เสียงแตก เสียงแหบ เกิดจากอะไร ทำไมถึงพูดไม่ค่อยออก?
เวลาตื่นนอนมาแล้วเสียงหาย หรือช่วงที่ต้องใช้เสียงเยอะแล้วจู่ๆ เสียงก็เกิดอาการแตกพร่า เชื่อว่าหลายคนคงรู้สึกหงุดหงิดใจไม่น้อย อาการเสียงแตกหรือเสียงแหบนี้ ส่วนใหญ่มักเกิดจากการที่เส้นเสียงของเราเกิดการอักเสบ บวม หรือระคายเคือง ทำให้สายเสียงทั้งสองข้างปิดไม่สนิทเวลาเปล่งเสียง ออกมาเป็นเสียงแหบแห้งหรือเสียงหลบโดยไม่ได้ตั้งใจ
สาเหตุยอดฮิตมักหนีไม่พ้นเรื่องการใช้เสียงหักโหมเกินไป เช่น การะตะโกนเชียร์กีฬา การคุยแข่งกับเสียงดนตรีดังๆ ในงานเลี้ยง หรือแม้กระทั่งการเป็นหวัดลงคอจนเส้นเสียงบวมเป่ง การเข้าใจสาเหตุและรู้วิธีรับมือที่ถูกต้อง จะช่วยให้เสียงใสๆ ของเรากลับคืนมาได้เร็วขึ้น
ช่วงวันแรกๆ ที่เสียงเริ่มมีปัญหา ควรพักการใช้เสียงเด็ดขาด
หัวใจสำคัญที่สุดในการรักษาอาการเส้นเสียงอักเสบก็คือ การปิดปากเงียบและพักการใช้เสียงให้มากที่สุด เปรียบเสมือนเวลาที่เราขาแพลง เราก็ต้องหยุดเดินเพื่อให้ข้อเท้าได้ซ่อมแซมตัวเอง เส้นเสียงก็เช่นกันครับ ช่วงที่เส้นเสียงกำลังบวมและระคายเคือง การฝืนพูดคุยจะทำให้เส้นเสียงยิ่งกระทบกระแทกกันหนักขึ้น แผลอักเสบก็จะหายช้าลงไปอีก
หลายคนเข้าใจผิดว่าการกระซิบเบาๆ ช่วยเซฟเสียงได้ ความจริงแล้วการกระซิบกลับทำให้เส้นเสียงตึงและเกร็งมากกว่าการพูดปกติเสียอีก ดังนั้น ถ้าเลี่ยงได้ในช่วงสองสามวันแรก ควรงดการพูดคุยยาวๆ หลีกเลี่ยงการเคลียร์คอแรงๆ หรือการไอคกระแอมบ่อยๆ เพราะจะยิ่งเป็นการซ้ำเติมเส้นเสียงโดยไม่รู้ตัว
ดื่มน้ำอุ่นบ่อยๆ และเคล็ดลับเพิ่มความชุ่มชื้นให้คอ
ความชุ่มชื้นคืออาหารทิพย์ของเส้นเสียงครับ ยิ่งคอแห้ง เส้นเสียงยิ่งเสียดสีกันรุนแรง การจิบน้ำอุ่นบ่อยๆ ตลอดทั้งวันจะช่วยเคลือบเยื่อบุลำคอให้ชุ่มชื้น ลดอาการระคายเคือง และช่วยให้เสมหะที่เหนียวข้นหลุดออกได้ง่ายขึ้น
นอกจากน้ำเปล่าแล้ว การจิบน้ำอุ่นผสมมะนาวกับน้ำผึ้งเล็กน้อยก็ช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอและทำให้รู้สึกโล่งคอขึ้นได้ แต่ต้องระวังน้ำตาลที่หวานจัดจนเกินไป ส่วนเครื่องดื่มที่ควรหลีกเลี่ยงเด็ดขาดในช่วงนี้คือ ชา กาแฟ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะคาเฟอีนและแอลกอฮอล์จะดึงน้ำออกจากร่างกาย ทำให้ลำคอแห้งผากและเส้นเสียงยิ่งแย่ลงไปอีก รวมถึงอาหารรสจัดและของทอดของมันที่กระตุ้นให้เกิดกรดไหลย้อน ซึ่งกรดตัวนี้แหละครับที่เป็นตัวการร้ายกัดเส้นเสียงในยามค่ำคืน
วิธีประคบร้อนที่ลำคอและการปรับสภาพแวดล้อมรอบตัว
การผ่อนคลายกล้ามเนื้อรอบลำคอช่วยลดความตึงเวลาที่เราพยายามจะเปล่งเสียงได้ การใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นมาประคบบริเวณลำคอด้านหน้าเบาๆ จะช่วยให้ระบบไหลเวียนเลือดดีขึ้น กล้ามเนื้อที่เกร็งจากการพยายามพูดจะค่อยๆ คลายตัวลง
อีกเรื่องที่มองข้ามไม่ได้คือสภาพอากาศในห้องนอน หากนอนในห้องแอร์ที่แห้งจัดหรือเปิดพัดลมเป่าหน้าตรงๆ จะตื่นมาพร้อมอาการคอแห้งผากและเสียงแหบมากกว่าเดิม การวางแก้วน้ำไว้ข้างเตียง หรือการใช้เครื่องเพิ่มความชื้นในอากาศ จะช่วยรักษาความชุ่มชื้นในทางเดินหายใจได้ตลอดคืน ทำให้ตื่นมาแล้วเสียงไม่แห้งกร้าน
อาการแบบไหนที่แปลว่าเส้นเสียงอักเสบหนัก และควรไปหาหมอหู คอ จมูก?
โดยทั่วไป อาการเสียงแตกหรือเสียงแหบจากการใช้เสียงหักโหมจะค่อยๆ ดีขึ้นเองภายในสามถึงเจ็ดวัน หากเราพักผ่อนและดูแลตัวเองอย่างถูกวิธี แต่ถ้าทำตามทุกข้อแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีสัญญาณเตือนภัยเหล่านี้ แนะนำว่าควรมาให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดครับ
- เสียงแหบต่อเนื่องยาวนานเกินกว่าสองสัปดาห์โดยไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้น
- มีอาการเจ็บคอมากจนกลืนน้ำลายไม่ลง หรือเจ็บร้าวลามไปที่หู
- ไอออกมามีเลือดปน หรือรู้สึกเหมือนมีก้อนจุกอยู่ในลำคอตลอดเวลา
- เสียงหายไปเลยจนพูดไม่ออกนานหลายวัน หรือมีไข้สูงร่วมด้วย
อาการเหล่านี้อาจไม่ได้เกิดแค่เส้นเสียงอักเสบธรรมดา แต่อาจมีปัญหาเรื่องก้อนที่เส้นเสียง ติ่งเนื้อ หรือกรดไหลย้อนเรื้อรังที่ต้องใช้ยาหรือการรักษาเฉพาะทางร่วมด้วยครับ
