ลูกน้อยแพ้อะไรกันแน่? ไขข้อข้องใจเรื่องการทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนังในเด็กเล็ก

ช่วงนี้คุณแม่หลายคนพาเจ้าตัวเล็กมาปรึกษาหมอด้วยอาการเรื้อรัง ทั้งผื่นคันแดง คัดจมูก น้ำมูกใสไหลช่วงเช้า หรือบางคนมีอาการหอบเหนื่อยเวลาอากาศเปลี่ยน พ่อแม่ก็เริ่มกังวลว่าลูกแพ้อะไรกันแน่ จะเป็นไรฝุ่น อาหาร หรือเกสรดอกไม้ คำถามยอดฮิตที่หมอมักจะได้ยินบ่อยๆ ในห้องตรวจก็คือ ลูกยังเล็กขนาดนี้ จะตรวจภูมิแพ้ได้หรือยัง และการสะกิดผิวหนังมันเจ็บไหม

ลูกอายุเท่าไหร่ถึงจะเริ่มทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนังได้

หลายบ้านเข้าใจว่าต้องรอให้ลูกโตเป็นเด็กโตก่อนถึงจะตรวจได้ แต่ในความเป็นจริงแล้ว การทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง หรือที่หมอเรียกกันว่า Skin Prick Test สามารถทำได้ตั้งแต่เด็กเล็กอายุประมาณ 1 ขวบขึ้นไปครับ หากมีข้อบ่งชี้และอาการชัดเจน

แต่ในเด็กที่อายุน้อยมากๆ เช่น ขวบปีแรก หมออาจจะพิจารณาเจาะเลือดตรวจหาภูมิแพ้เฉพาะเจาะจง (Specific IgE) ดูก่อน เพราะผิวหนังของเด็กทารกยังบอบบางมาก การตอบสนองต่อการทดสอบอาจยังไม่ชัดเจนเท่าที่ควร

ขั้นตอนการทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง เจ็บมากไหม ทำอย่างไรบ้าง

พ่อแม่ส่วนใหญ่มักจินตนาการไปไกลว่าลูกต้องโดนเข็มฉีดยาเจ็บๆ แน่เลย หมอต้องขอเคลียร์ตรงนี้ก่อนว่า การทำ Skin Prick Test ไม่ใช่การฉีดยานะครับ

ขั้นตอนจริงๆ คือ คุณหมอจะหยดสารสกัดจากสารก่อภูมิแพ้ต่างๆ เช่น ไรฝุ่น ขนสัตว์ หรือละอองเกสร ลงบนผิวหนังบริเวณท้องแขนหรือแผ่นหลังของเด็ก จากนั้นใช้เครื่องมือชิ้นเล็กๆ สะกิดผิวหนังเบาๆ ให้สารนั้นซึมลงใต้ผิวชั้นนอกสุด ใช้เวลาเพียงนิดเดียว เด็กๆ แทบไม่รู้สึกเจ็บเลย อาจจะรู้สึกแค่คันยิบๆ ตอนที่สารเริ่มทำงานเท่านั้นเอง

ช่วง 15-20 นาทีรอผล: ดูอะไรกันบ้างและแปลผลอย่างไร

หลังจากหยดและสะกิดเสร็จแล้ว เราจะรอประมาณ 15 ถึง 20 นาทีเพื่อให้ปฏิกิริยาภูมิแพ้แสดงออกมา

ถ้าลูกแพ้สารตัวไหน บริเวณผิวหนังที่หยดสารตัวนั้นจะนูนแดงขึ้นมาเหมือนยุงกัด และมีขนาดใหญ่กว่าจุดควบคุมอย่างชัดเจน คุณหมอจะนำขนาดของรอยนูนนั้นมาวัดเทียบกับประวัติอาการที่เด็กเป็นจริงๆ เพื่อยืนยันว่าสารตัวนั้นคือตัวการที่ทำให้ลูกป่วย

การเตรียมตัวก่อนพาเด็กๆ มาตรวจภูมิแพ้ทางผิวหนัง

ก่อนวันนัดตรวจ มีข้อสำคัญมากๆ ที่คุณพ่อแม่ต้องรู้คือ เรื่องยาแก้แพ้ครับ

เด็กๆ ที่กินยาแก้แพ้กลุ่ม antihistamine อยู่ จำเป็นต้องหยุดยาก่อนมาตรวจอย่างน้อย 5 ถึง 7 วัน เพราะยาเหล่านี้จะไปกดปฏิกิริยาผิวหนัง ทำให้ผลตรวจออกมาเป็นลบปลอม คือมีความแพ้แต่ตรวจไม่เจอ หากไม่แน่ใจว่าลูกกินยาตัวไหนอยู่ ให้หยิบขวดมาให้คุณหมอดูก่อนได้เลยครับ

ข้อดีของการรู้ผลตรวจและการดูแลลูกหลังจากนี้

การรู้ว่าลูกแพ้อะไรช่วยเปลี่ยนชีวิตครอบครัวไปในทางที่ดีขึ้นมากครับ แทนที่จะต้องเดาไปเรื่อยๆ ว่าแพ้อาหารทะเล แพ้อาหารเสริม หรือแพ้ฝุ่นในห้องนอน เราก็สามารถหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นได้อย่างตรงจุด

เด็กๆ จะมีอาการผื่นคันลดลง นอนหลับได้สนิทขึ้น ไม่ต้องทนทรมานกับอาการภูมิแพ้เรื้อรัง และที่สำคัญคือช่วยลดการใช้ยาแก้แพ้ระยะยาวลงได้อีกด้วยครับ