คู่มือคุณพ่อคุณแม่: การบริหารยาตามอาการและการเช็ดตัวลดไข้ในเด็ก แบบมือโปร

ลูกตัวร้อนจี๋ ต้องรับมืออย่างไรให้ถูกวิธี

เวลาลูกน้อยเริ่มตัวรุมๆ ไปจนถึงไข้สูง สิ่งแรกที่คุณพ่อคุณแม่มักจะกังวลคือจะทำอย่างไรให้ลูกสบายตัวขึ้นเร็วที่สุด บางคนรีบป้อนยาทันที บางคนเน้นการเช็ดตัว ซึ่งจริงๆ แล้วหัวใจสำคัญคือการทำอย่างถูกจังหวะและพอดี เพื่อให้ร่างกายเด็กได้พักและไข้ค่อยๆ ลดลงอย่างปลอดภัย

จัดตารางกินยาลดไข้ให้ตรงจุด

ยาลดไข้ที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับเด็กคือ พาราเซตามอล โดยปริมาณยาที่ให้จะอ้างอิงจากน้ำหนักตัวเป็นหลัก ไม่ใช่ตามอายุ เพราะเด็กแต่ละคนมีการเจริญเติบโตที่ต่างกัน

• ควรให้ยาในขนาด 10-15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม
• เว้นระยะห่างในการกินยาแต่ละครั้งอย่างน้อย 4-6 ชั่วโมง
• ไม่ควรให้ยาเกิน 5 ครั้งภายใน 24 ชั่วโมง เพื่อป้องกันผลกระทบต่อตับของลูกน้อย

วิธีเช็ดตัวลดไข้ที่ถูกต้อง ไม่ทำให้ลูกหนาวสั่น

หลายคนเข้าใจผิดว่าต้องใช้น้ำเย็นจัดเช็ดตัวเพื่อให้ไข้ลงไว แต่จริงๆ แล้วการใช้น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่นเล็กน้อยดีที่สุด เพราะน้ำเย็นจะทำให้หลอดเลือดหดตัวและเด็กจะหนาวสั่นจนไข้พุ่งสูงกว่าเดิม

ขั้นตอนการเช็ดตัวที่ช่วยระบายความร้อน

• ใช้น้ำอุณหภูมิห้อง ผ้าขนหนูผืนเล็ก 4-5 ผืน
• เริ่มจากเช็ดหน้า ลูบเข้าหาตัว แล้วพักผ้าไว้ที่ซอกคอและรักแร้
• เช็ดแขนและขา โดยเน้นการถูย้อนเข้าหาหัวใจเพื่อช่วยระบายความร้อนจากเส้นเลือดใต้ผิวหนัง
• เมื่อเช็ดเสร็จให้ซับตัวให้แห้งและใส่เสื้อผ้าที่โปร่งสบาย ระบายอากาศได้ดี

เมื่อไหร่ที่ต้องเลิกเช็ดตัวและหยุดให้ยา

หากลูกเริ่มมีอาการหนาวสั่น ปากเขียว หรือตัวลาย ให้หยุดเช็ดตัวทันที เพราะร่างกายกำลังพยายามสร้างความร้อนเพิ่มขึ้น การฝืนเช็ดจะทำให้ลูกทรมานมากขึ้น สำหรับยา หากให้ครบตามโดสแล้วไข้ยังไม่ลด หรือลูกมีอาการซึมลง ไม่ยอมดื่มน้ำ หรือหายใจหอบเหนื่อย นั่นคือสัญญาณเตือนที่ควรพาไปพบแพทย์โดยเร็ว

ข้อควรระวังสำคัญสำหรับคุณพ่อคุณแม่

สิ่งสำคัญที่ต้องย้ำคือ ห้ามใช้ยาแอสไพรินในเด็กเด็ดขาดหากยังไม่ได้รับคำสั่งจากแพทย์ เพราะอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงที่เรียกว่ากลุ่มอาการเรย์ (Reye syndrome) นอกจากนี้การเลือกใช้ยาต้องดูความเข้มข้นของยาให้ชัดเจนทุกครั้ง เพราะยาสำหรับเด็กมีหลายความเข้มข้น การอ่านฉลากให้ละเอียดจึงเป็นเรื่องที่ละเลยไม่ได้