โรคไข้ปวดข้อยุงลายหรือโรคชิคุนกุนยา: รับมืออย่างไรเมื่อปวดข้อจนเดินไม่ไหว

ทำความรู้จักโรคชิคุนกุนยา ที่ไม่ใช่แค่ไข้หวัดธรรมดา

หลายคนมักสับสนระหว่างโรคไข้เลือดออกกับโรคไข้ปวดข้อยุงลายหรือโรคชิคุนกุนยา เพราะทั้งสองโรคเกิดจากยุงลายตัวเดียวกัน แต่เชื่อไหมว่าอาการที่แสดงออกมานั้นต่างกันอย่างชัดเจน โดยเฉพาะอาการปวดตามข้อที่รุนแรงจนขยับตัวลำบาก ซึ่งเป็นเครื่องหมายการค้าของโรคนี้เลยก็ว่าได้

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเราอาจติดเชื้อชิคุนกุนยา

อาการของโรคนี้มักจะโผล่มาหลังจากถูกยุงที่มีเชื้อกัดประมาณ 1 ถึง 12 วัน โดยส่วนใหญ่จะเริ่มด้วยการมีไข้สูงเฉียบพลัน ตามมาด้วยอาการที่สังเกตได้ดังนี้

• มีผื่นแดงขึ้นตามตัว แขนขา หรือใบหน้า
• ตาแดงโดยไม่มีขี้ตา
• อาการสำคัญคือ ปวดตามข้ออย่างรุนแรง โดยเฉพาะข้อเล็กๆ เช่น ข้อมือ ข้อเท้า หรือข้อนิ้วมือ ซึ่งอาจจะมีอาการบวมแดงร่วมด้วย
• รู้สึกอ่อนเพลียอย่างมากเหมือนไม่มีแรง

ความแตกต่างที่ต้องรู้ระหว่างไข้เลือดออกและชิคุนกุนยา

แม้จะมียุงลายเป็นพาหะเหมือนกัน แต่สิ่งที่แยกสองโรคนี้ออกจากกันได้ดีที่สุดคือ อาการเลือดออกและภาวะช็อก ซึ่งมักจะพบในโรคไข้เลือดออกมากกว่า ในขณะที่โรคชิคุนกุนยาจะเน้นไปที่การอักเสบของข้อและอาการปวดที่ยาวนานกว่า แม้ไข้จะลดลงแล้วแต่อาการปวดข้ออาจยังตามรังควานเราต่อไปอีกหลายสัปดาห์หรือเป็นเดือน

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการ

หากสงสัยว่าติดเชื้อ สิ่งแรกที่ต้องทำคือการพักผ่อนให้เพียงพอและจิบน้ำสะอาดมากๆ เพื่อป้องกันภาวะร่างกายขาดน้ำเนื่องจากไข้สูง ส่วนการจัดการกับอาการปวดและไข้นั้นสามารถทำได้ดังนี้

• ทานยาพาราเซตามอลเพื่อลดไข้และบรรเทาอาการปวด
• เช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้องเพื่อช่วยลดความร้อนในร่างกาย
• หลีกเลี่ยงการใช้ยาแก้ปวดกลุ่มต้านอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เช่น แอสไพริน หรือไอบูโพรเฟน เพราะหากคุณเป็นไข้เลือดออกโดยไม่รู้ตัว ยาเหล่านี้จะทำให้เลือดออกผิดปกติและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาพบหมอ

แม้โรคชิคุนกุนยาส่วนใหญ่จะไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ถ้าเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น มีจุดเลือดออกตามผิวหนัง อาเจียนรุนแรง ปวดท้องมาก หรือมีอาการซึมลงอย่างเห็นได้ชัด ควรรีบมาพบแพทย์ทันที เพื่อตรวจเช็กให้แน่ใจว่าไม่ใช่ภาวะแทรกซ้อนของโรคอื่นที่รุนแรงกว่า

การป้องกันยุงลายคือหัวใจสำคัญ

วิธีที่ดีที่สุดในการรับมือกับโรคนี้คือการตัดวงจรยุงลายในบ้าน เริ่มต้นง่ายๆ ด้วยการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย เช่น แหล่งน้ำขังในจานรองกระถางต้นไม้ ยางรถยนต์เก่า หรือถังน้ำที่ไม่มีฝาปิด การนอนกางมุ้งหรือใช้สเปรย์ไล่ยุงเป็นประจำก็เป็นวิธีที่ช่วยลดความเสี่ยงได้มากเช่นกัน