ดูแลใจตัวเองอย่างไรให้แข็งแรง และเมื่อไหร่ควรไปพบหมอ

ช่วงนี้รู้สึกเหนื่อยล้ากับชีวิตโดยไม่รู้สาเหตุ นอนไม่หลับ หรือตื่นมาแล้วรู้สึกไม่อยากทำอะไรเลยไหมครับ อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายและจิตใจที่กำลังบอกว่า เราอาจจะแบกรับอะไรไว้มากเกินไปแล้ว ในฐานะหมอที่นั่งฟังเรื่องราวความเครียดของคนไข้ทุกวัน ผมอยากบอกว่าสุขภาพจิตไม่ใช่เรื่องไกลตัว และการดูแลจิตใจให้แข็งแรงก็เป็นเรื่องเดียวกับการดูแลร่างกาย

วิธีดูแลใจตัวเองง่ายๆ ให้พร้อมรับมือกับความเครียดในชีวิตประจำวัน

การสร้างเกราะคุ้มกันให้จิตใจไม่ได้หมายความว่าเราต้องยิ้มได้ตลอดเวลา แต่หมายถึงการมีความยืดหยุ่นทางอารมณ์เมื่อเจอเรื่องแย่ๆ สิ่งแรกที่เราเริ่มทำได้ทันทีคือการจัดระเบียบชีวิตพื้นฐาน

• นอนหลับให้สนิท: สมองและจิตใจต้องการเวลาซ่อมแซมตัวเอง การนอนน้อยทำให้ระบบอารมณ์รวนและรับมือกับความเครียดได้น้อยลง
• ขยับร่างกายบ้าง: การออกกำลังกายเบาๆ ช่วยหลั่งสารความสุข ลดฮอร์โมนความเครียดในร่างกายได้อย่างดีเยี่ยม
• ฝึกพักหน้าจอ: การเสพข่าวสารหรือเรื่องลบๆ บนโลกออนไลน์ตลอดเวลา ทำให้สมองอยู่ในโหมดตื่นตัวและเหนื่อยล้าโดยไม่รู้ตัว

พื้นที่ปลอดภัยในตัวเอง: การรู้จักปฏิเสธและโอบกอดความรู้สึก

หลายคนป่วยใจเพราะเกรงใจคนอื่นจนเกินไป การพูดคำว่าไม่ หรือการถอยออกมาจากสถานการณ์ที่เป็นพิษ ไม่ใช่ความเห็นแก่ตัว แต่เป็นการรักษาพลังงานชีวิตของตัวเองไว้ นอกจากนี้ การยอมรับว่าตอนนี้เรากำลังเสียใจ โกรธ หรือเหนื่อย ก็เป็นก้าวแรกของการเยียวยาที่ดีที่สุด แทนที่จะกดความรู้สึกนั้นไว้ข้างใน

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่า เราควรไปพบผู้เชี่ยวชาญ

บางครั้งพลังใจของเราก็หมดลงจริงๆ และการพยายามฮีลใจด้วยตัวเองอาจไม่เพียงพอ หากคุณมีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องนานเกินสองสัปดาห์ มันไม่ใช่แค่ความเศร้าชั่วคราว แต่อาจเป็นภาวะที่ต้องการความช่วยเหลือจากแพทย์หรือนักจิตวิทยา

• เศร้าหมอง ร้องไห้บ่อย หรือรู้สึกว่างเปล่าตลอดเวลาโดยหาเหตุผลไม่ได้
• หมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบทำ
• มีความคิดทำร้ายตัวเอง หรือรู้สึกว่าชีวิตไม่มีคุณค่า
• มีอาการทางกายร่วมด้วย เช่น แน่นหน้าอก ใจสั่น ปวดหัวเรื้อรังที่ตรวจไม่พบโรคทางกาย

การไปหาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา ไม่ได้แปลว่าเราเป็นบ้า

คนไข้หลายคนมักมีความกลัวเมื่อผมแนะนำให้ลองคุยกับนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์ กลัวคนอื่นมองว่าแปลก กลัวการกินยา แต่ความจริงแล้ว การมาพบผู้เชี่ยวชาญก็เหมือนกับการพาตัวเองไปหาหมอกระดูกตอนที่ปวดหลัง การพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญช่วยให้เรามองเห็นมุมมองใหม่ๆ ได้รับเครื่องมือในการจัดการอารมณ์ที่ถูกต้อง และบางครั้งการใช้ยาปรับสารเคมีในสมองช่วงสั้นๆ ก็ช่วยดึงเราขึ้นมาจากหลุมดำได้อย่างรวดเร็ว ทำให้เรากลับมาใช้ชีวิตได้ปกติอีกครั้ง