ตรวจอุจจาระเจอเลือด... เรื่องใกล้ตัวที่หมออยากชวนคุย

เวลาที่หมอแนะนำให้คนไข้ลองเก็บอุจจาระมาตรวจหาความผิดปกติ หลายคนมักจะแอบมีความกังวลใจลึกๆ เพราะคำว่าเลือดในอุจจาระฟังดูน่ากลัวและชวนให้คิดไปไกลถึงโรคที่ร้ายแรง แต่ในความเป็นจริงแล้ว การตรวจคัดกรองนี้มีประโยชน์มากๆ ในแง่ของการเจอโรคได้ตั้งแต่เนิ่นๆ โดยเฉพาะโรคร้ายที่บางทียังไม่แสดงอาการอะไรเลย

ตรวจหาเม็ดเลือดแดงในอุจจาระคืออะไร และทำไมหมอถึงแนะนำให้ตรวจ

การตรวจนี้คือการมองหาคราบเลือดที่ปะปนมากับอุจจาระ ซึ่งบางครั้งอาจจะมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า เพราะเลือดมีปริมาณน้อยมากหรือปะปนอยู่แบบเนียนๆ ทางการแพทย์เราจะเรียกการตรวจแบบละเอียดนี้ว่า แนวทางการตรวจหาเม็ดเลือดแดงในอุจจาระ เพื่อใช้เป็นด่านแรกในการคัดกรองความผิดปกติในระบบทางเดินอาหาร ตั้งแต่กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ไปจนถึงลำไส้ใหญ่และทวารหนัก

สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้เจอเลือดซ่อนในอุจจาระ

ก่อนที่เราจะกังวลไปไกล หมออยากให้ทำความเข้าใจก่อนว่า การมีเลือดปนในอุจจาระไม่ได้แปลว่าเป็นโรคร้ายเสมอไป ส่วนใหญ่แล้วเรามักจะเจอจากสาเหตุที่ไม่รุนแรงและรักษาให้หายได้ง่าย เช่น

โรคริดสีดวงทวาร: สาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้มีเลือดสดติดกระดาษชำระหรือหยดออกมาเวลาเบ่งถ่าย แผลในกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็ก: ทำให้เกิดเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนต้น ซึ่งมักจะทำให้สีอุจจาระเปลี่ยนเป็นสีดำคล้ายยางมะตอย ติ่งเนื้อในลำไส้: เจ้าก้อนเนื้อเล็กๆ นี้สามารถมีเลือดออกได้ง่ายเวลาที่อุจจาระเคลื่อนตัวผ่าน ซึ่งถ้าปล่อยทิ้งไว้นานวันไปอาจกลายพันธุ์ได้

วิธีเตรียมตัวก่อนเก็บอุจจาระตรวจ เพื่อผลที่แม่นยำที่สุด

เพื่อให้การตรวจได้ผลลัพธ์ที่ตรงความจริงมากที่สุด หมอจะมีคำแนะนำให้คนไข้ปฏิบัติก่อนเก็บตัวอย่างอุจจาระเล็กน้อย เพราะอาหารและยาบางชนิดอาจทำให้ผลตรวจคลาดเคลื่อนได้ เช่น งดเนื้อสัตว์บางประเภทหรือยาวิตามินซีขนาดสูงในช่วงก่อนตรวจ ตามคำแนะนำของโรงพยาบาลหรือคลินิก

ผลตรวจออกมาเป็นบวก หมายความว่าเราต้องเจอเรื่องใหญ่แน่ๆ หรือเปล่า

ถ้าผลตรวจบอกว่าพบเม็ดเลือดแดงหรือเลือดซ่อนในอุจจาระ หมออยากบอกว่าตั้งสติก่อน อย่าเพิ่งตกใจกลัว ผลนี้เป็นเพียงสัญญาณเตือนว่ามีจุดเลือดออกสักแห่งในทางเดินอาหาร ขั้นตอนต่อไปคือการมาคุยกับหมอเพื่อวางแผนส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ ซึ่งเป็นวิธีเดียวที่จะทำให้เราเห็นต้นตอของปัญหาได้อย่างชัดเจนที่สุด

อาการแบบไหนที่แปลว่าควรไปตรวจเช็กด่วนโดยไม่ต้องรอ

ถ้าใครที่มีอาการเหล่านี้ร่วมกับการขับถ่ายผิดปกติ หมอแนะนำว่าควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียดทันที ไม่ควรรอให้ถึงรอบตรวจสุขภาพประจำปี

อุจจาระมีสีดำปี๋เหมือนยางมะตอย: หรือมีเลือดสดๆ ปนออกมากับอุจจาระอย่างเห็นได้ชัด น้ำหนักลดฮวบโดยไม่ทราบสาเหตุ: กินเท่าไหร่ก็ผอมลงเรื่อยๆ แบบไม่มีเหตุผล ท้องเสียสลับท้องผูกเรื้อรัง: นิสัยการขับเปลี่ยนไปจากเดิมนานเกินสองสัปดาห์ รู้สึกถ่ายไม่สุด: เหมือนมีอะไรค้างอยู่ในลำไส้ตลอดเวลา