กินเท่าไหร่ก็ไม่อ้วน แถมพุงป่อง? ระวังภัยเงียบจากพยาธิแย่งสารอาหาร

หลายคนมักสงสัยว่าทำไมช่วงนี้กินเก่งมาก น้ำหนักตัวก็ไม่ยอมขึ้นแถมยังรู้สึกเพลียเรื้อรัง หน้าตาซีดเซียว หรือมีอาการพุงป่องแปลกๆ ทั้งที่ไม่ได้ตั้งครรภ์หรืออ้วนลงพุง หลายคนคิดว่าระบบเผาผลาญดี แต่ในความเป็นจริงแล้ว ร่างกายอาจกำลังส่งสัญญาณเตือนภัยจากการมีผู้ไม่ได้รับเชิญแอบอาศัยอยู่ในลำไส้ และกำลังแย่งสารอาหารที่เรากินเข้าไปจนหมด

พยาธิในลำไส้แอบขโมยสารอาหารของเราไปได้อย่างไร?

เวลาที่เราทานอาหารดีๆ มีประโยชน์เข้าไป ไม่ว่าจะเป็นโปรตีน วิตามิน หรือแร่ธาตุต่างๆ อาหารเหล่านี้ควรจะถูกดูดซึมผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือดเพื่อไปบำรุงอวัยวะต่างๆ แต่ถ้ามีเจ้าพยาธิหน้าตาประหลาดเหล่านี้มาอาศัยอยู่ พวกมันจะใช้กลไกต่างๆ ในการแย่งอาหารตัดหน้าเราไปก่อน เช่น พยาธิบางชนิดจะใช้ปากเกาะติดแน่นกับผนังลำไส้แล้วดูดเลือดกินเป็นอาหารโดยตรง ทำให้ร่างกายสูญเสียธาตุเหล็กจนเกิดภาวะโลหิตจาง ส่วนพยาธิตัวกลมหรือพยาธิตัวตืดบางชนิดจะใช้วิธีดูดซึมสารอาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรตและวิตามินที่ย่อยแล้วผ่านผิวลำตัวของมันเอง ทำให้สารอาหารที่จะไปเลี้ยงสมองและกล้ามเนื้อลดลงอย่างน่าใจหาย

เช็กลิสต์อาการเตือนภัย: แบบไหนที่เรียกว่าขาดสารอาหารจากพยาธิ?

อาการของการมีพยาธิแย่งอาหารไม่ได้น่ากลัวแค่เรื่องท้องอืดท้องเฟ้อ แต่ยังส่งผลกระทบต่อระบบในร่างกายค่อนข้างกว้าง สังเกตตัวเองและคนใกล้ตัวจากสัญญาณเหล่านี้ได้เลย

• น้ำหนักลดฮวบทั้งที่กินจุ: กินเยอะเท่าไหร่ก็น้ำหนักไม่ขึ้น หรือน้ำหนักลดลงต่อเนื่องโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• เหนื่อยง่ายและหน้าซีด: มักมีอาการอ่อนเพลีย วิงเวียนศีรษะจากภาวะโลหิตจาง เพราะพยาธิแย่งดูดเลือดหรือสารอาหารที่สร้างเม็ดเลือดไป
• ท้องอืด แน่นท้อง และปวดมวน: มักรู้สึกไม่สบายท้องหลังมื้ออาหาร มีลมในท้องเยอะ หรือปวดเกร็งบริเวณรอบสะดือเป็นพักๆ
• ความอยากอาหารแปลกๆ: บางคนอาจมีความรู้สึกอยากกินของแปลกๆ เช่น ดิน แป้ง น้ำแข็ง หรือของดิบๆ
• ผิวพรรณแห้งกร้านและผมร่วง: ขาดวิตามินและแร่ธาตุที่จำเป็น ส่งผลให้ผิวพรรณไม่สดใสและเส้นผมเปราะบางหลุดร่วงง่าย

กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษเรื่องพยาธิในลำไส้

ใครหลายคนอาจคิดว่าเรื่องพยาธิเป็นเรื่องไกลตัว แต่ความจริงแล้วพยาธิสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายมากผ่านอาหารและน้ำดื่มที่ไม่สะอาด โดยเฉพาะกลุ่มคนเหล่านี้ที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ

• คนที่ชอบกินอาหารดิบๆ หรือสุกๆ ดิบๆ เช่น ลาบ ก้อย ซอยจุ๊ ปลาดิบ หรือผักสดที่ไม่ล้างให้สะอาด
• เด็กๆ ที่ชอบเล่นดินทรายแล้วเอามือเข้าปากโดยไม่ล้างมือให้สะอาดก่อนกินอาหาร
• ผู้ที่ทำงานสัมผัสดินหรือเกษตรกรที่ไม่ได้สวมรองเท้าบูทเป็นประจำ
• คนที่มีสุขצัอนวะส่วนบุคคลไม่ดี เช่น ไม่ล้างมือก่อนกินอาหารหรือหลังเข้าห้องน้ำ

วิธีจัดการและป้องกันไม่ให้พยาธิมาแย่งอาหารในร่างกาย

ข่าวดีคือปัญหาพยาธิแย่งสารอาหารนี้สามารถรักษาและป้องกันได้ง่ายมาก หากเราดูแลตัวเองอย่างถูกวิธี

• ถ่ายพยาธิปีละครั้ง: ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อกินยาถ่ายพยาธิปีละ 1-2 ครั้งเป็นประจำ เพื่อกำจัดพยาธิที่อาจแอบแฝงเข้ามาในร่างกาย
• กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ: ยึดหลักสุขอนามัยพื้นฐาน กินอาหารที่ปรุงสุกด้วยความร้อนสูง ดื่มน้ำสะอาด และล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนรับประทานอาหาร
• ล้างผักผลไม้ให้สะอาดหมดจด: แช่และล้างผักสดด้วยน้ำเกลือ น้ำส้มสายชู หรือด่างทับทิม เพื่อชะล้างไข่พยาธิที่อาจติดมากับใบไม้
• พบแพทย์เพื่อตรวจอุจจาระ: หากมีอาการเรื้อรัง น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจหาไข่พยาธิในอุจจาระ จะได้รักษาด้วยยาที่ตรงกับชนิดของพยาธิได้อย่างแม่นยำ