ยาลดความดันทำเวียนหัวจนเสี่ยงล้ม: วิธีดูแลตัวเองให้ปลอดภัยที่บ้าน

ทำไมกินยาลดความดันแล้วถึงรู้สึกหวิวๆ เหมือนจะเป็นลม

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอที่คลินิกด้วยอาการหน้ามืด ใจหวิว หรือรู้สึกโคลงเคลงเวลาลุกขึ้นยืนเร็วๆ โดยเฉพาะในช่วงที่เพิ่งเริ่มปรับยาใหม่ๆ หรือเพิ่งเปลี่ยนขนาดของยา กลไกของยาลดความดันส่วนใหญ่จะทำงานด้วยการคลายหลอดเลือดให้ขยายตัว หรือลดแรงบีบตัวของหัวใจ ซึ่งผลพลอยได้คือความดันที่เคยสูงจะลดลงมาอยู่ในเกณฑ์ปกติ แต่ในบางจังหวะที่ร่างกายปรับตัวไม่ทัน โดยเฉพาะตอนที่เราเปลี่ยนท่าทางกะทันหัน ความดันโลหิตอาจตกวูบชั่วคราว ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอชั่วขณะ จนเกิดอาการหน้ามืดและนำไปสู่การพลัดตกหกล้มได้ง่าย

สัญญาณเตือนก่อนเกิดเหตุที่คนไข้ต้องระวัง

ก่อนที่จะเกิดการล้ม ร่างกายมักจะส่งสัญญาณเตือนบางอย่างออกมาให้เราสังเกตเห็นได้ หากรู้ตัวก่อนจะช่วยลดความเสี่ยงลงได้มาก โดยอาการที่ต้องเฝ้าระวัง ได้แก่

• รู้สึกมึนงงหรือบ้านหมุนเวลาเปลี่ยนท่าจากนอนเป็นนั่ง หรือนั่งเป็นยืน
• มีอาการตาพร่ามัวชั่วคราวเหมือนเห็นจุดดำๆ ลอยไปมา
• รู้สึกใจสั่นหรือใจหวิวผิดปกติ
• อ่อนแรงที่ขาอย่างกะทันหัน

เทคนิคปรับตัวเปลี่ยนท่าอย่างไรไม่ให้หน้ามืด

หลักการง่ายๆ ที่หมอมักจะย้ำเสมอคือ ค่อยเป็นค่อยไป อย่าใจร้อน โดยเฉพาะในช่วงเช้าที่ตื่นนอน หรือหลังนั่งพักเป็นเวลานาน

• ถ้านอนอยู่: ก่อนลุกจากเตียง ให้นอนกระดิกนิ้วเท้าหรือบริหารข้อเท้าสักพัก เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือด แล้วค่อยๆ พลิกตัวตะแคง ลุกขึ้นนั่งที่ขอบเตียงโดยห้อยขาลงก่อนสัก 1-2 นาที
• ถ้านั่งอยู่: อย่ารีบลุกพรวดพราด ให้ขยับตัวช้าๆ สังเกตอาการตัวเองก่อนว่ามีอาการวิงเวียนหรือไม่ ถ้าไม่มีอาการค่อยยันตัวขึ้นยืน
• หาที่ยึดเกาะ: เตรียมราวช่วยพยุงหรือเฟอร์นิเจอร์ที่มั่นคงไว้ใกล้ตัวเสมอ เพื่อเป็นจุดพักสายตาและจุดยึดเกาะหากรู้สึกโคลงเคลง

จัดบ้านใหม่ให้เป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับผู้สูงวัย

การป้องกันการพลัดตกหกล้มจากอาการข้างเคียงของยาลดความดัน ไม่ใช่แค่เรื่องของการกินยา แต่เป็นเรื่องของสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยด้วย

• ตรวจสอบพื้นบ้านไม่ให้ลื่น หรือมีพรมวางระเกะระกะที่อาจทำให้สะดุดได้
• ติดตั้งราวจับในห้องน้ำและบริเวณที่มีการเปลี่ยนระดับพื้น
• จัดแสงสว่างในบ้านให้เพียงพอ โดยเฉพาะทางเดินไปห้องน้ำในช่วงกลางคืน เพื่อลดโอกาสการเดินสะดุดในที่มืด

เมื่อไหร่ที่อาการข้างเคียงกลายเป็นเรื่องใหญ่และต้องไปพบหมอ

หากอาการเวียนหัวหรือหน้ามืดไม่ได้หายไปเองหลังจากการปรับตัวตามคำแนะนำ หรือมีอาการเกิดขึ้นบ่อยครั้งจนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ควรทนฝืนใช้ชีวิตต่อเพียงลำพัง ให้รีบกลับมาพบแพทย์เพื่อประเมินเรื่องการปรับชนิดยา ปรับเวลาการกินยา หรือตรวจเช็คเพิ่มเติมว่าอาการหน้ามืดนั้นมาจากผลข้างเคียงของยาจริงๆ หรือมีสาเหตุจากโรคอื่นร่วมด้วย เพื่อความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของคนไข้