ตรวจเต้านมทั้งทีทำไมต้องทำทั้งแมมโมแกรมและอัลตราซาวด์

ทำไมต้องมาตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยเครื่องมือสองชนิด

หลายคนมักถามหมอเวลามาตรวจประจำปีว่า ในเมื่อมีเครื่องแมมโมแกรมแล้ว ทำไมต้องมานอนเจ็บตัวทำอัลตราซาวด์ซ้ำอีก หรือถ้าอัลตราซาวด์เห็นแล้ว ทำไมต้องไปบีบหน้าอกกับเครื่องแมมโมแกรม ความจริงแล้วเครื่องมือทั้งสองชนิดนี้มีหน้าที่ช่วยกันจับผิดเซลล์มะเร็งคนละรูปแบบ เหมือนกับการใช้แว่นขยายคู่กับเรดาร์ เพื่อให้มั่นใจว่าเราไม่พลาดก้อนเนื้อเล็กๆ หรือความผิดปกติที่ซ่อนอยู่

แมมโมแกรมทำหน้าที่อะไรในเต้านมเรา

แมมโมแกรมเปรียบเสมือนภาพถ่ายเอกซเรย์ความละเอียดสูงที่เน้นดูโครงสร้างเนื้อเยื่อเต้านม เครื่องนี้เก่งมากในการตรวจหาจุดหินปูนขนาดเล็กจิ๋วที่อาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของมะเร็ง ซึ่งบางครั้งก้อนหินปูนเหล่านี้มีขนาดเล็กเกินกว่าที่มือเราจะคลำเจอหรืออัลตราซาวด์จะมองเห็นได้ชัดเจน

อัลตราซาวด์เข้ามาช่วยตรงไหน

สำหรับคุณผู้หญิงที่มีเนื้อเต้านมแน่น หรือที่หมอเรียกว่า Dense Breast การใช้แมมโมแกรมอย่างเดียวอาจได้ภาพที่เป็นฝ้าขาวเต็มไปหมดจนแยกไม่ออกว่าจุดไหนคือก้อนเนื้อหรือเนื้อนมปกติ อัลตราซาวด์จะเข้ามาช่วยใช้คลื่นเสียงสะท้อนเพื่อดูความหนาแน่นของก้อนนั้นว่าเป็นถุงน้ำ หรือเป็นก้อนเนื้อทึบแสง ทำให้หมอแยกแยะได้แม่นยำขึ้นว่าสิ่งที่เห็นนั้นน่ากังวลหรือไม่

ใครบ้างที่ควรตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยวิธีนี้

• ผู้หญิงที่มีอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป ควรเริ่มตรวจเป็นประจำทุกปี
• ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม
• ผู้ที่คลำพบก้อนที่หน้าอก หรือมีความเปลี่ยนแปลงผิดปกติที่หัวนม
• ผู้ที่ต้องการความมั่นใจในการตรวจสุขภาพเชิงป้องกัน

เตรียมตัวอย่างไรก่อนมาตรวจ

การเตรียมตัวไม่ได้ยุ่งยากอย่างที่คิด เพียงแค่งดใช้โลชั่น แป้งฝุ่น หรือน้ำหอมบริเวณหน้าอกและรักแร้ในวันที่มาตรวจ เพราะสารเคมีในผลิตภัณฑ์เหล่านี้อาจไปรบกวนภาพเอกซเรย์ทำให้เกิดจุดรบกวนในฟิล์มได้ สำหรับช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดคือช่วงหลังหมดประจำเดือนประมาณ 1 สัปดาห์ เพราะเป็นช่วงที่อาการคัดตึงหน้าอกน้อยที่สุด ทำให้ลดความเจ็บขณะบีบหน้าอกระหว่างทำแมมโมแกรมได้มาก

ทำไมการตรวจสม่ำเสมอถึงสำคัญที่สุด

เป้าหมายของการตรวจคือการหาให้เจอตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพราะมะเร็งเต้านมในระยะแรกแทบไม่มีอาการใดๆ ให้สังเกตเห็น การตรวจพบเร็วทำให้ทางเลือกในการรักษาเปิดกว้างมากกว่าและมีโอกาสหายขาดสูงกว่าการมารอจนคลำพบก้อนหรือมีอาการเจ็บปวดแล้ว การสละเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงเพื่อตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยวิธีมาตรฐานจึงเป็นการลงทุนกับสุขภาพที่คุ้มค่าที่สุดอย่างหนึ่งในชีวิต