โรคไข้หวัดธรรมดา: เป็นทีไร ทำไมต้องนอนซมทุกที

ช่วงนี้อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย เดี๋ยวฝนตก เดี๋ยวแดดออก เดี๋ยวลมหนาวมาทักทาย หลายคนคงเริ่มรู้สึกเจ็บคอ คัดจมูก หรือมีน้ำใสๆ ไหลออกมาทักทายกันตั้งแต่เช้า พอตื่นมาอีกวันเสียงเริ่มเปลี่ยน กลายเป็นมนุษย์เป็ดเสียงแหบกันไปหลายราย อาการแบบนี้แหละที่หมอเจอคนไข้บ่นให้ฟังแทบทุกวันเมื่อเดินเข้ามาที่คลินิก และตัวการที่คุ้นเคยกันดีก็ไม่ใช่ใครที่ไหน เจ้าโรคไข้หวัดธรรมดานี่เองครับ

โรคไข้หวัดธรรมดาคืออะไร ทำไมเราถึงป่วยกันบ่อยจัง

เวลาพูดถึงโรคไข้หวัดธรรมดา หมออยากให้มองภาพง่ายๆ ว่ามันคือการติดเชื้อไวรัสบริเวณทางเดินหายใจส่วนบน ซึ่งเจ้าไวรัสกลุ่มนี้ไม่ได้มีหน้าตาแบบเดียวนะครับ แต่มีพี่น้องผ้องเพื่อนรวมกันมากกว่าสองร้อยชนิด โดยตัวที่พบบ่อยที่สุดและเป็นเจ้าภาพใหญ่ในการทำให้เราน้ำมูกไหลก็คือกลุ่มไรโนไวรัส (Rhinovirus) นั่นเอง

ความน่าปวดหัวของไวรัสกลุ่มนี้คือมันแพร่กระจายง่ายมาก แค่คนข้างๆ จามหรือไอละอองฝอยก็ลอยมาติดเราแล้ว หรือบางทีไปจับลูกบิดประตูราวบันไดแล้วเผลอเอามือมาขยี้ตาแคะจมูก เชื้อโรคก็เดินทางเข้าสู่ร่างกายเรียบร้อย โรงงานผลิตน้ำมูกในตัวเราจึงเริ่มทำงานทันที

ลำดับเหตุการณ์ความวุ่นวาย เมื่อไวรัสบุกเข้าร่างกาย

หลายคนสงสัยว่าทำไมเวลาเป็นหวัด อาการถึงเรียงแถวมาเป็นชุดๆ แบบมีระเบียบ หมอขอเล่าไทม์ไลน์ให้ฟังแบบนี้ครับ

• วันที่ 1 ถึงวันที่ 2: เริ่มต้นด้วยอาการระคายคอ เหมือนมีอะไรมาติดอยู่ในคอ ตามมาด้วยอาการจามถี่ๆ และเริ่มมีน้ำมูกใสๆ ไหลออกมา
• วันที่ 3 ถึงวันที่ 5: ระยะนี้พีคสุด น้ำมูกจะเริ่มข้นขึ้นและเปลี่ยนสีเป็นสีเหลืองหรือเขียวอ่อน ซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาตินะครับ ไม่จำเป็นต้องกินยาปฏิชีวนะเสมอไป ร่างกายอาจมีไข้ต่ำๆ ปวดหัวนิดหน่อย และเพลียๆ
• วันที่ 7 ถึงวันที่ 10: อาการทุกอย่างเริ่มซาลง น้ำมูกน้อยลง เหลือแค่ไอแห้งๆ หรือไอมีเสมหะเล็กน้อยก่อนจะหายสนิท

วิธีดูแลตัวเองตอนเป็นหวัดฉบับเข้าใจง่าย

เนื่องจากโรคนี้เกิดจากไวรัส ยาฆ่าเชื้อหรือยาปฏิชีวนะจึงไม่มีประโยชน์อะไรเลยในการรักษา สิ่งที่เราต้องทำคือการรักษาตามอาการเพื่อให้ร่างกายได้ฟื้นฟูตัวเองอย่างเต็มที่

พักผ่อนให้เพียงพอและดื่มน้ำอุ่นเยอะๆ

การนอนหลับคือยาวิเศษที่ดีที่สุด ยิ่งเรานอนมากเท่าไหร่ ระบบภูมิคุ้มกันก็จะมีแรงไปต่อสู้กับเจ้าไวรัสมากขึ้นเท่านั้น การจิบน้ำอุ่นบ่อยๆ จะช่วยให้เสมหะที่เหนียวข้นในคอละลายลง และช่วยลดอาการระคายคอได้ดีมากๆ

กินยาตามอาการเมื่อจำเป็น

ถ้ามีไข้ปวดหัว ให้ใช้ยาพาราเซตามอลตามขนาดที่เหมาะสม ถ้าน้ำมูกไหลไม่หยุดอาจพิจารณากินยาลดน้ำมูก แต่ต้องระวังเรื่องอาการง่วงซึม ส่วนใครที่มีเสมหะเหนียว การกินยาละลายเสมหะร่วมกับการดื่มน้ำมากๆ จะช่วยให้หายใจโล่งขึ้นเยอะครับ

อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ ต้องรีบมาหาหมอ

แม้ว่าโรคไข้หวัดธรรมดาจะหายเองได้ แต่บางครั้งอาการอาจลุกลามหรือมีโรคร้ายอื่นแฝงมาด้วย ถ้ามีอาการเหล่านี้ อย่ารอให้หายเองเด็ดขาด

• ไข้สูงเกินสามสิบเก้าองศาเซลเซียส และกินยาลดไข้แล้วไข้ไม่ยอมลด
• เจ็บคอมากจนกลืนน้ำลายแม้แต่น้ำเปล่าไม่ได้
• มีอาการแน่นหน้าอก หายใจหอบเหนื่อย หรือหายใจมีเสียงวี๊ด
• ไอติดต่อกันนานเกินสองสัปดาห์ไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้น

การเป็นหวัดแต่ละครั้งถึงแม้จะน่ารำคาญและทำให้ใช้ชีวิตลำบาก แต่ถ้าเราเข้าใจธรรมชาติของโรค ดูแลตัวเองพักผ่อนให้พอ และกินยาอย่างถูกต้อง ไม่นานนักเราก็จะกลับมามีสุขภาพแข็งแรงและหายใจโล่งเหมือนเดิมครับ