คู่มือดูแลลูกน้อยเมื่อมีไข้: การบริหารยาตามอาการและการเช็ดตัวลดไข้ในเด็กที่พ่อแม่ทำเองได้

ไข้สูงในเด็ก เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่รับมือได้

เวลาลูกน้อยตัวร้อนผ่าวขึ้นมา พ่อแม่หลายท่านมักจะมีความกังวลใจเป็นธรรมดา อาการไข้เป็นเพียงกลไกการตอบสนองของร่างกายที่พยายามต่อสู้กับเชื้อโรคหรือภาวะอักเสบ หัวใจสำคัญของการดูแลเด็กที่มีไข้ไม่ได้อยู่ที่การทำให้ไข้หายไปทันที แต่อยู่ที่การประคองอาการให้เด็กสบายตัวที่สุด เพื่อให้ลูกพักผ่อนได้เต็มที่และร่างกายได้ฟื้นฟูตัวเอง

กินยาแก้ปวดลดไข้พาราเซตามอลอย่างไรให้ปลอดภัย

ยาพาราเซตามอลถือเป็นทางเลือกแรกที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับการลดไข้ในเด็ก แต่การจะให้ยาให้ได้ผลดีและไม่เกิดอันตราย มีข้อควรคำนึงสำคัญ ดังนี้

• คำนวณตามน้ำหนักตัว: ปริมาณยาที่เหมาะสมคือ 10-15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัวเด็ก 1 กิโลกรัม ต่อครั้ง หากให้ยาไม่ถึงขนาดไข้จะไม่ลด แต่หากให้เกินขนาดอาจเป็นอันตรายต่อตับ
• ระยะห่างของการกินยา: ควรให้ยาห่างกันทุก 4-6 ชั่วโมง และไม่ควรกินเกิน 5 ครั้งต่อวัน
• การเลือกชนิดยา: เลือกชนิดน้ำเชื่อมหรือยาหยดตามความเหมาะสมของช่วงอายุ และควรใช้ถ้วยตวงหรือไซริงค์ที่มาพร้อมกับขวดยาเสมอ ไม่ควรใช้ช้อนกินข้าวตวงยาเพราะจะทำให้ได้รับปริมาณยาที่คลาดเคลื่อน

เช็ดตัวลดไข้ให้ถูกวิธี ทำอย่างไรไม่ให้ลูกหนาวสั่น

การเช็ดตัวถือเป็นการช่วยระบายความร้อนออกจากร่างกายโดยตรง แต่หลายคนมักทำผิดวิธีจนทำให้เด็กเกิดอาการหนาวสั่นและไข้กลับสูงขึ้นกว่าเดิม วิธีที่ถูกต้องควรทำดังนี้

• ใช้น้ำอุณหภูมิห้อง: ห้ามใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งเช็ดตัวเด็ดขาด เพราะจะทำให้หลอดเลือดหดตัว ความร้อนถูกกักเก็บไว้ภายในและอาจทำให้ลูกหนาวสั่น
• เทคนิคการเช็ด: ให้ใช้ผ้าชุบน้ำพอหมาด เช็ดเข้าหาหัวใจ (เช็ดจากปลายมือปลายเท้าเข้าสู่ลำตัว) เพื่อช่วยกระจายเลือดและระบายความร้อน
• การวางผ้า: ควรวางผ้าไว้ตามข้อพับต่างๆ เช่น รักแร้ ซอกคอ และขาหนีบ เพราะเป็นบริเวณที่มีหลอดเลือดใหญ่และจะช่วยระบายความร้อนได้ดีที่สุด
• สังเกตอาการระหว่างเช็ด: หากลูกเริ่มมีอาการหนาวสั่น ปากเขียว หรือตัวสั่นมาก ให้หยุดเช็ดตัวทันที ห่มผ้าให้ลูกจนหายสั่น แล้วค่อยเริ่มเช็ดใหม่ด้วยน้ำที่อุ่นขึ้นเล็กน้อย

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาลูกไปพบแพทย์ทันที

แม้การดูแลที่บ้านจะช่วยบรรเทาอาการได้ แต่มีบางสถานการณ์ที่พ่อแม่ไม่ควรนิ่งนอนใจและควรพาไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด

• เด็กมีอายุต่ำกว่า 3 เดือนที่มีไข้สูงเกิน 38 องศาเซลเซียส
• มีอาการซึมมาก ไม่เล่น ไม่กินนม หรือกินได้น้อยลงอย่างเห็นได้ชัด
• มีอาการชักจากไข้สูง
• หายใจหอบเหนื่อย หายใจแรง หรือมีเสียงผิดปกติขณะหายใจ
• มีผื่นขึ้นร่วมกับไข้ หรือมีอาการอาเจียนรุนแรงและท้องเสียร่วมด้วย
• ไข้สูงต่อเนื่องเกิน 3 วัน แม้จะได้รับการดูแลอย่างถูกวิธีแล้วก็ตาม