ช่วงนี้อากาศเริ่มเปลี่ยน เดี๋ยวร้อน เดี๋ยวฝนตก หลายคนเดินเข้ามาบ่นที่ห้องตรวจด้วยอาการคัดจมูก น้ำใส ๆ ไหลมาไม่ขาดสาย แถมมีอาการเจ็บคอระคายคอร่วมด้วย ซึ่งพอตรวจดูแล้วก็ไม่ใช่ใครที่ไหน เจ้า โรคไข้หวัดธรรมดา ตัวเดิมนี่เองที่แวะมาทักทายกันอีกแล้ว
หลายคนมักสงสัยว่าทำไมตัวเองถึงติดหวัดง่ายเหลือเกิน ทั้งที่ระวังตัวดีแล้ว วันนี้เรามาทำความเข้าใจเจ้าโรคนี้กันแบบสบาย ๆ เหมือนมานั่งคุยกันที่ห้องตรวจ เพื่อที่จะได้ดูแลตัวเองและคนในครอบครัวได้อย่างถูกต้องครับ
โรคไข้หวัดธรรมดาคืออะไร ทำไมเราถึงป่วยกันจัง?
เวลาที่เราพูดถึง โรคไข้หวัดธรรมดา ทางการแพทย์เรากำลังพูดถึงการติดเชื้อไวรัสที่ระบบทางเดินหายใจส่วนบน ซึ่งเจ้าไวรัสกลุ่มนี้มีมากกว่า 200 สายพันธุ์ โดยตัวที่พบบ่อยที่สุดก็คือ ไรโนไวรัส (Rhinovirus) นั่นเอง
ความแสบของเจ้าไวรัสพวกนี้คือ มันแพร่กระจายง่ายมาก แค่คนข้าง ๆ จามหรือไอละอองฝอยก็ลอยมาติดเราแล้ว หรือบางทีไปจับลูกบิดประตูที่มีเชื้อโรคแล้วเผลอมาขยี้ตาแค่นี้ก็เรียบร้อย โรงงานผลิตน้ำมูกในตัวเราก็เริ่มทำงานทันที
อาการแบบไหนที่ฟันธงได้เลยว่าเป็นไข้หวัดธรรมดา?
เวลาเป็นหวด อาการมักจะมาเป็นสเต็ปครับ โดยทั่วไปมักจะเริ่มแสดงอาการหลังจากได้รับเชื้อประมาณ 1 ถึง 3 วัน ซึ่งลำดับอาการที่เรามักจะเจอมีดังนี้:
- วันแรก ๆ: จะเริ่มรู้สึกระคายคอ เจ็บคอเบา ๆ กลืนน้ำลายแล้วแปลก ๆ ตามมาด้วยอาการคัดจมูก น้ำมูกใส จามบ่อย
- ช่วงกลาง ๆ: น้ำมูกจะเริ่มข้นขึ้นและเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือเขียว ซึ่งเป็นเรื่องธรรมชาตินะครับ ไม่ได้แปลว่าจะต้องกินยาฆ่าเชื้อเสมอไป บางคนอาจมีอาการปวดหัวตัวร้อนร่วมด้วย
- ช่วงท้าย: อาการไอจะตามมาทีหลัง และน้ำมูกจะค่อย ๆ น้อยลงจนหายสนิท
โดยรวมแล้ว โรคไข้หวัดธรรมดา มักจะใช้เวลาวนลูปอยู่ประมาณ 5 ถึง 7 วัน อาการก็จะค่อย ๆ ดีขึ้นและหายไปเองตามกลไกธรรมชาติของร่างกายที่มีภูมิคุ้มกันอยู่แล้ว
เป็นไข้หวัดธรรมดา ดูแลตัวเองอย่างไรให้หายไวไม่ต้องพึ่งยาแรง?
เนื่องจากโรคนี้เกิดจากไวรัส การกินยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อจึงไม่ช่วยอะไรแถมยังเสี่ยงเรื่องเชื้อดื้อยาอีกด้วย วิธีการรักษาที่ดีที่สุดคือการรักษาตามอาการเพื่อให้ร่างกายได้ฟื้นฟูตัวเองครับ
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ: อันนี้สำคัญที่สุด การนอนคือช่วงเวลาที่ภูมิคุ้มกันทำงานได้ดีที่สุด
- ดื่มน้ำอุ่นให้เยอะ ๆ: น้ำช่วยละลายเสมหะและน้ำมูกที่เหนียวข้นให้ขับออกมาได้ง่ายขึ้น
- กินอาหารอ่อน ๆ ย่อยง่าย: เช่น โจ๊ก ข้าวต้มร้อน ๆ ซดน้ำซุปคล่องคอ ช่วยลดอาการเจ็บคอได้ดี
- ใช้วิธีกลั้วคอด้วยน้ำเกลืออุ่น ๆ: ช่วยลดอาการระคายเคืองและฆ่าเชื้อโรคในลำคอได้เบื้องต้น
กินยาอะไรดีตอนเป็นหวัด บรรเทาอาการแบบพอดีคำ
เวลาอาการมันรบกวนการใช้ชีวิต เราสามารถใช้ยาช่วยบรรเทาได้ตามอาการครับ เช่น:
- ยาลดไข้แก้ปวด: พาราเซตามอล กินตามน้ำหนักตัวและขนาดที่เหมาะสมเพื่อลดไข้และบรรเทาอาการปวดหัว
- ยาลดน้ำมูก: ช่วยให้จมูกโล่งขึ้น แต่ถ้ากินแล้วง่วงก็ควรเลี่ยงเวลาต้องทำงานที่ใช้ความ
- ยาแก้ไอละลายเสมหะ: เลือกใช้ตามลักษณะอาการไอ เช่น ไอแห้ง หรือไอมีเสมหะ
อาการแบบไหนที่เป็นสัญญาณเตือนว่าไม่ใช่แค่หวัดธรรมดา?
แม้ว่า โรคไข้หวัดธรรมดา จะหายเองได้ แต่บางครั้งอาการอาจลุกลามหรือเป็นโรคอื่นที่อันตรายกว่า เช่น ไข้หวัดใหญ่ ไซนัสอักเสบ หรือปอดบวม หากมีอาการเหล่านี้ควรมาพบแพทย์ทันที:
- ไข้สูงติดต่อกันเกิน 3 วัน หรือไข้ลดแล้วกลับมาสูงอีกรอบ
- ไอหนักมากจนแน่นหน้าอก หายใจลำบาก หรือหายใจมีเสียงหวีด
- เจ็บคอมากจนกลืนน้ำลายแทบไม่ไหว หรือต่อมน้ำเหลืองที่คอโตมาก
- อาการไม่ดีขึ้นเลยหลังผ่านไป 7 ถึง 10 วัน แถมยังดูแย่ลงเรื่อย ๆ
การเข้าใจธรรมชาติของ โรคไข้หวัดธรรมดา จะช่วยให้เราไม่ต้องตื่นตระหนกเวลามีอาการป่วย ป้องกันตัวเองด้วยการล้างมือบ่อย ๆ ใส่หน้ากากอนามัยเวลาไปที่แออัด และที่สำคัญคืออย่าลืมดูแลสุขภาพให้แข็งแรงอยู่เสมอนะครับ