ตาพร่า ปวดหัวบ่อย ปัญหากวนใจคนติดจอที่เป็นกลุ่มอาการเพ่งสายตาจากจอดิจิทัล

ทำไมช่วงนี้ถึงรู้สึกเหมือนตาจะหลุด ทั้งที่ไม่ได้ทำอะไรหนัก

หลายคนมาปรึกษาหมอด้วยอาการคล้ายกัน คือพอตกเย็นหลังเลิกงานมักจะมีอาการปวดกระบอกตา ตาพร่ามัวมองอะไรไม่ชัดเหมือนเดิม บางคนลามไปถึงปวดขมับหรือปวดหัวตึ้บๆ อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนของ กลุ่มอาการเพ่งสายตาจากจอดิจิทัล ซึ่งเกิดจากการที่เราอยู่กับหน้าจอไม่ว่าจะเป็นมือถือ คอมพิวเตอร์ หรือแท็บเล็ตติดต่อกันนานเกินไปจนกล้ามเนื้อตาทำงานหนักโดยไม่รู้ตัว

กลไกการทำงานของดวงตาเมื่อเราจ้องจอนานๆ

ตามธรรมชาติแล้วดวงตาคนเราไม่ได้ถูกออกแบบมาให้จ้องมองระยะใกล้เป็นเวลานานติดต่อกันหลายชั่วโมง เมื่อเราจ้องหน้าจอ กล้ามเนื้อตาต้องพยายามเพ่งและปรับโฟกัสตลอดเวลา ยิ่งไปกว่านั้นอัตราการกระพริบตาของเราจะลดลงกว่าครึ่งเมื่อเทียบกับการอ่านหนังสือกระดาษ ทำให้ฟิล์มน้ำตาที่เคลือบลูกตาอยู่ระเหยเร็วกว่าปกติ ส่งผลให้เกิดภาวะตาแห้งและระคายเคืองตามมา

เช็กตัวเองกันหน่อย ว่าเราเข้าข่ายกลุ่มอาการเพ่งสายตาจากจอดิจิทัลหรือยัง

• มีอาการแสบตา ตาแห้ง หรือรู้สึกเหมือนมีเม็ดทรายอยู่ในตา
• มองภาพไม่ชัด หรือภาพเบลอไปชั่วขณะหลังจากละสายตาจากหน้าจอ
• ปวดกระบอกตา ปวดหัว หรือบางครั้งร้าวไปถึงต้นคอและบ่า
• ตาไวต่อแสงมากขึ้น สู้แสงจ้าไม่ได้
• รู้สึกล้าสายตาอย่างมากเมื่อต้องใช้สมาธิกับงานหน้าจอ

กฎเหล็ก 20-20-20 ตัวช่วยถนอมสายตาที่หมออยากแนะนำ

วิธีที่ง่ายและได้ผลดีที่สุดคือการปรับพฤติกรรมระหว่างวัน หมอแนะนำให้ใช้กฎ 20-20-20 ทุกครั้งที่ต้องทำงานหน้าจอเป็นเวลานาน เพื่อให้กล้ามเนื้อตาได้มีโอกาสคลายตัวบ้าง

• ทุกๆ 20 นาที ให้หยุดพักสายตาจากหน้าจอ
• มองออกไปไกลๆ ในระยะ 20 ฟุต หรือประมาณ 6 เมตร
• พักสายตาเป็นเวลาอย่างน้อย 20 วินาที เพื่อให้กล้ามเนื้อตาได้ผ่อนคลายจากการโฟกัสระยะใกล้

จัดโต๊ะทำงานใหม่ช่วยให้ตาสบายขึ้นได้อย่างไร

ตำแหน่งของหน้าจอมีผลโดยตรงต่อการทำงานของกล้ามเนื้อตา หมอแนะนำให้ปรับความสูงของหน้าจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ในระดับต่ำกว่าระดับสายตาประมาณ 4-6 นิ้ว และวางห่างจากใบหน้าประมาณช่วงแขนเอื้อมถึง การปรับให้หน้าจอทำมุมเอียงเล็กน้อยจะช่วยลดการเพ่งและลดการระเหยของน้ำตาได้ดีขึ้น รวมถึงการปรับแสงสว่างในห้องไม่ให้มืดหรือสว่างจ้าจนเกินไปจนเกิดเงาสะท้อนบนหน้าจอ

เมื่อไหร่ที่อาการเตือนว่าควรมาตรวจสายตาอย่างละเอียด

หากลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือพบว่ามีอาการปวดหัวรุนแรงบ่อยครั้ง หรือเริ่มเห็นภาพซ้อน ภาพบิดเบี้ยว สิ่งเหล่านี้อาจไม่ได้เกิดจากอาการล้าธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณของสายตาผิดปกติที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข เช่น สายตาสั้น สายตายาว หรือสายตาเอียงที่ซ่อนอยู่ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการตรวจวัดโดยจักษุแพทย์เพื่อพิจารณาการใช้แว่นตาที่เหมาะสมหรือการหยอดน้ำตาเทียมเพื่อบรรเทาอาการให้ตรงจุด