แนวทางการดูแลสุขภาพช่องปากและลำคอในวัยรุ่น

ช่วงวัยรุ่นเป็นช่วงเวลาที่ร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมนครั้งใหญ่ แถมยังมีไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนไป ทั้งการติดมือถือจนดึกดื่น การกินขนมจุบจิบ ชานมไข่มุก หรือแม้แต่การเริ่มจัดฟัน ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพช่องปากและลำคอที่หลายคนมักมองข้าม ในฐานะหมอที่เจอวัยรุ่นมาปรึกษาเรื่องกลิ่นปาก เจ็บคอเรื้อรัง หรือเหงือกอักเสบอยู่บ่อยๆ วันนี้เลยอยากมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายว่ามีจุดไหนที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

วัยรุ่นกับปัญหาช่องปากที่มักเจอและแก้ไม่ค่อยตรงจุด

ปัญหาคลาสสิกที่หมอพบ แนวทางการดูแลสุขภาพช่องปากและล มักเริ่มต้นจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการแปรงฟันไม่สะอาด รีบแปรงตอนเช้าเพราะกลัวไปโรงเรียนสาย หรือการใส่อุปกรณ์จัดฟันที่ทำความสะอาดยากขึ้น ถ้าปล่อยให้คราบพลัคสะสมนานวันเข้า ก็จะกลายเป็นหินปูน เหงือกบวมอักเสบ และตามมาด้วยกลิ่นปากที่ทำให้สูญเสียความมั่นใจเวลาคุยกับเพื่อน

เรื่องฟันผุและน้ำตาลที่มากับแก้วชานมไข่มุกทุกวัน

เมนูโปรดของวัยรุ่นส่วนใหญ่หนีไม่พ้นเครื่องดื่มหวานมัน ทั้งน้ำอัดลม ชานม และเบเกอรี่ น้ำตาลเหล่านี้คืออาหารชั้นดีของแบคทีเรียในช่องปาก เมื่อแบคทีเรียย่อยน้ำตาลจะเกิดกรดขึ้นมาทำลายเคลือบฟัน ทำให้ฟันผุโดยไม่รู้ตัว ยิ่งช่วงสอบที่ต้องกินขนมดึกๆ แล้วเผลอหลับไปโดยไม่แปรงฟัน ยิ่งเป็นการเปิดทางให้ฟันผุลุกลามอย่างรวดเร็ว

อาการเจ็บคอเรื้อรังที่ไม่ได้มาจากหวัดอย่างเดียว

นอกจากเรื่องฟันแล้ว ปัญหาเรื่องลำคอก็เป็นอีกเรื่องที่วัยรุ่นมาหาหมอบ่อย อาการเจ็บคอ กลืนแล้วเจ็บ หรือระคายคอตอนตื่นนอน บางทีไม่ได้เกิดจากไข้หวัดเสมอไป แต่อาจมาจากพฤติกรรมนอนดึกตื่นสาย ดื่มน้ำน้อย หรือการหายใจทางปากเวลานอนเพราะภูมิแพ้ รวมถึงกรดไหลย้อนจากการกินอาหารมื้อดึกแล้วนอนทันที ซึ่งกรดพวกนี้จะไหลย้อนขึ้นมาแผดเผาเนื้อเยื่อบริเวณลำคอทำให้ระคายเคืองเรื้อรัง

เคล็ดลับดูแลช่องปากและลำคอให้สตรองในวัยเรียน

การดูแลสุขภาพช่องปากและลำคอให้กลับมาแข็งแรงไม่ใช่เรื่องยาก ถ้าปรับพฤติกรรมเหล่านี้ทีละนิด:

• แปรงฟันให้ถูกวิธีและนานพอ: อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 นาที เน้นบริเวณรอยต่อระหว่างเหงือกและฟัน
• อย่าลืมทำความสะอาดซอกฟัน: การใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันเป็นสิ่งจำเป็น โดยเฉพาะคนที่กำลังจัดฟัน
• ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอดับกระหาย: หลีกเลี่ยงน้ำหวานสะสมระหว่างวัน การจิบน้ำเปล่าเรื่อยๆ ช่วยรักษาความชุ่มชื้นในลำคอและลดแบคทีเรีย
• เลี่ยงการกินแล้วนอนทันที: เว้นช่วงอย่างน้อย 3 ชั่วโมงหลังมื้ออาหารก่อนเข้านอน เพื่อป้องกันกรดไหลย้อนทำ แนวทางการดูแลสุขภาพช่องปากและล มีปัญหา

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรพาตัวเองมาพบหมอ

ถ้าดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้ว อาการเจ็บคอยังไม่ดีขึ้นภายในหนึ่งสัปดาห์ มีแผลในปากเรื้อรังที่ไม่ยอมหาย เหงือกบวมเป่งจนมีหนอง หรือมีกลิ่นปากรุนแรงแม้จะรักษาความสะอาดดีแล้ว อย่าปล่อยทิ้งไว้จนลามใหญ่โต การมาตรวจเช็กกับทันตแพทย์และแพทย์เฉพาะทางจะช่วยหาต้นตอและรักษาได้อย่างตรงจุด ปล่อยไว้เรื้อรังอาจรักษายากกว่าเดิม