ข้อควรระวังสำหรับผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น โรคตับและเบาหวาน ที่ควรรู้ไว้เพื่อดูแลตัวเอง

ใช้ชีวิตอย่างไรให้ปลอดภัยเมื่อต้องอยู่กับโรคประจำตัว

หลายครั้งที่หมอตรวจคนไข้ในคลินิก มักจะพบคำถามเสมอว่าใช้ชีวิตอย่างไรให้เป็นปกติที่สุดโดยไม่ต้องกังวลเรื่องโรคเรื้อรังจนเกินไป โดยเฉพาะผู้ที่เป็นโรคเบาหวานหรือโรคตับ ซึ่งเป็นภาวะที่ร่างกายต้องทำงานหนักกว่าคนทั่วไปในการจัดสมดุลต่างๆ การมีความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับข้อควรระวังสำหรับผู้ป่วยโรคเรื้อรังจึงเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด

คุมระดับน้ำตาลให้เป๊ะ ทำไมถึงสำคัญกว่าที่คิด

สำหรับคนไข้เบาหวาน สิ่งที่หมอเน้นย้ำที่สุดไม่ใช่แค่การกินยาให้ครบ แต่คือการเฝ้าระวังระดับน้ำตาลในเลือดไม่ให้เหวี่ยงจนเกินไป การปล่อยให้น้ำตาลสูงค้างไว้นานๆ จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อหลอดเลือดและอวัยวะสำคัญทั่วร่างกาย

• หมั่นตรวจน้ำตาลปลายนิ้วด้วยตัวเองตามตารางที่หมอนัดหมาย
• สังเกตอาการผิดปกติ เช่น หิวบ่อย ปัสสาวะบ่อยผิดปกติ หรือมีแผลที่หายช้า
• ระวังเรื่องอาหารการกิน โดยเฉพาะแป้งแฝงและน้ำตาลในเครื่องดื่มที่อาจทำให้ค่าเลือดพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

ดูแลตับอย่างไรให้เสื่อมช้าลง

ตับเป็นอวัยวะที่มีความอดทนสูงมาก แต่ถ้าเมื่อไหร่ที่ตับเริ่มอ่อนแอจากการเป็นโรคเรื้อรัง การใช้ชีวิตประจำวันต้องเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษ โดยเฉพาะเรื่องสารเคมีและสิ่งที่ต้องผ่านการกรองจากตับ

ยาและอาหารเสริมที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ผู้ป่วยโรคตับควรหลีกเลี่ยงการซื้อยาสมุนไพร ยาชุด หรืออาหารเสริมที่ไม่มีที่มาที่ไปมารับประทานเอง เพราะสารบางชนิดอาจเข้าไปซ้ำเติมอาการอักเสบของตับได้โดยตรง แม้แต่ยาแก้ปวดพื้นฐานอย่างพาราเซตามอล ก็ต้องใช้อย่างระมัดระวังและอยู่ในปริมาณที่หมอแนะนำเท่านั้น ห้ามกินเกินขนาดเด็ดขาด

สัญญาณเตือนที่ห้ามมองข้าม ต้องรีบปรึกษาหมอทันที

ไม่ว่าจะเป็นโรคตับหรือเบาหวาน ร่างกายมักจะส่งสัญญาณเตือนก่อนเกิดเหตุการณ์รุนแรงเสมอ หากพบอาการเหล่านี้ อย่ารอจนถึงวันนัด ให้รีบมาพบหมอหรือไปโรงพยาบาลใกล้บ้านทันที:

• อาการบวมที่เท้าหรือหน้าท้อง ซึ่งอาจบ่งบอกถึงการทำงานของตับหรือไตที่แย่ลง
• อาการตัวเหลือง ตาเหลือง หรืออุจจาระมีสีซีดผิดปกติ
• น้ำตาลในเลือดต่ำเกินไปจนมีอาการมือสั่น ใจสั่น หรือวูบหมดสติ
• การติดเชื้อซ้ำซ้อน เช่น เป็นไข้สูง หรือมีอาการอักเสบตามร่างกายที่ควบคุมไม่ได้

ปรับทัศนคติการรักษาให้เป็นเรื่องใกล้ตัว

การมีโรคประจำตัวไม่ใช่จุดจบของความสุข แต่คือจุดเริ่มต้นของการหันมาใส่ใจตัวเองอย่างจริงจัง การทำความเข้าใจข้อควรระวังสำหรับผู้ป่วยโรคเรื้อรังให้ถี่ถ้วน จะทำให้เราสามารถจัดการกับโรคได้อยู่หมัด เหมือนการเป็นเพื่อนกับโรคที่รู้ใจกัน ทำให้เราใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขและยืนยาวไปพร้อมกับการรักษานั่นเอง