อกสั่นขวัญแขวนจนใจสั่น: ทำไมตกใจแรงๆ ถึงทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ

ใจหายวาบตอนเจอเรื่องตกใจกลัวสุดขีด ทำไมอกถึงสั่นไม่หยุด

เวลาที่เราเจอเหตุการณ์ไม่คาดฝัน เช่น เกือบเกิดอุบัติเหตุทางรถยนต์ สุนัขวิ่งไล่กวด หรือเจอเรื่องช็อกระดับรุนแรง หลายคนคงเคยสัมผัสกับอาการใจหวิว หน้ามืด มือไม้สั่น และที่รู้สึกได้ชัดเจนที่สุดคือหัวใจเต้นแรงและเร็วผิดปกติ อาการเหล่านี้ไม่ใช่แค่ความรู้สึกทางใจ แต่เป็นปฏิกิริยาอัตโนมัติของร่างกายที่เกิดขึ้นจริงในระดับเซลล์

ในทางการแพทย์ เมื่อเราตกใจกลัว สมองส่วนที่ทำหน้าที่เอาตัวรอดจะสั่งการให้ต่อมหมวกไตหลั่งฮอร์โมนแห่งความเครียดออกมาอย่างท่วมท้น ทั้งอะดรีนาลีนและนอร์อะดรีนาลีน ฮอร์โมนเหล่านี้พุ่งเข้าสู่กระแสเลือดเพื่อเตรียมพร้อมให้ร่างกายสู้หรือหนี ส่งผลให้หัวใจบีบตัวแรงและเร็วขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อ แต่ในบางครั้ง ปริมาณฮอร์โมนที่หลั่งออกมามากเกินไปร่วมกับความเปราะบางเฉพาะตัวของระบบไฟฟ้าในหัวใจ ก็อาจเหนี่ยวนำให้เกิด ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะจากความตื่นกลัวอย่างรุนแรงขึ้นได้

รูปแบบของอาการใจสั่นที่มักเจอหลังเจอเรื่องช็อก

อาการหัวใจเต้นผิดจังหวะที่กระตุ้นจากความตกใจ มีตั้งแต่ระดับที่ไม่อันตรายไปจนถึงระดับที่ต้องระวัง โดยลักษณะที่คนไข้อม มักเล่าให้ฟังที่ห้องตรวจมีดังนี้

• หัวใจเต้นเร็วรัวเหมือนตีกลอง: รู้สึกว่าอกข้างซ้ายกระแทกกระทั้นเร็วมากจนหายใจแทบไม่ทัน
• ใจสะดุดหรือวูบวาบ: เหมือนหัวใจหยุดเต้นไปเสี้ยววินาทีแล้วกระโดดข้ามจังหวะ
• แน่นหน้าอกร่วมด้วย: มีอาการหายใจไม่อิ่ม เวียนหัวคล้ายจะเป็นลมเพราะเลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอชั่วขณะ

ใครบ้างที่เสี่ยงหัวใจเต้นผิดจังหวะเวลาตกใจแรงๆ

คนส่วนใหญ่เมื่อหายตกใจ อาการใจสั่นจะค่อยๆ สงบลงเองภายในไม่กี่นาทีเมื่อฮอร์โมนลดระดับลง แต่กลุ่มคนเหล่านี้ต้องระวังเป็นพิเศษหากเจอเรื่องตื่นเต้นตกใจ

• ผู้ที่มีโรคหัวใจแฝงอยู่เดิม เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ หรือกล้ามเนื้อหัวใจหนาตัวผิดปกติ
• ผู้ที่มีความเครียดสะสมเรื้อรัง ทำให้ระบบประสาทอัตโนมัติทำงานไวต่อสิ่งกระตุ้นเกินเหตุ
• ผู้ที่ดื่มกาแฟ เครื่องดื่มชูกำลัง หรือสูบบุหรี่จัด ซึ่งสารกระตุ้นเหล่านี้ทำให้ระบบไฟฟ้าหัวใจพร้อมจะรวนอยู่แล้ว
• ผู้ที่มีความผิดปกติทางพันธุกรรมของกระแสไฟฟ้าหัวใจบางชนิด

แยกให้ออก ระหว่างความกลัวปกติกับโรคหัวใจกำเริบ

คำถามที่หมอมักจะถูกถามบ่อยคือ เราจะรู้ได้อย่างไรว่าอาการใจสั่นหลังตกใจนั้นเป็นเรื่องธรรมดาหรือเป็นโรคอันตราย หากเป็นอาการจากความตกใจทั่วไป อาการจะค่อยๆ ดีขึ้นหลังได้นั่งพัก ดื่มน้ำ และตั้งสติได้ภายใน 5 ถึง 10 นาที แต่หากมีอาการเจ็บหน้าอกร้าวไปกรามหรือแขน หายใจหอบเหนื่อยรุนแรง หรือหน้ามืดหมดสติไปเลย แบบนี้ไม่ใช่แค่ตกใจธรรมดาแล้ว แต่ระบบไฟฟ้าหัวใจหรือหลอดเลือดอาจกำลังมีปัญหาใหญ่

วิธีรับมือและดูแลตัวเองเมื่อเจอเหตุการณ์ช็อกใจ

เมื่อรู้ตัวว่าเจอเรื่องตกใจรุนแรงและเริ่มมีอาการใจสั่น สิ่งแรกที่ต้องทำคือการดึงสติและปรับลมหายใจเข้าออกลึกๆ ช้าๆ เพื่อกระตุ้นระบบประสาทฝั่งผ่อนคลายให้ทำงาน หลีกเลี่ยงการดื่มคาเฟอีนซ้ำซ้อน และหากใครที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับหัวใจ ควรหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่รู้ว่าอาจทำให้ตกใจกลัวอย่างรุนแรง แต่ถ้าหากอาการใจสั่นเป็นบ่อยขึ้นเรื่อยๆ แม้จะไม่ได้ตกใจอะไรรุนแรง การเข้ามาพบแพทย์เพื่อตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจหรือติดเครื่อง Holter Monitor บันทึกจังหวะหัวใจ 24 ชั่วโมง เป็นสิ่งที่ไม่ควรละเลย เพื่อความปลอดภัยในระยะยาว