ลูกชักจากไข้สูง พ่อแม่ต้องรับมืออย่างไรให้ปลอดภัยที่สุด

นาทีที่ลูกเริ่มชัก พ่อแม่ต้องตั้งสติให้ไว

เหตุการณ์ที่น่าตกใจที่สุดสำหรับคุณพ่อคุณแม่คงหนีไม่พ้นการที่เห็นลูกน้อยตัวเกร็ง ตาค้าง หรือกระตุกไปทั้งตัวขณะที่มีไข้สูง อาการชักจากไข้ (Febrile Seizure) มักเกิดขึ้นในช่วงที่อุณหภูมิร่างกายพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยส่วนใหญ่มักพบในเด็กอายุ 6 เดือนถึง 5 ปี แม้ในทางการแพทย์อาการนี้มักไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่การรู้วิธี การปฐมพยาบาลเบื้องต้นอย่างถูกต้อง ในช่วงเวลานั้นคือสิ่งที่ช่วยป้องกันไม่ให้ลูกได้รับบาดเจ็บซ้ำซ้อนได้ดีที่สุด

สิ่งที่ต้องทำทันทีเมื่อลูกเริ่มชัก

เมื่อสังเกตว่าลูกกำลังมีอาการชัก สิ่งแรกที่ต้องทำคือการควบคุมอารมณ์ให้มั่นคง แล้วรีบทำตามขั้นตอนดังนี้

• ให้นอนตะแคง: เพื่อป้องกันไม่ให้ลิ้นตกไปอุดกั้นทางเดินหายใจ และป้องกันการสำลักน้ำลายหรือเสมหะลงปอด
• จัดพื้นที่ให้ปลอดภัย: ย้ายสิ่งของรอบตัวลูกที่อาจทำให้เกิดอันตรายออกไป เช่น ของมีคม หรือมุมโต๊ะ เพื่อป้องกันลูกกระแทกขณะตัวเกร็ง
• คลายเสื้อผ้าให้หลวม: เพื่อให้ลูกหายใจได้สะดวกขึ้นและช่วยระบายความร้อนจากร่างกาย
• จับเวลาดูอาการ: พยายามสังเกตว่าลูกชักนานแค่ไหน โดยปกติอาการชักจากไข้มักหยุดเองได้ภายใน 2-3 นาที

สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาด เพราะอันตรายมากกว่าที่คิด

มีความเชื่อผิดๆ หลายอย่างที่ส่งต่อกันมา ซึ่งจริงๆ แล้วอาจเป็นอันตรายต่อตัวเด็กอย่างมาก

• ห้ามเอาอะไรใส่ปาก: พ่อแม่หลายคนมักเอาช้อน นิ้วมือ หรือผ้าไปงัดปากลูกด้วยความกลัวว่าลูกจะกัดลิ้นตัวเอง ซึ่งแท้จริงแล้วเด็กจะไม่กัดลิ้นจนขาด และการเอาของแข็งใส่ปากอาจทำให้ฟันหัก หรือเศษวัตถุหลุดเข้าไปอุดกั้นหลอดลมได้
• ห้ามฝืนยึดตัวลูก: อย่าพยายามกดตัวหรือกอดลูกไว้แน่นเกินไป เพราะแรงต้านที่เกิดจากอาการเกร็งอาจทำให้กระดูกหรือกล้ามเนื้อได้รับบาดเจ็บ
• ห้ามเช็ดตัวด้วยน้ำเย็นจัด: การใช้น้ำเย็นหรือน้ำแข็งประคบจะทำให้หลอดเลือดหดตัว ยิ่งทำให้ไข้สูงขึ้นและตัวสั่นมากขึ้น ควรใช้น้ำอุณหภูมิปกติเช็ดตัวเท่านั้น

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกไปพบหมอด่วน

แม้ลูกจะหยุดชักแล้ว พ่อแม่ควรพาไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุของไข้ที่แท้จริง แต่กรณีที่ต้องรีบไปฉุกเฉินทันทีคือ

• อาการชักนานเกิน 5 นาทีแล้วยังไม่หยุด
• หลังหยุดชักแล้วลูกยังไม่ฟื้นตัว หรือมีอาการซึมมากผิดปกติ
• มีอาการชักซ้ำหลายครั้งภายใน 24 ชั่วโมง
• เด็กมีอาการตัวอ่อนปวกเปียก หรือหายใจติดขัดหลังชัก
• ชักเพียงข้างใดข้างหนึ่งของร่างกาย หรือชักเฉพาะส่วน

หัวใจสำคัญคือการลดไข้หลังชัก

หลังจากอาการชักสงบลง หน้าที่หลักของคุณคือการควบคุมอุณหภูมิร่างกายไม่ให้พุ่งสูงขึ้นอีก โดยการให้ยาลดไข้พาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวที่แพทย์แนะนำ และทำการเช็ดตัวลดไข้อย่างถูกวิธีเพื่อให้ไข้ค่อยๆ ลดลงอย่างปลอดภัย การเตรียมพร้อมและเข้าใจสถานการณ์จะช่วยให้ผ่านช่วงเวลาวิกฤตนี้ไปได้อย่างราบรื่นที่สุด