โรคเบาหวานชนิดที่สอง: ทำความเข้าใจก่อนสายเกินแก้

ทำไมร่างกายถึงเริ่มคุมระดับน้ำตาลไม่ได้

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการเพลียผิดปกติ หิวน้ำบ่อย หรือแผลหายช้า ทั้งที่ไม่เคยคิดว่าตัวเองจะเป็นโรคเบาหวานชนิดที่สองมาก่อน ในความเป็นจริงแล้ว ร่างกายของเรามีกลไกจัดการน้ำตาลในเลือดผ่านฮอร์โมนที่ชื่อว่า อินซูลิน แต่เมื่อถึงจุดหนึ่งที่เซลล์ในร่างกายเริ่มดื้อต่ออินซูลิน ทำให้ตัวเปิดทางเข้าของน้ำตาลเข้าสู่เซลล์ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ น้ำตาลจึงค้างอยู่ในกระแสเลือดสูงเกินมาตรฐาน ส่งผลเสียต่อหลอดเลือดและอวัยวะต่างๆ ในระยะยาว

สัญญาณเตือนที่ร่างกายพยายามบอกเรา

โรคนี้มักมาแบบเงียบเชียบในช่วงแรกจนเราไม่ทันสังเกต แต่ถ้าเริ่มมีอาการเหล่านี้ อย่าเพิ่งชะล่าใจ

• ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะตอนกลางคืน
• รู้สึกหิวน้ำตลอดเวลา คอแห้งผาก
• หิวบ่อย กินเยอะขึ้นแต่ทำไมน้ำหนักลดลง
• ตาเริ่มพร่ามัวมองไม่ชัดเหมือนเคย
• มีแผลเล็กๆ น้อยๆ แต่กว่าจะหายใช้เวลานาน

ต้นเหตุของโรคที่มาจากไลฟ์สไตล์

เรามักเข้าใจว่ากินหวานมากเกินไปเป็นสาเหตุเดียว แต่แท้จริงแล้วปัจจัยร่วมมีมากกว่านั้น

น้ำหนักตัวเกินและไขมันสะสม

ไขมันที่สะสมรอบเอวหรือภายในช่องท้องมีส่วนสำคัญมากในการทำให้ร่างกายดื้ออินซูลิน ยิ่งมีไขมันมาก อินซูลินก็ยิ่งทำงานได้แย่ลง

ขาดการเคลื่อนไหวร่างกาย

การนั่งทำงานนานๆ ไม่ยอมขยับตัว ทำให้กล้ามเนื้อสูญเสียโอกาสในการดึงน้ำตาลไปใช้เป็นพลังงาน ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดพุ่งสูงขึ้นได้ง่าย

กรรมพันธุ์และปัจจัยทางอายุ

คนที่มีสมาชิกในครอบครัวเป็นเบาหวานจะมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป รวมถึงเมื่ออายุมากขึ้น อวัยวะภายในก็เริ่มทำงานเสื่อมถอยลงตามธรรมชาติ

คุมระดับน้ำตาลได้ด้วยการปรับพฤติกรรม

ข่าวดีคือเราสามารถชะลอหรือจัดการโรคเบาหวานชนิดที่สองได้ด้วยมือเราเอง

• เลือกกินคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน เช่น ข้าวไม่ขัดสี ธัญพืช แทนแป้งขาว เพื่อชะลอการดูดซึมน้ำตาล
• เพิ่มผักใบเขียวในทุกมื้ออาหารเพื่อให้ใยอาหารช่วยดักจับน้ำตาล
• ขยับตัวให้บ่อยขึ้น การเดินเร็ววันละ 30 นาทีช่วยให้เซลล์ดึงน้ำตาลไปใช้ได้ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ เพราะความเครียดและการอดนอนส่งผลกระทบโดยตรงต่อระดับน้ำตาลในเลือด

เมื่อไหร่ที่ต้องพึ่งพาคุณหมอและยา

แม้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจะเป็นหัวใจสำคัญ แต่ในหลายกรณีที่ระดับน้ำตาลสูงมากเกินกว่าจะคุมได้ด้วยตัวเอง การใช้ยาควบคู่ไปกับคำแนะนำของแพทย์เป็นเรื่องจำเป็น เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นกับไต สายตา หรือปลายประสาท หมออยากให้มองว่าการทานยาไม่ใช่ความล้มเหลว แต่เป็นการเครื่องมือช่วยประคองร่างกายให้กลับมาสมดุลและใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง