วิธีป้องกันการสำลักระหว่างนอนหลับ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างไรให้ปลอดภัย

ทำไมเราถึงสำลักตอนนอนหลับ ทั้งที่ไม่ได้ดื่มน้ำ

หลายคนอาจเคยเจอปัญหาตื่นขึ้นมากลางดึกด้วยอาการไอหนัก เหมือนมีอะไรติดคอ หรือบางคนอาจรู้สึกเหมือนสำลักน้ำลายตัวเองจนสะดุ้งตื่น อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะความบังเอิญเสมอไป แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายว่ากลไกการกลืนหรือระบบทางเดินอาหารเริ่มทำงานไม่สัมพันธ์กัน โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีภาวะกรดไหลย้อน ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดการสำลักโดยไม่รู้ตัวขณะหลับ

ปรับท่านอนช่วยลดความเสี่ยงการสำลัก

ท่านอนมีผลอย่างมากต่อการไหลย้อนของกรดในกระเพาะอาหาร หากเรานอนราบเกินไป กรดหรือน้ำย่อยอาจไหลย้อนขึ้นมาถึงบริเวณกล่องเสียง ทำให้เกิดการระคายเคืองจนร่างกายสั่งให้เราไอหรือสำลักเพื่อป้องกันสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ปอด

• หนุนศีรษะให้สูงขึ้น: การใช้หมอนหนุนเพิ่มอีกใบ หรือปรับระดับหัวเตียงให้สูงขึ้นประมาณ 6-8 นิ้ว จะช่วยใช้แรงโน้มถ่วงช่วยยับยั้งไม่ให้น้ำย่อยไหลย้อนขึ้นมา
• ลองนอนตะแคงซ้าย: ในทางการแพทย์พบว่าการนอนตะแคงซ้ายช่วยลดอัตราการไหลย้อนของกรดได้ดีกว่าการนอนหงายหรือนอนตะแคงขวา เนื่องจากตำแหน่งของกระเพาะอาหารจะอยู่ต่ำกว่าหลอดอาหารในท่านี้

มื้อเย็นต้องเว้นระยะห่างก่อนล้มตัวลงนอน

การทานอาหารมื้อใหญ่หรือมื้อดึกเป็นปัจจัยเสี่ยงอันดับต้นๆ เมื่อกระเพาะอาหารยังทำงานหนักในการย่อยอาหาร ขณะที่เรานอนราบ แรงดันในช่องท้องจะเพิ่มขึ้น ส่งผลให้หูรูดหลอดอาหารส่วนปลายคลายตัวได้ง่ายขึ้น

• ทิ้งช่วงเวลา: ควรเว้นระยะห่างหลังทานมื้อเย็นจนถึงเวลานอนอย่างน้อย 3 ชั่วโมง เพื่อให้กระเพาะอาหารว่างและลดความเสี่ยงของการสำลัก
• เลี่ยงอาหารย่อยยาก: หลีกเลี่ยงอาหารประเภทของทอด ของมัน หรืออาหารรสจัดในช่วงเย็น เพราะอาหารเหล่านี้ค้างอยู่ในกระเพาะนานกว่าปกติ

สัญญาณเตือนที่ควรสังเกตและวิธีป้องกันการสำลักระหว่างการนอนหลับ

หากอาการสำลักเกิดขึ้นบ่อยครั้งจนรบกวนการนอนหลับ หรือมีอาการร่วมอื่นๆ เช่น เจ็บหน้าอก เสียงแหบเรื้อรังตอนตื่นนอน หรือมีอาการไอเรื้อรัง ให้เริ่มสังเกตพฤติกรรมตัวเองและลองนำมาตรการเหล่านี้ไปปรับใช้

ตรวจสอบภาวะสุขภาพที่ซ่อนอยู่

บ่อยครั้งที่การสำลักตอนกลางคืนสัมพันธ์กับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ซึ่งทำให้เกิดแรงดันในช่องอกผิดปกติจนกระตุ้นให้เกิดการสำลักได้ หากปรับท่านอนและปรับมื้ออาหารแล้วไม่ดีขึ้น การปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจการนอนหลับเป็นทางเลือกที่เหมาะสม

ทำไมต้องการรักษาสุขภาพช่องปาก

อย่ามองข้ามความสะอาดของช่องปาก เพราะเชื้อแบคทีเรียในช่องปากหากถูกสำลักลงสู่ปอดอาจก่อให้เกิดโรคปอดอักเสบจากการสำลักได้ การแปรงฟันและทำความสะอาดช่องปากให้สะอาดก่อนนอนจึงเป็นมาตรการสำคัญที่ไม่ควรละเลย