เจ็บเข่าเรื้อรัง เข่าติดขัด: ทำความรู้จักภาวะพังผืดในข้อเข่าหนาตัวผิดปกติ

ทำไมจู่ๆ เข่าถึงยึดติดและงอได้ไม่สุด

หลายคนที่เคยผ่านการผ่าตัดข้อเข่า หรือมีอาการบาดเจ็บที่เข่ามานาน อาจเคยเจอปัญหาที่ว่ารักษาไปแล้วอาการปวดก็ยังไม่หายดี แถมยังรู้สึกเหมือนมีอะไรมาขัดข้างใน จะงอเข่าหรือเหยียดขาก็ทำได้ยากเหมือนมีกาวมาแปะไว้ อาการเหล่านี้นี่เองที่เป็นสัญญาณเตือนของ ภาวะพังผืดในข้อเข่าหนาตัวผิดปกติ ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้จะทำให้การใช้ชีวิตประจำวันลำบากขึ้นเรื่อยๆ

พังผืดเกิดขึ้นในเข่าได้อย่างไร

ร่างกายคนเรามีกลไกซ่อมแซมตัวเองที่ยอดเยี่ยม แต่บางครั้งกลไกนี้ก็ทำงานหนักเกินไป เมื่อเกิดการบาดเจ็บหรือมีการผ่าตัด ร่างกายจะสร้างเนื้อเยื่อพังผืดขึ้นมาเพื่อสมานแผลตามธรรมชาติ แต่ถ้าพังผืดเหล่านี้สร้างออกมามากเกินไป หรือกระจายตัวผิดที่ จนไปเกาะกลุ่มหนาตัวอยู่ภายในข้อเข่า จากเนื้อเยื่อที่ควรจะยืดหยุ่นก็จะกลายเป็นก้อนแข็งๆ ที่ขัดขวางการเคลื่อนไหวของข้อเข่าโดยตรง

สาเหตุที่ทำให้เกิดพังผืดในข้อเข่า

ภาวะพังผืดในข้อเข่าหนาตัวผิดปกติมักไม่ได้เกิดขึ้นโดยไม่มีที่มาที่ไป โดยสาเหตุหลักที่พบได้บ่อย ได้แก่

• การผ่าตัดข้อเข่า: โดยเฉพาะการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม หรือการผ่าตัดซ่อมแซมเส้นเอ็นไขว้หน้า
• การบาดเจ็บรุนแรง: เช่น อุบัติเหตุที่ทำให้เกิดการฉีกขาดของเนื้อเยื่อภายในข้อเข่าอย่างรุนแรง
• การอักเสบเรื้อรัง: เช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ที่ทำให้เยื่อบุข้อเกิดการอักเสบอยู่เป็นเวลานาน
• การไม่ได้ขยับเข่าเป็นเวลานาน: การเข้าเฝือกหรือพักฟื้นนานเกินไปโดยไม่มีการบริหารข้อเข่าที่เหมาะสม ทำให้เนื้อเยื่อรอบๆ ยึดตึงและกลายเป็นพังผืดในที่สุด

สัญญาณเตือนที่ต้องรีบเช็คว่าเข่าเราผิดปกติหรือไม่

หากสังเกตว่าตัวเองมีอาการดังต่อไปนี้ อาจเป็นไปได้ว่ากำลังเกิดพังผืดภายในข้อเข่า

• รู้สึกเหมือนมีอะไรมาขวางหรือติดขัดอยู่ภายในข้อเข่าเวลาเดินหรือเปลี่ยนท่าทาง
• ช่วงการเคลื่อนไหวของเข่าลดลง เช่น เคยพับเข่าได้สุดแต่ตอนนี้ทำไม่ได้แล้ว
• มีอาการตึงเข่าอย่างเห็นได้ชัดในตอนเช้า หรือหลังจากนั่งพักนานๆ
• ปวดเข่าแบบเรื้อรังที่หาจุดกดเจ็บชัดเจนไม่ได้ แต่รู้สึกปวดลึกๆ อยู่ข้างใน

วิธีรักษาที่ตรงจุดและได้ผล

การรักษาภาวะพังผืดในข้อเข่าหนาตัวผิดปกติมักเริ่มจากขั้นตอนที่ง่ายไปถึงขั้นตอนที่ซับซ้อนตามความรุนแรงของอาการ

กายภาพบำบัดแบบเข้มข้น

นี่คือหัวใจสำคัญของการรักษา หมอกายภาพจะเน้นการดัดดึงข้อเข่าและการออกกำลังกายเพื่อยืดพังผืดที่ติดขัดออกไป ซึ่งต้องอาศัยความอดทนและทำอย่างสม่ำเสมอ

การส่องกล้องตัดพังผืด

หากการทำกายภาพบำบัดไม่สามารถช่วยให้ช่วงการเคลื่อนไหวดีขึ้น หมออาจพิจารณาการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อเข้าไปตัดเลาะพังผืดส่วนที่หนาตัวออกโดยตรง วิธีนี้แผลเล็กและฟื้นตัวได้ค่อนข้างเร็ว

การป้องกันเพื่อไม่ให้เข่ากลับมาติดอีก

สิ่งสำคัญที่สุดหลังจากรับการรักษาแล้ว คือการขยับเข่าตามคำแนะนำของหมออย่างเคร่งครัด อย่ากลัวการเจ็บจนไม่ยอมขยับ เพราะการหยุดเคลื่อนไหวเพียงไม่กี่วันก็อาจทำให้พังผืดกลับมาหนาตัวใหม่ได้ การบริหารเข่าให้เคลื่อนไหวได้เต็มองศาตั้งแต่วันแรกๆ คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ข้อเข่ากลับมาใช้งานได้ปกติอีกครั้ง