ผลกระทบของเต้านมอักเสบต่อปริมาณการผลิตน้ำนมที่คุณแม่มือใหม่ควรรู้

เต้านมอักเสบคืออะไรและทำไมถึงทำให้แม่เครียดเรื่องน้ำนม

คุณแม่หลายท่านที่กำลังให้นมลูกอาจเคยเจอประสบการณ์เต้านมบวมแดง ร้อน และเจ็บจี๊ดๆ จนแทบไม่อยากอุ้มลูกเข้าเต้า อาการเหล่านั้นคือสัญญาณเตือนของเต้านมอักเสบครับ ซึ่งนอกจากจะสร้างความทรมานทางร่างกายแล้ว สิ่งที่ตามมาและทำให้คุณแม่กังวลใจมากที่สุดคือ ผลกระทบของเต้านมอักเสบต่อปริมาณการผลิตน้ำนม เพราะเมื่อเต้าอักเสบ ร่างกายจะตอบสนองด้วยการสร้างสารอักเสบในเนื้อเยื่อ ซึ่งมักส่งผลให้น้ำนมลดลงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

กลไกที่ทำให้น้ำนมลดลงเมื่อเกิดการอักเสบ

เมื่อเนื้อเยื่อเต้านมเกิดการอักเสบ ไม่ว่าจะเป็นจากการอุดตันของท่อน้ำนมที่สะสมจนติดเชื้อ หรือการระบายน้ำนมไม่ดีพอ ร่างกายจะเกิดสภาวะความเครียดเฉพาะที่ สารเคมีที่หลั่งออกมาจากการอักเสบจะไปรบกวนกระบวนการสร้างและหลั่งน้ำนม นอกจากนี้ ความเจ็บปวดจากการอักเสบยังส่งผลทางอ้อมต่อฮอร์โมนออกซิโทซิน (Oxytocin) ซึ่งเป็นฮอร์โมนหลักที่ช่วยให้การหลั่งน้ำนมไหลเวียนดี เมื่อแม่เครียดและเจ็บ กลไกการพุ่งของน้ำนมก็ทำงานได้ไม่เต็มที่ ทำให้น้ำนมค้างเต้าและปริมาณลดลงเรื่อยๆ หากไม่ได้รับการแก้ไขอย่างถูกวิธี

วิธีจัดการให้เต้านมหายอักเสบและกู้คืนน้ำนม

การจะเรียกน้ำนมกลับมา คุณแม่ต้องมุ่งเน้นไปที่การลดการอักเสบและระบายน้ำนมออกให้เกลี้ยงเต้าอย่างสม่ำเสมอ

• ระบายน้ำนมออกให้บ่อยที่สุด: แม้จะเจ็บแต่ต้องพยายามให้ลูกดูดบ่อยๆ หรือใช้เครื่องปั๊มนมช่วย เพื่อไม่ให้น้ำนมค้างอยู่ภายใน ซึ่งจะช่วยลดแรงดันในท่อน้ำนมและลดการอักเสบได้เร็วขึ้น
• ประคบอุ่นก่อนให้นม: การใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นประคบเบาๆ บริเวณที่อักเสบจะช่วยให้ท่อน้ำนมขยายตัวและน้ำนมไหลสะดวกขึ้น
• ประคบเย็นหลังให้นม: หลังจากระบายน้ำนมออกแล้ว ให้ใช้เจลเย็นประคบเพื่อลดอาการบวมและลดความเจ็บปวดจากอาการอักเสบ
• พักผ่อนให้เพียงพอ: ความเหนื่อยล้าสะสมยิ่งทำให้ร่างกายอ่อนแอและส่งผลโดยตรงต่อการผลิตน้ำนม

สัญญาณแบบไหนที่แม่ควรหยุดรอและรีบไปพบแพทย์

หากคุณแม่ดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายใน 24-48 ชั่วโมง หรือมีอาการดังต่อไปนี้ ควรปรึกษาแพทย์ทันที:

• มีไข้สูง หนาวสั่น หรือรู้สึกคล้ายจะเป็นไข้หวัดใหญ่
• เต้านมมีรอยแดงเป็นปื้นกระจายตัวกว้างขึ้นและผิวหนังเริ่มเปลี่ยนสี
• มีก้อนแข็งที่ไม่ยอมยุบแม้จะพยายามระบายน้ำนมออกแล้ว
• มีหนองหรือเลือดปนออกมากับน้ำนม

การไปพบแพทย์ในเวลาที่เหมาะสมจะช่วยให้ได้รับยาปฏิชีวนะที่ปลอดภัยต่อการให้นมบุตร และช่วยป้องกันไม่ให้เต้านมอักเสบพัฒนากลายเป็นฝี ซึ่งจะส่งผลเสียต่อการให้นมลูกในระยะยาวมากกว่าครับ