืนจนทำให้นอนหลับไม่สนิท
• ความรู้สึกบริเวณผิวหนังเปลี่ยนไป เช่น สัมผัสเบาๆ แล้วเจ็บจี๊ด หรือรู้สึกผิวหนังบริเวณนั้นหนาๆ เหมือนไม่ใช่เนื้อตัวเอง

ทำไมเส้นประสาทแถวเข่าถึงชอบโดนกดทับ

บริเวณรอบเข่าของเราเต็มไปด้วยทางผ่านของเส้นประสาทสำคัญ เส้นประสาทเหล่านี้มักจะถูกกดทับได้จากหลายสาเหตุที่คาดไม่ถึง เช่น:

• พฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การนั่งไขว่ห้างนานเกินไป การนั่งยองๆ หรือใส่กางเกงที่รัดแน่นจนเกินไปเป็นประจำ
• มีก้อนถุงน้ำหรือก้อนเนื้อผิดปกติมาเบียดเส้นประสาท
• ผลพวงจากการบาดเจ็บหรือรอยแผลเป็นจากการผ่าตัดเข่าก่อนหน้านี้
• อาการบวมของเนื้อเยื่อรอบเข่าที่ไปลดช่องว่างของเส้นประสาท ทำให้มันถูกบีบอัดอยู่ตลอดเวลา

วิธีรับมือและดูแลตัวเองในเบื้องต้น

หากเพิ่งเริ่มมีอาการ สิ่งแรกที่ต้องทำคือการปรับพฤติกรรมเพื่อลดการกดทับให้มากที่สุด:

• เลี่ยงท่านั่งที่ทำให้เกิดการกดทับโดยตรง เช่น การนั่งไขว่ห้าง หรือการนั่งพับเพียบเป็นเวลานาน
• ปรับเปลี่ยนอิริยาบถบ่อยๆ อย่าอยู่ในท่าเดิมนานเกิน 30-45 นาที
• หากมีอาการบวมร่วมด้วย การประคบเย็นสามารถช่วยลดอาการอักเสบของเนื้อเยื่อรอบๆ ซึ่งจะช่วยลดการกดทับเส้นประสาทได้
• หลีกเลี่ยงการสวมใส่เสื้อผ้าหรืออุปกรณ์พยุงเข่าที่รัดแน่นจนเกินไปจนไปขวางการไหลเวียนของเส้นประสาท

เมื่อไหร่ที่ต้องมาเจอหมอเพื่อตรวจให้ชัดเจน

หลายคนมักทนปวดจนกว่าจะขยับขาไม่ไหว แต่ถ้าอาการเหล่านี้เกิดขึ้น แนะนำว่าไม่ควรปล่อยไว้นาน:

• เริ่มมีอาการกล้ามเนื้อขาอ่อนแรง ขาลาก หรือเดินแล้วสะดุดบ่อย
• อาการชาเริ่มขยายวงกว้างขึ้นอย่างชัดเจน
• ปวดรุนแรงจนยาแก้ปวดทั่วไปเอาไม่อยู่
• มีก้อนนูนปรากฏขึ้นบริเวณรอบเข่าอย่างเห็นได้ชัด

การวินิจฉัยในปัจจุบัน หมออาจจะใช้การซักประวัติอย่างละเอียดร่วมกับการตรวจร่างกาย หรือในบางรายอาจต้องใช้เครื่องมือพิเศษอย่างการตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อและเส้นประสาท เพื่อยืนยันว่าปัญหาเกิดจากตรงจุดไหนกันแน่ การรักษาที่ตรงจุดจะช่วยให้กลับมาใช้ชีวิตได้ปกติโดยไม่ต้องทนเจ็บจี๊ดอีกต่อไป