ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับความสามารถในการติดต่อผ่านสิ่งของเครื่องใช้: สิ่งที่คนมักเข้าใจคลาดเคลื่อน

หลายคนกังวลเกินไปหรือเปล่าเรื่องเชื้อโรคบนสิ่งของ

เวลาเดินเข้าไปในคลินิกหรือคุยกับคนไข้ หมอมักจะได้ยินคำถามซ้ำๆ เกี่ยวกับการติดเชื้อผ่านสิ่งของรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นลูกบิดประตู ปุ่มกดลิฟต์ หรือโทรศัพท์มือถือ ความกังวลเป็นเรื่องที่ดีครับ แต่บางครั้งความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนก็ทำให้เราใช้ชีวิตอย่างตึงเครียดเกินไปโดยไม่จำเป็น

เชื้อโรคไม่ได้รอเวลาจู่โจมจากทุกพื้นผิวเสมอไป

หลายคนมักเข้าใจว่าทุกอย่างที่แตะต้องคือแหล่งสะสมเชื้อโรคที่จะติดตัวเราได้ทันที ความจริงคือ เชื้อโรคแต่ละชนิดมีพฤติกรรมต่างกัน การจะติดเชื้อผ่านสิ่งของนั้นต้องอาศัยปัจจัยหลายอย่าง ไม่ใช่แค่การสัมผัสเพียงชั่วครู่แล้วจะติดเชื้อเสมอไป ปัจจัยสำคัญคือความเข้มข้นของเชื้อ และระยะเวลาที่เชื้อนั้นสามารถมีชีวิตอยู่ได้บนวัสดุนั้นๆ

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับความสามารถในการติดต่อผ่านสิ่งของเครื่องใช้ที่พบบ่อย

มีเรื่องราวมากมายที่ส่งต่อกันจนเข้าใจผิด หมอขอหยิบยกมาอธิบายให้ชัดเจนขึ้นดังนี้ครับ

สัมผัสปุ๊บติดปั๊บ จริงหรือไม่

เชื้อโรคแทบทุกชนิดไม่สามารถซึมผ่านผิวหนังปกติของเราได้โดยตรง การติดเชื้อผ่านสิ่งของมักเกิดจากพฤติกรรมต่อเนื่อง นั่นคือเราไปสัมผัสสิ่งของที่มีเชื้อโรค แล้วเผลอเอามาขยี้ตา แคะจมูก หรือหยิบอาหารเข้าปากโดยไม่ได้ล้างมือ ดังนั้นตัวการจริงๆ ไม่ใช่ตัววัตถุ แต่คือระยะห่างระหว่างการสัมผัสกับการทำความสะอาดมือนั่นเอง

เชื้อโรคจะอยู่บนของใช้ได้นานแค่ไหน

วัสดุที่แตกต่างกันให้ผลลัพธ์ต่างกัน เชื้อโรคส่วนใหญ่ชอบพื้นผิวที่เรียบและไม่พรุน เช่น สเตนเลสหรือพลาสติก มากกว่าพื้นผิวที่มีรูพรุนอย่างผ้าหรือกระดาษ อย่างไรก็ตาม เชื้อโรคเหล่านั้นไม่ได้มีชีวิตอยู่ตลอดกาล ความชื้น แสงแดด และอุณหภูมิห้อง เป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้เชื้อโรคค่อยๆ อ่อนกำลังลงและตายไปในที่สุด

วิธีจัดการความเสี่ยงแบบคนไม่ระแวงเกินเหตุ

หมออยากให้โฟกัสที่การตัดวงจรการแพร่เชื้อมากกว่าการกังวลเรื่องการฆ่าเชื้อบนสิ่งของตลอดเวลา

• ล้างมือให้เป็นนิสัย โดยเฉพาะก่อนกินข้าวหรือสัมผัสใบหน้า
• ใช้สบู่และน้ำสะอาดล้างมือให้ทั่วถึงอย่างน้อย 20 วินาที
• หลีกเลี่ยงการใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น เช่น ผ้าเช็ดหน้า หรือเครื่องสำอาง เพราะสิ่งของเหล่านี้มีความเสี่ยงสูงกว่าลูกบิดประตูหลายเท่า
• ทำความสะอาดอุปกรณ์ที่ใช้บ่อย เช่น โทรศัพท์มือถือ ด้วยแอลกอฮอล์เป็นครั้งคราว ก็เพียงพอแล้วสำหรับการลดความเสี่ยง

สรุปง่ายๆ ให้สบายใจขึ้น

อย่าให้ความกลัวเรื่องเชื้อโรคบนสิ่งของมาขัดขวางการใช้ชีวิตปกติครับ การรู้จักป้องกันที่จุดสำคัญอย่างการรักษาความสะอาดของมือ คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดและเพียงพอแล้วที่จะลดความเสี่ยงจากการติดต่อผ่านสิ่งของรอบตัวได้เกือบทั้งหมด