แค่ล้างมือก็ช่วยชีวิตได้: ทำไมเรื่องใกล้ตัวแบบนี้ถึงสำคัญที่สุดในทางการแพทย์

มือของเราคือแหล่งรวมเชื้อโรคชั้นดีโดยไม่รู้ตัว

ในแต่ละวันเราหยิบจับสิ่งของสารพัดอย่าง ไม่ว่าจะเป็นลูกบิดประตู ราวจับบนรถไฟฟ้า ไปจนถึงสมาร์ทโฟนที่แตะอยู่ตลอดเวลา มือคู่นี้จึงกลายเป็นพาหนะชั้นดีที่คอยรับและส่งต่อเชื้อโรค ทั้งแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อรา โดยที่หลายครั้งเราไม่ทันสังเกตเห็นเลยว่า เชื้อโรคเหล่านั้นแฝงตัวอยู่ตรงไหนบ้าง

ทำไมต้องการล้างมือและสุขอนามัยที่ใครก็มองข้ามไม่ได้

หลายคนมักคิดว่าการล้างมือเป็นเรื่องพื้นฐาน แต่จริงๆ แล้วมันคือมาตรการป้องกันโรคที่มีประสิทธิภาพและประหยัดที่สุดทางการแพทย์ การหมั่นทำความสะอาดมืออย่างถูกวิธีช่วยตัดวงจรการแพร่กระจายของเชื้อโรคได้มากกว่าร้อยละ 50 โดยเฉพาะการป้องกันโรคติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจและระบบทางเดินอาหาร เช่น ไข้หวัดใหญ่ หรืออาการท้องร่วงจากการปนเปื้อนของเชื้อโรคในอาหาร

ล้างมือเมื่อไหร่ถึงจะเรียกว่าป้องกันได้จริง

การล้างมือไม่ใช่แค่การผ่านน้ำเปล่าให้เปียก แต่ต้องเลือกช่วงเวลาที่เหมาะสมเพื่อหยุดการแพร่กระจายเชื้อ:

• ก่อนและหลังการเตรียมอาหารหรือการรับประทานอาหาร
• หลังจากการเข้าห้องน้ำทุกครั้ง ซึ่งเป็นจุดที่เสี่ยงต่อการปนเปื้อนเชื้ออุจจาระมากที่สุด
• หลังจากไอ จาม หรือสั่งน้ำมูก
• หลังจากสัมผัสพื้นผิวในที่สาธารณะ
• หลังจากสัมผัสสัตว์เลี้ยงหรือขยะ

ขั้นตอนการล้างมือให้สะอาดหมดจดแบบหมอแนะนำ

การล้างมือด้วยน้ำและสบู่เป็นวิธีที่ดีที่สุด โดยใช้เวลาอย่างน้อย 20 วินาที เพื่อให้สารลดแรงตึงผิวในสบู่ทำลายเปลือกหุ้มของเชื้อไวรัสและดึงสิ่งสกปรกออกไป ขั้นตอนที่ถูกต้องคือ:

• ถูฝ่ามือทั้งสองข้างเข้าด้วยกัน
• ถูหลังมือและซอกนิ้วให้ทั่ว
• ถูบริเวณซอกนิ้วและง่ามนิ้ว
• กำมือถูหลังนิ้วมือสลับข้างกัน
• ถูนิ้วหัวแม่มือโดยรอบ
• ถูปลายนิ้วมือบนฝ่ามือ
• ถูรอบข้อมือให้สะอาด

ทางเลือกเมื่อไม่มีน้ำและสบู่

ในสถานการณ์ที่หาห้องน้ำลำบาก การใช้เจลแอลกอฮอล์ที่มีความเข้มข้นของแอลกอฮอล์ตั้งแต่ 70 เปอร์เซ็นต์ขึ้นไปถือเป็นทางเลือกที่ยอมรับได้ แต่ต้องเน้นย้ำว่าหากมือมีคราบสกปรกหรือมีความมันมาก การใช้เจลแอลกอฮอล์อาจไม่เพียงพอ สบู่ยังคงเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุดในการจัดการกับเชื้อโรคที่สะสมอยู่ตามร่องนิ้วหรือซอกเล็บได้ดีกว่า