ตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์ จำเป็นแค่ไหนเมื่อไหร่ที่ต้องเริ่ม

ทำไมผู้หญิงหลายคนถึงกลัวการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยแมมโมแกรม

เวลาคุยกับคนไข้ในห้องตรวจ เรื่องที่ถูกถามบ่อยที่สุดคือเจ็บไหม หรือจำเป็นต้องทำจริงหรือเปล่า หลายคนกังวลว่าการบีบเต้านมเพื่อเอ็กซเรย์จะเจ็บจนทนไม่ได้ หรือบางคนคิดว่าถ้ายังไม่มีก้อนผิดปกติก็ไม่เห็นต้องรีบไปตรวจ แต่ความจริงแล้วการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยวิธีนี้ คือเครื่องมือที่ดีที่สุดในการเจอโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ซึ่งโอกาสหายขาดสูงกว่ามากครับ

แมมโมแกรมคืออะไรและตรวจไปทำไม

แมมโมแกรมเปรียบเสมือนการถ่ายภาพเอกซเรย์เต้านมด้วยรังสีปริมาณต่ำ เพื่อดูลักษณะเนื้อเยื่อข้างใน ซึ่งภาพที่ได้จะเห็นรายละเอียดได้ละเอียดกว่าการคลำด้วยมือมาก โดยเฉพาะรอยโรคระยะเริ่มต้น เช่น หินปูนขนาดเล็กจิ๋วหรือก้อนเนื้อที่ยังไม่มีอาการเจ็บ

อัลตราซาวด์เต้านมทำหน้าที่ต่างจากแมมโมแกรมอย่างไร

หลายคนมักสงสัยว่าต้องทำแมมโมแกรมอย่างเดียวหรือต้องทำอัลตราซาวด์คู่ไปด้วย คำตอบคือทั้งสองอย่างทำหน้าที่เสริมกันครับ

• แมมโมแกรม: เก่งเรื่องการหาหินปูนและจุดผิดปกติขนาดเล็กในเนื้อเต้านม
• อัลตราซาวด์: ใช้คลื่นเสียงช่วยจำแนกให้ชัดเจนขึ้นว่า ก้อนที่พบในแมมโมแกรมเป็นถุงน้ำหรือก้อนเนื้อจริง และมีประโยชน์มากสำหรับคนที่มีเนื้อเต้านมแน่น ซึ่งแมมโมแกรมอาจมองเห็นได้ไม่ชัดเจนนัก

อายุเท่าไหร่ที่ควรเริ่มตรวจและตรวจถี่แค่ไหน

คำแนะนำมาตรฐานสำหรับผู้หญิงที่มีความเสี่ยงปกติ คือการเริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยแมมโมแกรมตั้งแต่อายุ 40 ปีเป็นต้นไป โดยตรวจปีละครั้ง หรือทุก 1-2 ปี ขึ้นอยู่กับผลการตรวจของแต่ละคน แต่ถ้าใครมีประวัติคนในครอบครัวสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงและอาจต้องเริ่มตรวจเร็วกว่าคนทั่วไป

การเตรียมตัวให้พร้อมก่อนไปตรวจ

ไม่ต้องเตรียมตัวอะไรยากครับ สิ่งสำคัญที่สุดคือหลีกเลี่ยงการทาโลชั่น แป้งฝุ่น หรือระงับกลิ่นกายบริเวณรักแร้และเต้านมในวันที่จะไปตรวจ เพราะสารเคมีในผลิตภัณฑ์เหล่านี้อาจไปรบกวนภาพเอกซเรย์และทำให้เกิดจุดสีขาวที่อาจถูกตีความผิดว่าเป็นหินปูนได้

เมื่อไหร่ที่ควรแจ้งหมอทันทีโดยไม่ต้องรอรอบตรวจ

ถึงแม้จะยังไม่ถึงรอบการตรวจประจำปี แต่ถ้าเริ่มมีอาการเหล่านี้แนะนำให้มาพบแพทย์เพื่อตรวจละเอียดทันทีครับ

• พบก้อนผิดปกติที่เต้านมหรือใต้รักแร้
• รูปร่างหรือขนาดของเต้านมเปลี่ยนไปจากเดิมอย่างเห็นได้ชัด
• มีของเหลวผิดปกติไหลออกจากหัวนมที่ไม่ใช่น้ำนม
• ผิวหนังบริเวณเต้านมบุ๋มลงไปเหมือนลักยิ้ม หรือมีอาการแดงอักเสบเรื้อรัง

การตรวจคัดกรองไม่ใช่เรื่องน่ากลัว แต่คือการซื้อความสบายใจและเป็นเกราะป้องกันชีวิตที่ดีที่สุดครับ