เจ็บเข่าเรื้อรังไม่หายสักที อาจเป็นภาวะเส้นเอ็นรอบข้อเข่าอักเสบเรื้อรัง

ทำไมเดินๆ อยู่ถึงปวดเข่าเหมือนมีอะไรคอยรั้ง

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าอาการปวดเข่ามาจากข้อเสื่อมเพียงอย่างเดียว แต่เชื่อไหมว่าคนไข้จำนวนมากที่เดินเข้าคลินิกมาด้วยอาการเจ็บแปลบเวลาขึ้นลงบันได หรือปวดตึงรอบหัวเข่าเวลาขยับตัว จริงๆ แล้วต้นเหตุอาจไม่ได้อยู่ที่ตัวกระดูกข้อเข่า แต่เป็น ภาวะเส้นเอ็นรอบข้อเข่าอักเสบเรื้อรัง ซึ่งเส้นเอ็นเหล่านี้ทำหน้าที่เหมือนสลิงที่คอยดึงรั้งพยุงข้อเข่าให้มั่นคง เมื่อเกิดการอักเสบต่อเนื่องจนกลายเป็นความเรื้อรัง เนื้อเยื่อบริเวณนั้นจะเริ่มหนาตัวขึ้น มีหินปูนเกาะ หรือเกิดพังผืด ทำให้เวลาขยับเข่าจึงรู้สึกเหมือนมีอะไรไปขัดอยู่ข้างใน

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเส้นเอ็นกำลังส่งเสียงขอความช่วยเหลือ

อาการของภาวะนี้ไม่ได้รุนแรงจนเดินไม่ได้ในทันที แต่มักจะเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไปจนเราเริ่มชิน ซึ่งถ้าสังเกตดีๆ จะพบสัญญาณเหล่านี้:

• มีอาการปวดจุดเดิมๆ รอบหัวเข่า โดยเฉพาะเวลาลุกจากเก้าอี้หรือเดินขึ้นลงบันได
• รู้สึกตึงหรือฝืดที่หัวเข่าในช่วงเช้าหลังตื่นนอน หรือหลังจากนั่งท่าเดิมนานๆ
• มักจะได้ยินเสียง กึก หรือ กัก ในเข่าเวลาขยับท่าทางที่ต้องใช้แรงเยอะ
• กดลงไปบริเวณรอบหัวเข่าแล้วรู้สึกเจ็บจี๊ดเป็นจุดเฉพาะที่

ทำไมอาการอักเสบถึงไม่ยอมหายไปสักที

ที่อาการมันเรื้อรัง เพราะเส้นเอ็นเป็นเนื้อเยื่อที่มีเลือดมาเลี้ยงน้อยกว่ากล้ามเนื้อมาก เมื่อเกิดการใช้งานหนักซ้ำๆ หรือการวางท่าทางที่ผิดปกติเป็นเวลานาน ร่างกายจะซ่อมแซมเส้นเอ็นเหล่านั้นไม่ทัน กลายเป็นวงจรของการอักเสบที่สะสมตัว ถ้าเรายังฝืนใช้งานเข่าด้วยท่าเดิม หรือออกกำลังกายแบบหักโหมโดยที่เส้นเอ็นยังไม่พร้อม อาการก็จะวนกลับมาปวดซ้ำๆ จนกลายเป็นเรื้อรังในที่สุด

รับมือด้วยการปรับการใช้งานในชีวิตประจำวัน

การรักษาไม่ได้จบที่การกินยาเพียงอย่างเดียว การปรับพฤติกรรมคือหัวใจสำคัญ:

• เลี่ยงท่าทางที่กระตุ้นอาการ: พยายามเลี่ยงการนั่งพับเพียบ นั่งยอง หรือนั่งขัดสมาธิ เพราะท่าเหล่านี้จะดึงรั้งเส้นเอ็นรอบหัวเข่าให้ตึงเกินไป
• การประคบที่ถูกต้อง: ถ้าวันไหนรู้สึกปวดมากหลังใช้งาน ให้ใช้ความเย็นประคบเพื่อลดการอักเสบเฉียบพลัน แต่ถ้าอาการหลักคือความตึงฝืดให้ใช้ความอุ่นช่วยเพื่อให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น
• บริหารกล้ามเนื้อรอบเข่า: หัวเข่าที่แข็งแรงต้องอาศัยกล้ามเนื้อต้นขาที่มั่นคง การทำกายบริหารเบาๆ เพื่อสร้างกล้ามเนื้อต้นขาจะช่วยลดภาระที่เส้นเอ็นต้องแบกรับไว้ได้มหาศาล

เมื่อไหร่ที่ต้องเลิกซื้อยากินเองแล้วพบหมอ

หากลองพักการใช้งานและปรับพฤติกรรมแล้วในช่วง 2-3 สัปดาห์แต่อาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการเข่าบวมร้อนอย่างเห็นได้ชัด รวมถึงรู้สึกว่าเข่าเริ่มไม่มั่นคงเหมือนจะทรุดหรือหลุดเวลาเดิน นี่คือสัญญาณว่าเส้นเอ็นอาจมีการอักเสบที่รุนแรงหรือมีการฉีกขาดร่วมด้วย การตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดอาจต้องใช้การทำอัลตราซาวด์หรือการตรวจร่างกายอย่างจำเพาะเจาะจง เพื่อประเมินความเสียหายและวางแผนการรักษา ไม่ว่าจะเป็นการทำกายภาพบำบัด หรือการใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์เพื่อกระตุ้นการซ่อมแซมเส้นเอ็น