เจาะลึกภาวะปอดอักเสบจากเชื้อไวรัส RSV ในเด็กที่พ่อแม่ต้องระวัง

ทำความรู้จักไวรัส RSV ตัวการร้ายที่มากกว่าแค่หวัดธรรมดา

หลายครั้งที่พ่อแม่พาเจ้าตัวเล็กมาหาหมอด้วยอาการไอและน้ำมูกไหล หลายคนมักกังวลว่าจะเป็นเพียงหวัดทั่วไปหรือไม่ แต่จริงๆ แล้วไวรัส RSV หรือ Respiratory Syncytial Virus เป็นเชื้อที่น่ากลัวกว่านั้น โดยเฉพาะในเด็กเล็ก เพราะเชื้อตัวนี้มีฤทธิ์เดชในการจู่โจมระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง จนอาจพัฒนาไปสู่ ภาวะปอดอักเสบจากเชื้อไวรัส RSV ได้อย่างรวดเร็ว

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเชื้อลามลงปอดแล้ว

อาการเริ่มแรกของ RSV มักจะเหมือนไข้หวัด คือมีไข้ ไอ น้ำมูก แต่ถ้าเชื้อเริ่มลุกลามลงสู่ปอด พ่อแม่ควรสังเกตอาการผิดปกติเหล่านี้อย่างใกล้ชิด เพราะเป็นสัญญาณเตือนว่าลูกอาจกำลังเผชิญกับภาวะปอดอักเสบ

• ลูกหายใจหอบเหนื่อย หายใจเร็ว หรือสังเกตเห็นปีกจมูกบานเวลาหายใจเข้า
• มีอาการหน้าอกบุ๋มหรือชายโครงบุ๋มขณะหายใจ
• เสียงหายใจมีเสียงวี๊ดคล้ายคนเป็นหอบหืด
• เด็กดูเพลีย ซึมลง ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ และอาเจียนบ่อย
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มมีสีคล้ำลงเนื่องจากออกซิเจนในเลือดต่ำ

ทำไมเด็กเล็กถึงเสี่ยงต่อภาวะปอดอักเสบจากเชื้อไวรัส RSV มากกว่าผู้ใหญ่

ด้วยความที่หลอดลมของเด็กเล็กมีขนาดเล็กมาก เมื่อเกิดการติดเชื้อจะทำให้เกิดการบวมอักเสบและมีเสมหะปริมาณมากเข้าไปอุดกั้นทางเดินหายใจ ส่งผลให้ปอดขยายตัวได้ไม่เต็มที่ เมื่ออากาศผ่านเข้าสู่ปอดได้น้อยลง จึงเกิดภาวะปอดอักเสบและภาวะพร่องออกซิเจนตามมา ซึ่งในเด็กทารกที่คลอดก่อนกำหนดหรือเด็กที่มีโรคประจำตัวทางหัวใจและปอด จะมีความเสี่ยงสูงกว่าเด็กปกติหลายเท่า

ดูแลลูกอย่างไรเมื่อต้องรักษาตัวที่บ้าน

หากอาการไม่รุนแรงและแพทย์ให้กลับมาดูแลต่อที่บ้าน หัวใจสำคัญคือการประคับประคองอาการเพื่อให้ร่างกายลูกฟื้นตัวได้เร็วที่สุด

• หมั่นดูดน้ำมูกและล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ เพื่อให้ทางเดินหายใจโล่ง
• ให้เด็กดื่มน้ำหรือนมบ่อยๆ เพื่อละลายเสมหะและป้องกันภาวะขาดน้ำ
• เช็ดตัวลดไข้เป็นระยะและให้ยาลดไข้ตามขนาดที่แพทย์กำหนด
• จัดให้นอนในห้องที่มีอากาศถ่ายเทสะดวกและไม่อับชื้น

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพามาพบหมอทันทีโดยไม่รอช้า

ภาวะปอดอักเสบจากเชื้อไวรัส RSV สามารถเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง หากพบอาการดังต่อไปนี้ให้รีบพามาโรงพยาบาลทันที

• ลูกหายใจหอบเหนื่อยรุนแรงจนเห็นชายโครงบุ๋มชัดเจน
• เด็กดูซึมลงมาก ปลุกตื่นยาก หรือไม่ยอมดูดนมเลย
• มีไข้สูงต่อเนื่องแม้จะกินยาลดไข้แล้ว
• อาการไอหรือหอบแย่ลงกว่าเดิมอย่างเห็นได้ชัด

วิธีป้องกันไม่ให้ลูกติดเชื้อซ้ำ

เชื้อ RSV ติดต่อผ่านการสัมผัสสารคัดหลั่ง ทั้งไอ จาม หรือสัมผัสสิ่งของที่ปนเปื้อน การป้องกันที่ดีที่สุดคือการล้างมือให้สะอาดบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการพาเด็กไปในที่แออัดในช่วงที่มีการระบาด และแยกของใช้ส่วนตัวของลูกไม่ให้ปะปนกับคนในบ้านที่กำลังป่วยเป็นหวัด