ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะจากความตกใจกลัวอย่างรุนแรง: เมื่ออารมณ์มีผลต่อจังหวะหัวใจ

ตกใจจนใจสั่นผิดปกติ เกิดขึ้นได้จริงหรือแค่คิดไปเอง

เคยไหมเวลาที่เราเจอเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน หรือเหตุการณ์ที่ทำให้ตกใจสุดขีด แล้วรู้สึกเหมือนหัวใจเต้นแรงขึ้นมาทันทีจนแทบจะหลุดออกมาข้างนอก หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นเรื่องของอารมณ์ชั่ววูบที่เดี๋ยวก็หายไปเอง แต่ในทางการแพทย์ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะจากความตกใจกลัวอย่างรุนแรงนั้นเป็นเรื่องที่มีกลไกซับซ้อนและควรให้ความใส่ใจ โดยเฉพาะหากอาการนั้นไม่ได้หายไปเองอย่างรวดเร็ว

กลไกที่ร่างกายตอบสนองเมื่อเจอเหตุการณ์ไม่คาดฝัน

เมื่อสมองรับรู้ถึงความกลัวหรือความตกใจอย่างรุนแรง ร่างกายจะเข้าสู่โหมดเอาตัวรอดโดยอัตโนมัติ โดยมีการหลั่งฮอร์โมนกลุ่มความเครียด เช่น อะดรีนาลีน ออกมาในปริมาณมหาศาล ฮอร์โมนเหล่านี้มีหน้าที่กระตุ้นให้หัวใจบีบตัวแรงและเร็วขึ้นเพื่อเตรียมพร้อมให้เราวิ่งหนีหรือต่อสู้กับภัยอันตรายที่เข้ามา แต่ในบางสถานการณ์ การที่ร่างกายได้รับสารกระตุ้นเหล่านี้มากเกินไปในเวลาอันสั้น อาจส่งผลให้ระบบไฟฟ้าในหัวใจทำงานแปรปรวน นำไปสู่ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะได้

สังเกตอย่างไรว่าอาการใจสั่นนั้นเริ่มไม่ปกติ

อาการใจสั่นทั่วไปหลังตกใจจะค่อยๆ สงบลงเมื่อเราเริ่มตั้งสติได้ แต่หากมีสัญญาณเตือนดังต่อไปนี้ ต้องระวังเป็นพิเศษ:

• หัวใจเต้นรัวเร็วผิดปกติและไม่ยอมหยุดแม้จะพยายามสงบสติอารมณ์แล้ว
• รู้สึกเหมือนมีจังหวะการเต้นที่สะดุด หรือจังหวะการเต้นไม่สม่ำเสมอ
• มีอาการเจ็บหน้าอกหรือแน่นหน้าอกร่วมด้วย
• รู้สึกวิงเวียนศีรษะ หน้ามืด คล้ายจะเป็นลม
• หายใจไม่อิ่ม หรือหอบเหนื่อยผิดปกติ

ใครบ้างที่เสี่ยงต่อภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะจากความตกใจ

ไม่ใช่ทุกคนที่ตกใจแล้วจะเกิดปัญหาหัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง แต่กลุ่มคนต่อไปนี้มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป:

• ผู้ที่มีโรคหัวใจประจำตัวอยู่แล้ว เช่น กล้ามเนื้อหัวใจหนาผิดปกติ หรือโรคหลอดเลือดหัวใจ
• ผู้ที่มีภาวะไฟฟ้าหัวใจลัดวงจรซ่อนอยู่โดยไม่เคยรู้ตัวมาก่อน
• ผู้ที่พักผ่อนน้อย สะสมความเครียดเรื้อรัง หรือใช้สารกระตุ้นร่างกายเป็นประจำ
• ผู้สูงอายุที่มีระบบนำไฟฟ้าในหัวใจเสื่อมสภาพตามวัย

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กหัวใจ

หากอาการใจสั่นจากการตกใจกลัวส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิต หรือทำให้รู้สึกไม่สบายตัวอย่างรุนแรง การไปตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) หรือการตรวจหาความผิดปกติของจังหวะหัวใจด้วยวิธีอื่นๆ ตามคำแนะนำของแพทย์เป็นสิ่งจำเป็น เพราะบางครั้งความตกใจอาจเป็นเพียงตัวกระตุ้นที่ทำให้โรคหัวใจแฝงแสดงอาการออกมา หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงกว่าเดิมได้

วิธีดูแลจิตใจและหัวใจให้แข็งแรงในสถานการณ์ตึงเครียด

การฝึกควบคุมสติด้วยการหายใจเข้าลึกๆ และยาวๆ เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการลดการหลั่งฮอร์โมนความเครียด หากรู้ตัวว่ามักจะตกใจง่าย หรือมีภาวะวิตกกังวล ควรฝึกจัดการอารมณ์อย่างสม่ำเสมอ รวมถึงการหมั่นตรวจสุขภาพหัวใจเป็นประจำ เพื่อให้มั่นใจว่าระบบไฟฟ้าในหัวใจของเรายังคงทำงานได้อย่างปกติและพร้อมรับมือกับทุกเหตุการณ์ในชีวิต