เจาะลึกภาวะปอดอักเสบจากเชื้อไวรัส RSV ที่คุณพ่อคุณแม่ต้องรู้ให้ทัน

ทำไมช่วงนี้ใครๆ ก็พูดถึงไวรัส RSV

ในช่วงหน้าฝนหรือรอยต่อของฤดูกาล หมอจะเจอคุณพ่อคุณแม่พาเด็กๆ มาที่คลินิกด้วยอาการไอหนัก หายใจหอบเหนื่อยกันบ่อยมาก หลายคนกังวลว่าเป็นโควิดหรือไข้หวัดใหญ่ แต่ตรวจแล้วกลับพบว่าเป็นเชื้อไวรัส RSV ซึ่งเจ้านี่แหละที่เป็นตัวการหลักทำให้เกิด ภาวะปอดอักเสบจากเชื้อไวรัส RSV ที่รุนแรงในเด็กเล็กและผู้สูงอายุ

เชื้อ RSV คืออะไรและทำไมถึงร้ายแรงกว่าหวัดธรรมดา

ไวรัส RSV หรือ Respiratory Syncytial Virus เป็นเชื้อที่ก่อให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ โดยปกติแล้วอาการมักจะคล้ายหวัดทั่วไป แต่ความน่ากลัวอยู่ที่เมื่อเชื้อลุกลามลงไปถึงหลอดลมฝอย จะทำให้เกิดการอักเสบ บวม และมีเสมหะเหนียวข้นอุดกั้นทางเดินหายใจ จนเด็กๆ หายใจไม่ออกและนำไปสู่ภาวะปอดอักเสบในที่สุด

สัญญาณเตือนภัยที่บอกว่าลูกอาจมีภาวะปอดอักเสบแล้ว

การสังเกตอาการด้วยตัวเองที่บ้านเป็นเรื่องสำคัญมาก หากลูกเริ่มมีอาการต่อไปนี้ หมอแนะนำว่าอย่ารอช้า:

• ไอถี่ขึ้น มีเสียงเสมหะครืดคราดในคอ
• หายใจเร็ว หอบจนเห็นชายโครงบุ๋ม หรือปีกจมูกบานเวลาหายใจ
• มีไข้สูงลอย หรือไข้เริ่มกลับมาสูงอีกครั้งหลังจากที่เหมือนจะหายดีแล้ว
• ลูกซึมลง ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ กินได้น้อยลงผิดปกติ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเขียวคล้ำจากการได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ

วิธีรับมือและดูแลลูกเมื่อติดเชื้อ RSV

ปัจจุบันเรายังไม่มียาฆ่าเชื้อไวรัส RSV โดยตรง การรักษาหลักจึงเป็นการประคับประคองตามอาการ หมอจะเน้นย้ำเรื่องการดูดเสมหะและการพ่นยาเพื่อขยายหลอดลมเป็นสำคัญ สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ช่วยได้ที่บ้านคือ:

• ให้ลูกดื่มน้ำบ่อยๆ เพื่อช่วยให้เสมหะไม่เหนียวจนเกินไป
• ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อกำจัดน้ำมูกและเสมหะในช่องจมูก
• จัดให้นอนในท่าที่ศีรษะสูงเพื่อให้หายใจได้สะดวกขึ้น
• หมั่นสังเกตอัตราการหายใจทุกๆ 2-4 ชั่วโมง หากเห็นว่าหอบเหนื่อยมากขึ้น ต้องรีบพามาพบแพทย์ทันที

ป้องกันอย่างไรให้ห่างไกลจากไวรัสตัวร้าย

เชื้อ RSV ติดต่อผ่านการไอ จาม และสัมผัสสารคัดหลั่ง ดังนั้นพื้นฐานที่ดีที่สุดคือการสร้างสุขอนามัยที่ดีในครอบครัว หมั่นล้างมือบ่อยๆ แยกอุปกรณ์การกินของลูก ไม่ให้ลูกคลุกคลีกับผู้ป่วยที่มีอาการไอหรือน้ำมูก และหลีกเลี่ยงการพาเด็กเล็กไปในที่ที่มีคนพลุกพล่านในช่วงที่มีการระบาด

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกไปโรงพยาบาลทันที

หากพบว่าลูกมีอาการหอบเหนื่อย หายใจลำบาก หรือมีอาการซึมลงอย่างเห็นได้ชัด นี่คือสัญญาณอันตรายที่ต้องเข้าพบแพทย์เพื่อพิจารณาการให้ออกซิเจนหรือรับยาพ่นขยายหลอดลมในโรงพยาบาล อย่ารอดูอาการอยู่ที่บ้านเพียงอย่างเดียวเพราะภาวะปอดอักเสบในเด็กเล็กสามารถทรุดลงได้อย่างรวดเร็ว